بحران آب در خراسان شمالی؛ تنها ۱۴ درصد از سدها پر است

کاهش ورودی و رهاسازی آب در سدها

وحید واسطه، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای خراسان شمالی، اعلام کرد که از ابتدای سال آبی جاری تاکنون، تنها ۸.۶ میلیون متر مکعب آب وارد سدهای استان شده است. این میزان در مقایسه با ورودی ۱۶ میلیون متر مکعبی سال گذشته، کاهش معناداری را نشان می‌دهد. در همین مدت، حدود ۶.۱۵ میلیون متر مکعب آب از سدهای استان برای مصارف مختلف رهاسازی شده که این رقم نیز نسبت به مدت مشابه پارسال ۳۰ درصد کاهش یافته است.

وضعیت نگران‌کننده ذخایر سدها

حجم کل مخازن هشت سد استان ۲۲۱ میلیون مترمکعب است، اما در حال حاضر کمتر از ۲۸ میلیون مترمکعب آب در آنها ذخیره شده است. این بدان معناست که تنها ۱۴ درصد از ظرفیت مخازن سدهای استان پر و مابقی خالی است. واسطه با اشاره به وضعیت بحرانی سدها، افزود:

• حجم مخزن سد شیرین دره بیش از ۱۷ میلیون مترمکعب است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۰ درصد کاهش یافته است.
• مخزن سد شیروان ۴۴ درصد پر است.
• سد چری و غلامان هر کدام ۱۶ درصد پر هستند.
• سد گلول ۳۷ درصد و سد قزلداش ۴۸ درصد پر است.

وی تاکید کرد که وضعیت مابقی سدهای استان نیز مناسب نیست.

عوامل تشدیدکننده بحران و ضرورت صرفه‌جویی

کاهش بارندگی‌ها، تداوم خشکسالی و افزایش برداشت‌ها از جمله عواملی هستند که موجب افت شدید حجم ذخایر آبی شده‌اند. واسطه با تاکید بر ضرورت صرفه‌جویی در مصرف آب، تصریح کرد:

«با توجه به وضعیت خشکسالی و کاهش بارندگی‌ها، لازم است در بخش‌های مختلف از جمله آب شرب و کشاورزی، صرفه‌جویی لازم صورت گیرد.»

ابعاد گسترده خشکسالی در خراسان شمالی

بر اساس تحلیل شاخص «استاندارد بارش، تبخیر و تعرق» (SPEI) در یک ساله تا پایان اردیبهشت ماه امسال، ۹۹.۷ درصد از پهنه استان خراسان شمالی درگیر خشکسالی است. جزئیات این وضعیت به شرح زیر است:

• ۶۶.۱۱ درصد از پهنه استان درگیر خشکسالی بسیار شدید.
• ۲۸.۷۴ درصد متاثر از خشکسالی شدید.
• ۴.۴ درصد از مساحت استان درگیر خشکسالی متوسط.

شدت خشکسالی تنها در ۰.۵ درصد از پهنه این استان خفیف گزارش شده است و وضعیت بارندگی در ۰.۲۳ درصد از مساحت آن در وضعیت نرمال قرار دارد.

خراسان شمالی اکنون دارای هشت سد و ۱۱ بند انحرافی با توان ذخیره‌سازی کل ۲۲۱ میلیون متر مکعب است. آمارهای موجود به وضوح نشان می‌دهند که پدیده خشکسالی به شدت گریبانگیر این استان بوده و آثار و تبعات آن بیش از پیش نمایان می‌شود.