بی‌توجهی به برداشت نارنج؛ زنگ خطر شیوع مگس مدیترانه‌ای در مازندران

هشدار مجدد جهاد کشاورزی مازندران

سازمان جهاد کشاورزی مازندران، که پیش‌تر در اواسط آذر ماه با صدور اطلاعیه‌ای خواستار مشارکت تمامی نهادها و مردم در برداشت نارنج شده بود، اکنون برای دومین بار نسبت به ضرورت برداشت هرچه سریع‌تر این محصول هشدار داده است. این هشدار پس از بررسی‌های میدانی و مشاهده باقی ماندن حجم زیادی از نارنج‌های رسیده روی درختان در باغ‌ها، معابر و ویلاها صادر شده است.

وضعیت در بابل؛ شهر بهار نارنج

شهر بابل، که به دلیل فراوانی درختان نارنج به «شهر بهار نارنج» معروف است، نیز از این قاعده مستثنی نیست. اگرچه شهرداری بابل برداشت میوه نارنج در خیابان‌ها را برای شهروندان آزاد کرده و جهاد کشاورزی این شهرستان پویش مبارزه با مگس مدیترانه‌ای را آغاز کرده است، اما مشاهدات نشان می‌دهد که همچنان بخش عمده‌ای از نارنج‌ها روی درختان باقی مانده‌اند.

مگس مدیترانه‌ای؛ آفتی خانه‌زاد و همیشگی

مدیر جهاد کشاورزی بابل، رحیم شهیدی‌پور، با هشدار نسبت به شیوع آفت مگس مدیترانه‌ای اظهار داشت: «میوه‌های نارنج باقیمانده روی درختان، یکی از میزبان‌های مهم این آفت در ماه جاری هستند و به عنوان پل ارتباطی میزبانی، سبب جلب مگس میوه و آلودگی در باغ، خانه سرا و فضای سبز شهری و روستایی می‌شوند.»

برخلاف دهه‌های گذشته که مگس میوه مدیترانه‌ای آفتی گذرا محسوب می‌شد، اکنون به یک آفت خانه‌زاد و دائمی برای تمام فصول در باغداری مازندران تبدیل شده است. کارشناسان حفظ نباتات معتقدند که منشأ این وضعیت، گسترش باغداری مخلوط به خصوص در خانه‌باغ‌هایی است که در دو دهه اخیر در مازندران به وفور ایجاد شده‌اند. کاشت انواع درختان میوه مانند هلو، شلیل، انجیر و خرمالو با هدف خودمصرفی در باغ‌های کوچک، به گسترش و هجوم این آفت دامن زده است.

اقدامات انجام شده و راهکارهای مقابله

در ۹ ماه اخیر، عملیات ردیابی و مبارزه با آفت مگس میوه مدیترانه‌ای در ۴۵ هزار و ۹۶۱ هکتار از زمین‌های شهرستان بابل اجرا شده و ۵ هزار و ۱۳۲ عدد مگس میوه در ده ایستگاه مانیتورینگ شکار شده‌اند. این شکار با فعال‌سازی ایستگاه‌های پیش‌آگاهی و استفاده از ۲۹ تله فرمونی، کارت زرد، تله جلب‌کننده غذایی، تله سراتراپ و سراتینکس صورت گرفته است.

• بهداشت کف باغ: حذف و از بین بردن علف‌های هرز، جمع‌آوری و دفن میوه‌های ریزش یافته در عمق ۵۰ سانتیمتری خاک.
• شخم سطحی: پابیل کردن یا شخم سطحی سایه‌انداز درختان سیاه‌ریشه و مرکبات برای از بین بردن شفیره‌های موجود در خاک.
• مبارزه زراعی: جمع‌آوری ۴۲ هزار و ۷۶۵ کیلوگرم میوه‌های ریخته شده پای درختان در سطح ۱۸ هزار و ۴۲۰ هکتار.

مگس میوه مدیترانه‌ای، با دامنه میزبانی وسیع خود که شامل هلو، خرمالو، انجیر، سیب زرد، آلو، گلابی و مرکبات می‌شود، از مخرب‌ترین آفات جهانی است. این حشره معمولاً تا دو ماه و در شرایط مساعد تا شش ماه زنده می‌ماند و وجود میوه رسیده روی درخت یا پوسیده در پای درخت و سرمای هوا، بهترین شرایط را برای فعال ماندن آن فراهم می‌کند.