خبر کامل
بحران آب در اردبیل؛ افت ۳۰ سانتی‌متری سفره‌های زیرزمینی و مشارکت ۳۶ هزار دانش‌آموز در طرح نجات آب
استان اردبیل، سال‌هاست که با بحران کم‌آبی و خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کند. این وضعیت نه تنها سفره‌های آب زیرزمینی را به شدت کاهش داده، بلکه به اقتصاد منطقه، به ویژه بخش کشاورزی، آسیب‌های جدی وارد کرده و حتی تامین آب آشامیدنی را برای صدها روستا و برخی شهرهای استان با مشکل مواجه ساخته است. در واکنش به این چالش، طرح ملی نجات آب (داناب) با مشارکت گسترده دانش‌آموزان برای فرهنگ‌سازی مصرف بهینه آب در حال اجراست تا از تشدید این بحران جلوگیری شود.
بحران آب در دشت اردبیل: کاهش بارش و افت منابع زیرزمینی
در سال‌های اخیر، دشت اردبیل به دلیل استفاده بی‌رویه از چاه‌های آب، کاهش بارندگی و حفر چاه‌های غیرمجاز، با افت شدید سفره‌های آب زیرزمینی روبرو شده است. تغییرات آب و هوایی و کاهش ذخایر آب زیرزمینی، استان را در آستانه بحران جدی کم‌آبی قرار داده است. خشکسالی طولانی‌مدت بر اراضی استان سایه افکنده و علاوه بر خسارات وارده به زمین‌های کشاورزی، منجر به مهاجرت روستاییان به شهرها، بیکاری جوانان و بلااستفاده ماندن اراضی زراعی شده است.
منابع آبی موجود در سدهای سبلان و احمد بیگلو، تنها با استفاده از آبیاری قطره‌ای کفاف اراضی تحت پوشش را می‌دهند و کشاورزان و باغداران نگران عواقب عدم بارش در منطقه هستند.
کارشناسان آب منطقه‌ای اردبیل اعلام کرده‌اند که اگرچه حجم بارش‌ها در استان نسبت به سال گذشته افزایش اندکی داشته، اما در مقایسه با بلندمدت، ۲۷ درصد کاهش نشان می‌دهد. این کاهش مداوم بارش‌ها در کنار افت شدید روان‌آب‌ها و ذخایر زیرزمینی، استان را در سال‌های اخیر با خطر خشکسالی مواجه کرده و خسارات قابل‌توجهی به اقتصاد آن، به ویژه در بخش کشاورزی، وارد آورده است.
کاهش بارندگی‌ها و تداوم خشکسالی، علاوه بر مشکلات فراوان برای کشاورزان، این روزها تامین آب آشامیدنی مردم را نیز دچار مشکل کرده است. در بسیاری از روستاها، مشکل تامین آب وجود دارد و در برخی شهرها نیز قطعی آب و کاهش کیفیت آن مشاهده می‌شود. مسئولان استان اردبیل از وجود مشکل کم‌آبی در دست‌کم ۴۰۰ روستای این استان خبر می‌دهند که آب آشامیدنی برخی از آن‌ها از طریق تانکرهای سیار تامین می‌شود.
طرح ملی نجات آب (داناب) و مشارکت دانش‌آموزان
طی دهه‌های اخیر، دولت برنامه‌های سازگاری با خشکسالی را در دستور کار قرار داده که در قالب اقدامات غیرسازه‌ای و مدیریت مصرف در بین شهروندان اجرا می‌شود. یکی از این اقدامات فرهنگی، اجرای طرح داناب (طرح نجات آب) در بین دانش‌آموزان است که انتظار می‌رود با توجه به جمعیت بالای دانش‌آموزان، تاثیرگذاری لازم را داشته باشد.
مشارکت ۳۶ هزار دانش‌آموز اردبیلی در طرح ملی نجات آب
علی حیدری اناری، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اردبیل، در این باره اظهار داشت که مطابق تفاهم‌نامه با آموزش و پرورش، طرح ملی نجات آب با مشارکت ۳۶ هزار دانش‌آموز مقطع متوسطه دوره اول استان اجرا می‌شود. هدف این طرح، فرهنگ‌سازی مناسب برای مصرف بهینه آب و به حداقل رساندن مصرف بی‌رویه آن است.
حیدری اناری افزود: «آبخوان دشت اردبیل در معرض خطر افت سطح قرار دارد و طبق بررسی‌های صورت گرفته، سالانه شاهد افت ۳۰ سانتی‌متری منابع آب زیرزمینی در این آبخوان هستیم.»
وی خواستار عزم همگانی برای علاج‌بخشی افت آبخوان دشت اردبیل شد و بیان کرد که وضعیت دو دشت اردبیل و مشگین‌شهر به علت نامناسب بودن آبخوان‌ها بحرانی است و افت سالانه سطح آب زیرزمینی در این دو دشت، نگرانی‌ها را دوچندان می‌کند.
ترویج فرهنگ استفاده صحیح از آب از سوی دانش‌آموزان
محمود مشکی، معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان اردبیل، نیز تاکید کرد که یکی از رسالت‌های بزرگ جامعه، حفاظت از آب و فرهنگ‌سازی در این زمینه است و آموزش و پرورش در کنار رسانه‌ها می‌تواند فرهنگ استفاده صحیح آب را در بین مردم رواج دهد.
وی با اشاره به نقش تربیتی قوی‌تر مدرسه نسبت به خانه و جامعه در امروز، افزود: «آموزش و پرورش با نیروهای آموزش‌دیده و علاقه‌مند می‌تواند بحث فرهنگ‌سازی در مصرف بهینه آب را مدیریت کند.» مشکی ادامه داد که برگزاری کارگاه‌های آموزشی، دوره‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون و ارتقای سطح آگاهی دانش‌آموزان نسبت به وضعیت موجود آب، از جمله طرح‌هایی است که در قالب داناب در مدارس استان اجرا خواهد شد.
آموزش و پرورش، بهترین مکان برای اجرای طرح داناب
داور بستام، مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای اردبیل، با تاکید بر لزوم فرهنگ‌سازی بین نسل آینده، اظهار داشت: «آموزش و پرورش با توجه به ذهن خلاق و آمادگی پذیرش در بین دانش‌آموزان، بهترین مکان برای اجرای چنین طرح‌هایی است و انتظار می‌رود این طرح برای سال‌های آینده نیز ادامه یابد.»
وی افزود که در سال آبی جاری، علاوه بر شروع دور جدید اجرای طرح داناب در مدارس استان، نشست‌های هم‌اندیشی با مسئولان فرهنگی، مدیران مراکز علمی، ائمه جمعه و جماعات استان نیز به منظور استفاده از ظرفیت بالای این قشر ادامه می‌یابد.
بستام ادامه داد: «نظرسنجی از دانش‌آموزان نیز در قالب طرح داناب انجام می‌گیرد و هدف این است که دانش‌آموزان با مفاهیم آبی، سواد آبی و صرفه‌جویی در مصرف آب آشنایی بیشتری داشته باشند.»
وی گسترش فرهنگ صحیح حفاظت از منابع آب، به ویژه آب‌های زیرزمینی، در جامعه را از جمله اهداف طرح ملی داناب عنوان کرد و افزود: «نگاه منطقه ما به مسئله آب نسبت به مناطق مرکزی و کویری کشور متفاوت است و فرهنگ‌سازی در استان به دلیل اینکه در ظاهر آب فراوان است و ما از این نعمت بهره‌مند هستیم، سخت‌تر از سایر مناطق است.»
راهکارهای مقابله با تنش آبی
یکی از راهکارهای علمی و آموزشی برای جلوگیری از تنش آبی استان، مصرف بهینه آب و توسعه و ترویج آن از سوی مراکز علمی و آموزشی با عنوان طرح داناب است. سایر راهکارهای مهم و قابل اجرا در استان شامل موارد زیر است:
- توسعه آبیاری مدرن
- فرهنگ‌سازی در زمینه استفاده هوشمندانه و بهینه از آب
- جلوگیری از حفر چاه‌های غیرمجاز
- آموزش و تغییر الگوی مصرف و روش زندگی
- اختراع تکنولوژی جدید ذخیره‌سازی آب
- بازچرخانی پساب‌ها
- افزایش سیستم‌های نوین آبیاری
- بهبود حوزه آبریز با عملیات آبخیزداری
- توسعه سیاست‌ها و قوانین مرتبط با آب
- تغییر الگوی کشت
- اجرای طرح تعادل‌بخشی آب
- مقابله با تغییرات آب و هوایی
- استفاده از انرژی‌های خورشیدی
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۴:۴۱ - ۱۴۰۴/۱۰/۲۲