کاهش ۲۰ درصدی تولید برق آبی ازبکستان و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

افت ۲۰ درصدی تولید برق آبی در سال ۲۰۲۵

نهاد دولتی برق «اوزهیدرو انرگو» در تاریخ ۵ ژانویه گزارش داد که تولید برق آبی در ازبکستان طی سال ۲۰۲۵ با کاهشی حداکثر ۲۰ درصدی مواجه شده و به مجموع ۶.۵ میلیارد کیلووات ساعت رسیده است. این در حالی است که در سال ۲۰۲۴، ازبکستان ۸.۱ میلیارد کیلووات ساعت برق آبی تولید کرده بود. این کاهش قابل توجه، نگرانی‌های فزاینده‌ای را در مورد پایداری تامین انرژی در کشور ایجاد کرده است.

کمبود آب؛ ریشه اصلی مشکل

مقامات ازبکستان، دلیل اصلی این کاهش تولید برق را کمبود فزاینده آب عنوان کرده‌اند. ژورابیک میرزامخمودوف، وزیر انرژی ازبکستان، اظهار داشت که جریان ورودی رودخانه‌های فرامرزی و حجم آب موجود در مخازن در طول سال ۲۰۲۵، تقریباً ۳۵ درصد کمتر از میانگین بلندمدت بوده است. وی تأکید کرد که پایین بودن سطح آب در رودخانه‌ها، توانایی نیروگاه‌های آبی بزرگ را برای تولید برق به شدت محدود می‌کند.

تغییر سهم برق آبی در سبد انرژی

سهم برق آبی در تولید کلی برق ازبکستان، روندی نزولی را تجربه کرده است. این سهم از ۱۰ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۷.۳ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. این در حالی است که در اوایل دهه ۲۰۰۰، برق آبی حدود ۱۹ درصد از کل تولید برق سالانه را تشکیل می‌داد که نشان‌دهنده تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آبی در طول دو دهه گذشته است.

رونق انرژی‌های تجدیدپذیر

در مواجهه با چالش‌های آبی، ازبکستان به سمت توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر گام برداشته است. وزارت نیرو اعلام کرد که کل برق تولید شده توسط منابع تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل، ۲۹ درصد افزایش یافته است. این رشد چشمگیر مدیون گسترش سریع ظرفیت انرژی خورشیدی و بادی است. انرژی خورشیدی و بادی در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰.۵ کیلووات ساعت برق تولید کرده‌اند که بیش از دو برابر افزایش نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد.

«تولید برق از همه منابع در سال ۲۰۲۵ نسبت به کل سال قبل، ۶ درصد افزایش یافت که نشان‌دهنده تلاش برای جبران کاهش تولید برق آبی است.»

استراتژی جدید: میکرو ژنراتورهای برق آبی

برای استفاده کارآمدتر از منابع آبی رو به کاهش، وزیر انرژی ازبکستان اشاره کرد که دولت در حال بررسی یک تغییر استراتژیک از اتکا به نیروگاه‌های برق آبی در مقیاس بزرگ است. مقامات در حال بررسی استقرار میکرو ژنراتورهای برق آبی در هزاران کیلومتر کانال‌ها و سیستم‌های آبیاری در سراسر کشور هستند. این استراتژی می‌تواند مزایای زیر را به همراه داشته باشد:

• گسترش منابع برق در مناطق روستایی.
• عدم کاهش منابع آب مورد نیاز برای تولیدات کشاورزی.
• هزینه نسبتاً پایین (چند صد دلار برای هر میکرو ژنراتور).

این رویکرد نشان‌دهنده تعهد ازبکستان به یافتن راه‌حل‌های پایدار و نوآورانه برای چالش‌های انرژی و آب خود است.