پیشرفت چشمگیر ایران در تولید نانوداروی ضدسرطان با عوارض جانبی حداقل

سامانه‌های دارورسانی: کنترل دقیق مسیر دارو در بدن

هدف اصلی این شرکت، استفاده از سامانه‌های دارورسانی پیشرفته است. این سامانه‌ها امکان کنترل دقیق مسیر و نحوه آزادسازی دارو در بدن را فراهم می‌کنند. به عنوان مثال، می‌توان تعیین کرد که دارو چگونه و تا چه مدت در بدن باقی بماند (نیمه‌عمر دارو) و عوارض جانبی آن به شکل چشمگیری کاهش یابد.

با استفاده از این فناوری، دارو می‌تواند به گونه‌ای طراحی شود که:

• مستقیماً در روده آزاد شده و عوارض معده را کاهش دهد.
• به جای آزادسازی کامل در ۴۵ دقیقه، طی ۱۲ ساعت و در زمان مشخصی رها شود.

این رویکرد، زمان و مسیر اثر دارو را از وابستگی صرف به ویژگی‌های طبیعی و شیمیایی آن خارج کرده و کنترل دقیقی بر نحوه و زمان آزاد شدن دارو در بدن فراهم می‌آورد.

هدف‌گیری دقیق سلول‌های سرطانی، حفظ سلول‌های سالم

تخصص این شرکت نانودارو، دارودرمانی در سرطان با استفاده از دارورسانی هدفمند و همچنین درمان بیماری‌های مزمن مانند اعتیاد است.

چرا دارورسانی هدفمند حیاتی است؟

سلول‌های سرطانی زمانی شکل می‌گیرند که کنترل رشد خود را از دست داده و تکثیر غیرطبیعی آن‌ها منجر به ایجاد توده می‌شود. داروهای ضدسرطان برای نابودی این سلول‌ها طراحی شده‌اند، اما در شیمی‌درمانی سنتی، این داروها به صورت غیرهدفمند عمل کرده و علاوه بر سلول‌های سرطانی، به سلول‌های سالم نیز آسیب می‌رسانند که منجر به عوارض جانبی شدید مانند ریزش مو و حالت تهوع می‌شود.

نوید ناطقیان، عضو هیئت‌مدیره شرکت، در این باره توضیح می‌دهد: «راهکار این است که دارویی بسازیم که مستقیماً سلول سرطانی را هدف قرار داده و از بین ببرد. ما این کار را با فناوری نانو انجام داده‌ایم. اولین محصول ما نانوذرات یک داروی ضدسرطان است.»

وی افزود که سلول‌های سرطانی به دلیل رشد سریع، نیاز به رگ‌زایی بالا دارند که منجر به تشکیل رگ‌هایی با سوراخ‌های بزرگ می‌شود. این ویژگی، امکان هدف‌گیری دقیق را فراهم می‌کند:

«ما داروی ضدسرطان را به آلبومین، یکی از پروتئین‌های رایج بدن، متصل می‌کنیم و آن را به ذره‌ای ۱۳۰ نانومتری تبدیل می‌کنیم. این دارو به یک هدف مشخص تبدیل می‌شود. زمانی که ما این درمان را آغاز کردیم، تنها یک کشور در دنیا (آمریکا) این فناوری را داشت. ما آن را تولید و وارد بازار کردیم.»

فرآیند بررسی و تأیید این دارو توسط سازمان غذا و دارو ۱۴ ماه به طول انجامید، چرا که پیش از این نمونه مشابهی در کشور تولید نشده بود.

تولید جهانی محدود، کاربردهای گسترده

این محصول ضدسرطان بیش از ۱۰ سال است که در بازار جهانی حضور دارد و در این مدت، تنها چهار شرکت در سراسر جهان موفق به تولید این داروی نانوذره‌ای شده‌اند.

کاربردهای درمانی:

• سرطان لوزالمعده (پانکراس): به عنوان استاندارد طلایی درمان شناخته می‌شود، با نرخ مرگ و میر بالای ۸۰ درصد در سال اول تشخیص.
• سرطان سینه: خط دوم درمان برای بیمارانی که به درمان اولیه پاسخ مناسبی نداده‌اند.
• نوع خاصی از سرطان ریه.

علاوه بر این، در برخی کشورها برای درمان سرطان تخمدان و سرطان معده نیز استفاده می‌شود.

مزیت رقابتی و صادرات موفق

نمونه خارجی این دارو حدود ۳۰۰ دلار قیمت دارد، در حالی که هزینه آزاد آن برای بیمار ایرانی حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. با پوشش بیمه‌ای ۹۰ درصدی، این هزینه برای بیمار به حدود ۲۰۰ هزار تومان کاهش می‌یابد. هر دوره درمان معمولاً شامل سه ویال دارو است که هر سه هفته یک بار تجویز می‌شود.

این شرکت علاوه بر تأمین نیاز داخلی، در زمینه صادرات نیز موفق عمل کرده است. ناطقیان اظهار داشت: «در سال ۹۶، از ترکیه تقاضا داشتیم و با وجود عدم تجربه در صادرات، توانستیم به عنوان اولین شرکت ایرانی، صادرات به ترکیه را انجام دهیم. همان سال قراردادی به ارزش دو میلیون یورو منعقد کردیم که حدود ۱.۲ میلیون یورو آن محقق شد.»

از آن زمان، این شرکت نانودارو فعالیت صادراتی خود را ادامه داده و به جز سال گذشته، تقریباً هر سال جزو ۱۰ صادرکننده برتر صنعت دارو بوده است. در حال حاضر، این شرکت هشت محصول در بازار دارد و بیش از ۳۰ محصول دیگر در مراحل ثبت و آماده ورود به بازار هستند.

این شرکت به کشورهای متعددی از جمله ترکیه، اکوادور، عراق، سوریه و روسیه صادرات داشته است. با وجود توانایی فنی برای رعایت استانداردهای اروپا، تحریم‌ها مانع از صادرات به این کشورها شده است.

کسب عنوان «غزال دانش‌بنیان»

کسب عنوان «غزال دانش‌بنیان» یک دستاورد مهم است که معیارهای سختی دارد، از جمله حداقل سه میلیون دلار صادرات، بیش از ۲۰۰ نفر پرسنل و رشد فروش لگاریتمی. ناطقیان با افتخار می‌گوید: «از میان ۱۱ هزار شرکت دانش‌بنیان فعال در کشور، تنها ۱۲ شرکت توانسته‌اند عنوان «غزال دانش‌بنیان» را کسب کنند و ما یکی از این ۱۲ شرکت هستیم.»

این شرکت در مسیر خود موفق شده است رشد ریالی فروش را هر سال دو برابر کند و طی ۷ سال، سه بار خط تولید جدید راه‌اندازی کرده که رکوردی دیگر در تاریخ شرکت محسوب می‌شود.