چالش‌های تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانه‌سوز و جایگزین‌های احتمالی

چالش‌های سوخت CNG در خودروهای پایه بنزینی

تجربه استفاده از CNG در ایران، اگرچه نویدبخش سوخت‌گیری ارزان‌قیمت است، اما این مزیت اقتصادی در نهایت می‌تواند به استهلاک چندبرابری خودرو، به‌ویژه در پیشرانه‌هایی که اساساً برای بنزین طراحی شده‌اند، منجر شود.

در حالی که موتورهای پایه گازسوز با بلوک سیلندر، سرسیلندر، سیستم سوخت‌رسانی و ضریب تراکم متناسب با گاز طراحی شده‌اند و استفاده از CNG در آنها نه تنها به افت توان یا افزایش استهلاک نمی‌انجامد، بلکه مصرف سوخت را نیز کاهش می‌دهد، موتورهای پایه بنزینی به دلیل عدم تناسب اجزا با سوخت گازی، با افت توان و افزایش استهلاک قطعات مواجه می‌شوند.

در ایران، موتور EF7 به عنوان نخستین موتور پایه گازسوز شناخته می‌شود که نیروی محرکه خودروهایی نظیر سمند، دنا و ری‌را را تامین می‌کند. بر اساس آمارهای سامانه کدال، مجموع تولید این خانواده از خودروها از سال ۱۳۸۳ تاکنون کمتر از سه میلیون دستگاه بوده است. این آمار نشان می‌دهد که سهم خودروهای مجهز به موتور پایه گازسوز در ناوگان حمل و نقل کشور چندان بالا نیست و بنابراین، مزایای سوخت CNG تنها شامل بخش کوچکی از خودروها می‌شود و برای اکثریت ناوگان، تبعات استهلاکی قابل توجهی به همراه دارد.

آیا CNG راه‌حل نهایی کاهش وابستگی به بنزین است؟

تبدیل خودروهای با موتور پایه بنزینی به دوگانه‌سوز، اگرچه می‌تواند در کوتاه مدت بخشی از نیاز سوختی کشور را مرتفع سازد، اما در بلندمدت پیامدهایی نظیر افزایش استهلاک، کاهش راندمان موتور و افت ارزش بازار خودروهای تبدیل‌شده را در پی خواهد داشت.

علاوه بر این، مخزن گاز CNG بخش قابل توجهی از فضای صندوق عقب خودرو را اشغال می‌کند و به دلیل چگالی پایین‌تر گاز نسبت به بنزین، مسافت پیمایش کمتری را فراهم می‌آورد. این عوامل نشان می‌دهند که اتکا صرف به سوخت CNG تنها می‌تواند در کوتاه‌مدت وابستگی به بنزین را کاهش دهد.