تحلیل بنیادی بورس تهران: پیش‌بینی شاخص و سودآوری شرکت‌ها با سناریوهای مختلف دلار

سناریوهای دلار و شاخص بورس

بر اساس سناریوهای مختلف برای نرخ دلار، می‌توان کف و سقف شاخص بورس را از منظر بنیادی محاسبه کرد. اگر سال آینده با دلار ۱۳۰ هزار تومانی سپری شود، کف شاخص کل احتمالاً محدوده ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد خواهد بود. در سناریوی خوش‌بینانه‌تر، با افزایش ۲۰ هزار تومانی قیمت دلار در سال آینده، شاخص بورس می‌تواند از مرز ۷ میلیون واحد عبور کند. البته، پیشروی ریسک‌های سیاسی قادر است تمام معادلات سرمایه‌گذاری در بورس تهران را بر هم بزند.

چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها

با آغاز فصل زمستان و تعدیل نرخ تسعیر ارز شرکت‌ها، انتظار می‌رود سود شرکت‌ها در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۲ هزار همت برسد. در صورتی که سود دلاری شرکت‌ها در سال آینده بین ۲۲ تا ۲۴ میلیارد دلار فرض شود، مجموع شرکت‌های بورسی در سال ۱۴۰۵ حداقل ۳ هزار تا ۳.۵ هزار همت سود خالص برای سرمایه‌گذاران به ارمغان خواهند آورد. اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز می‌تواند درآمد شرکت‌های بزرگ بورسی را به طور قابل‌توجهی افزایش دهد، اما صنایع کوچک‌تر ممکن است با افزایش بهای تمام‌شده تولید مواجه شوند. این امر باعث می‌شود سودآوری شرکت‌هایی که محصولات خود را در داخل به فروش می‌رسانند، با تأخیر افزایش یابد و برخی صنایع نیز از این رویکرد منتفع نشوند.

شاخص بورس در سوم دی‌ماه با عبور از مرز ۴ میلیون واحد، سود امسال را در قیمت سهام پیشخور کرد و تحلیلگران اکنون بر متغیرهای اقتصادی سال آینده و پیش‌بینی سود صورت‌های مالی ۱۴۰۵ تمرکز کرده‌اند. با وجود نوسانات کوتاه‌مدت ناشی از مکانیسم عرضه و تقاضا، بورس تهران در نهایت به مسیر اصلی خود بازخواهد گشت.

نسبت P/E منطقی بورس

در شرایطی که ریسک‌های سیاسی نقش مهمی در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران ایفا می‌کنند، انتظار می‌رود نسبت قیمت به سود (P/E) آینده‌نگر شرکت‌ها در محدوده‌های پایین‌تری باقی بماند. این نسبت که ارزش بازار شرکت‌ها را نسبت به سود ۴ فصل آتی نشان می‌دهد، اکنون در محدوده ۴ واحد قرار دارد که از لحاظ تاریخی کم‌سابقه است. متغیرهایی مانند نرخ بدون ریسک (نرخ بهره اوراق دولتی) که اکنون در محدوده ۳۷ درصد قرار دارد و احتمال افزایش آن به بالای ۴۰ درصد با توجه به انتظارات تورمی و تأمین مالی دولت، می‌تواند این نسبت را تغییر دهد. علاوه بر این، صرف ریسک بازار ایران به طور تاریخی بین ۱۰ تا ۱۵ درصد است، به این معنی که سرمایه‌گذاران بورسی علاوه بر بازدهی ۴۰ درصدی بدون ریسک، به ۱۰ تا ۱۵ درصد بازدهی بالاتر نیاز دارند.

با توجه به سطح نااطمینانی‌ها و مفروضات ذکر شده، P/E آینده‌نگر بورس در حالت بدبینانه حدود ۴ واحد و با فرض خوش‌بینی به متغیرهای اقتصادی می‌تواند به بیش از ۷ واحد افزایش یابد. کف و سقف ارزش بازار سهام بر اساس P/E و سودآوری شرکت‌ها متغیر خواهد بود و نرخ دلار به عنوان محرک اصلی بازار، نقش مهمی در چینش سناریوهای مختلف ایفا می‌کند.

سه سناریوی فاندامنتال برای آینده بورس

در سال‌های اخیر، بورس تهران به افزایش نرخ ارز و تورم مورد انتظار واکنش نشان داده است. فعالان بازار نرخ دلار را برای سال آینده حداقل ۱۳۰ هزار تومان برآورد می‌کنند. سناریوهای دیگر افزایش قیمت دلار برای شرکت‌ها را بین ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان در نظر می‌گیرند.

• سناریوی اول (دلار ۱۳۰ هزار تومانی): اگر دلار ۱۳۰ هزار تومانی برای کل سال آینده محقق شود، انتظار می‌رود شاخص بورس حداقل کف ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار واحد را حفظ کند. این کف بنیادی برای شاخص کل محسوب می‌شود و ممکن است در مقاطعی، هیجانات بازار شاخص را به محدوده‌هایی کمتر از این سطح بکشاند که فرصت خرید مناسبی خواهد بود.
• سناریوی دوم (افزایش ۲۰ هزار تومانی دلار): با فرض حرکت دلار مؤثر بر شرکت‌ها با فاصله اندک از دلار آزاد و افزایش میانگین ۲۰ هزار تومانی قیمت اسکناس آمریکایی، انتظار می‌رود در این سناریو شاخص بورس حداقل ۴ میلیون واحد باشد و حتی در مقاطعی می‌تواند از مرز ۷ میلیون واحد نیز فراتر برود.
• سناریوی سوم (افزایش ۵۰ هزار تومانی دلار): در صورتی که جهش‌های شدیدتر ارز (سناریویی کم‌احتمال) رخ دهد و افزایش قیمت دلار شرکت‌ها به طور میانگین ۵۰ هزار تومان باشد، اعداد بالاتری پیش روی شاخص کل خواهد بود. در این حالت، کف ۴.۵ میلیون واحد برای نماگر اصلی بازار محکم خواهد بود. اگر بازار بتواند P/E بالایی را به سودآوری شرکت‌ها نسبت دهد، شاخص بورس به بیش از ۹ میلیون واحد خواهد رسید، هرچند تحقق چنین امری نیازمند بهبود و شفافیت متغیرهای اقتصادی است.