خبر کامل
چالش‌های صنعت بازی‌سازی در ایران؛ از سهم فروشگاه‌ها تا فقدان کپی‌رایت
صنعت بازی‌سازی در ایران با چالش‌های متعددی دست و پنجه نرم می‌کند که از قوانین انحصارگرایانه فروشگاه‌های عرضه بازی گرفته تا فقدان معافیت‌های مالیاتی و مشکلات کپی‌رایت را شامل می‌شود. حسین اثنی‌عشری، بازی‌ساز و مدیر توسعه کسب و کار استودیو تاد، در گفت‌وگویی تفصیلی، به بررسی این موانع و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت این صنعت نوپا و پرپتانسیل پرداخته است.
سهم ناچیز بازی‌سازان و انحصار فروشگاه‌ها
یکی از بزرگترین دغدغه‌های بازی‌سازان ایرانی، سهمی است که فروشگاه‌های عرضه بازی از آنها دریافت می‌کنند. اثنی‌عشری با اشاره به اینکه تنها حدود ۱۰ درصد از فروش محتوای درون‌برنامه‌ای به بازی‌سازان بازمی‌گردد، این وضعیت را ناعادلانه خواند.
فروشگاه‌های عرضه بازی‌های دیجیتال از سهم فروش بازی تا سقف یک میلیون تومان، ۱۵ درصد و پس از این مبلغ تا ۳۰ درصد از بازی‌سازان سهم دریافت می‌کنند. این در حالی است که بازی‌سازان برای جذب کاربر، تبلیغات انجام می‌دهند و مبالغی نیز بابت بیمه و مالیات می‌پردازند که عملاً سودی برایشان باقی نمی‌ماند.
او همچنین تاکید کرد که نرخ تبدیل کاربران عادی به خریدار در صنعت بازی حدود ۱ تا ۳ درصد است، به این معنی که تنها بخش کوچکی از کاربران حاضر به پرداخت هزینه برای بسته‌های درون بازی هستند.
فقدان معافیت مالیاتی و فشار بر شرکت‌های نوپا
اثنی‌عشری به چالش‌های بیمه و مالیات برای شرکت‌های نوپای بازی‌سازی اشاره کرد. شرکت‌های تازه تاسیس که دانش‌بنیان نیستند، از معافیت مالیاتی محروم بوده و تحت فشار زیادی قرار می‌گیرند. این در حالی است که در کشورهای دیگر، رویکردهای تشویقی برای اینگونه شرکت‌ها وجود دارد.
- در انگلستان، شرکت‌های بازی‌سازی نوپا تا سه سال از پرداخت بیمه و مالیات معاف هستند.
- این معافیت به آنها اجازه می‌دهد تا تمام تمرکز خود را بر گسترش کار و توسعه محصول بگذارند.
این وضعیت در ایران باعث می‌شود که گروه‌های کوچک ترجیح دهند شرکت رسمی ثبت نکنند و به صورت غیررسمی فعالیت کنند.
کمبود نیروی متخصص و مهاجرت
صنعت بازی‌سازی در ایران با کمبود نیروی کار متخصص مواجه است. بازی‌سازی صنعتی جدید است و با وجود گسترش، نیروی کافی در آن وجود ندارد. شرکت‌ها مجبورند نیروهای تازه‌کار را آموزش دهند، اما پس از تربیت، رقابت برای حقوق و مزایا باعث می‌شود شرکت‌های بزرگ‌تر این نیروها را جذب کنند. علاوه بر این، مهاجرت نیروهای متخصص نیز به این مشکل دامن زده است.
آفت آموزش آکادمیک و نگاه سلیقه‌ای
اثنی‌عشری به رفتار نوسانی بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در زمینه آموزش آکادمیک اشاره کرد. او معتقد است که سیستم آموزشی نیازمند یک سیاست درست، کلی و تکرارشونده است و نمی‌توان کارهای سلیقه‌ای انجام داد. با این حال، او به گروه جدید مستقر در بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای امیدوار است.
محدودیت سرمایه‌گذاری و نگاه فرهنگی صرف
یکی دیگر از چالش‌ها، محدودیت سرمایه‌گذاری صندوق‌های مالی است. اثنی‌عشری بیان کرد که صنعت بازی‌سازی نتوانسته خود را به عنوان یک صنعت پولساز معرفی کند و صرفاً بر جنبه فرهنگی آن تمرکز شده است. این نگاه باعث کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری برای صندوق‌های مالی می‌شود و در نتیجه، ایده‌های جدید و استعدادها شکوفا نمی‌شوند و صنعت کوچک می‌ماند.
تحریم‌ها و فیلترینگ: عوامل آسیب‌زا
تحریم‌ها و فیلترینگ نیز از عوامل آسیب‌زا هستند. فیلتر شدن Google Play باعث کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی درآمد بازی‌سازان شد و بسیاری از گروه‌ها نابود شدند. این امر صنعت بازی‌سازی را کوچک‌تر کرد، زیرا Google Play یکی از مهم‌ترین مراجع دانلود اپلیکیشن و تبلیغات بود.
اثنی‌عشری توضیح داد: «تحریم‌ها سبب شد نتوانیم فعالیت‌های بین‌المللی خود را با هویت خودمان انجام دهیم؛ هرجایی که درباره گروهمان صحبت کنیم انگار درباره افراد خارجی صحبت می‌کنیم تا مشمول تحریم نشویم. در این شرایط هم هر لحظه ممکن است که هر یک از مبادی‌ای که با آنها کار می‌کنیم تحریم شوند و نتوانیم کار خود را ادامه دهیم.»
با وجود رفع فیلتر Google Play، آسیب‌ها به طور کامل جبران نشده و روند ترمیمی به کندی پیش می‌رود، زیرا دسترسی این ابزار بزرگ به اطلاعات بازی‌سازی به دلیل فیلترینگ از بین رفته بود.
بازی‌سازی سفارشی و فقدان کپی‌رایت
نگاه «سفارشی‌سازی» به بازی‌سازی از سوی برخی نهادها نیز آسیب‌زا است. وقتی نگاه به صنعت صرفاً فرهنگی باشد، بازی‌های ضعیفی تولید می‌شوند که صرفاً برای پر کردن کارنامه نهادها هستند و فاقد کاربر فعال برای فرهنگ‌سازی واقعی‌اند.
چالش دیگر، فقدان قانون کپی‌رایت در کشور است. اثنی‌عشری با اشاره به نابودی صنعت بازی‌های PC در ایران به دلیل کپی‌برداری آسان، گفت که این اتفاق اکنون برای بازی‌های موبایلی در قالب بازی‌های مودشده رخ می‌دهد. او از فروشگاه‌هایی مانند «مایکت» انتقاد کرد که بخشی مجزا برای بازی‌های مودشده دارند و این فرهنگ غلط را ترویج می‌دهند.
علاقه نسل جدید و رویداد «هفته بازی ایران»
اثنی‌عشری علاقه نسل جدید به بازی‌سازی را ناشی از عشق و علاقه به بازی و سرگرمی دانست. همچنین، قابلیت صادرات محصول بازی از طریق همکاری با ناشران خارجی یا بارگذاری در Google Play و App Store نیز بر این اشتیاق موثر است.
مدیر توسعه کسب و کار استودیو تاد در پایان درباره برگزاری رویداد «هفته بازی ایران؛ هفت خوان» در بهمن‌ماه، به نیاز به یک نگاه پیوسته در این زمینه اشاره کرد و گفت که برگزاری رویدادها در طول سال، بهتر از تجمیع آنهاست. با این حال، برگزاری این رویداد پس از چند سال وقفه و در مقیاس بزرگ‌تر، ارزشمند است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
