رشد ۶۰ درصدی قوهای مهاجر در تالاب سرخرود مازندران؛ اهدای ۳.۵ تن غذا

بازگشت قوهای فریادکش به سرخرود

اولین گله از قوهای مهاجر فریادکش در تاریخ ۱۳ آذرماه در تالاب سرخرود فرود آمدند و به تدریج، دیگر گله‌ها از این مهمانان ارزشمند سیبری و شمال اروپا خود را به این آبخوان برای زمستان‌گذرانی رساندند. حضور این پرندگان به شدت به شرایط آب و هوایی مطلوب و دسترسی به منابع غذایی کافی و امنیت در زیستگاه بستگی دارد. در صورت فراهم بودن این شرایط، تعداد آن‌ها سالانه افزایش می‌یابد.

تالاب سرخرود با حضور قوهای فریادکش، به یکی از مراکز اصلی پرنده‌نگری در مازندران تبدیل شده است. هر ساله تعداد زیادی از دوستداران حیات وحش با رعایت استانداردهای محیط زیستی، برای مشاهده این پرندگان زیبا به این منطقه می‌آیند.

افزایش چشمگیر جمعیت قوها

سال گذشته، حدود ۵۰۰ بال قو از این گونه ارزشمند در تالاب سرخرود زمستان‌گذرانی کردند. اما امسال، این تعداد با رشدی حدود ۶۰ درصدی مواجه بوده و به بیش از ۸۰۰ بال رسیده است که نشان‌دهنده بهبود شرایط زیستی و امنیتی در این تالاب است.

پیش از ورود قوهای فریادکش، گونه‌هایی نظیر اردک، فلامینگو و چنگر نیز وارد تالاب‌های مازندران شده بودند. با ورود پرندگان مهاجر، فعالیت‌های نظارتی و حفاظتی برای صیانت از این گونه‌ها و حفظ زیستگاه‌های طبیعی آن‌ها تشدید شده است تا محیطی امن برای ادامه مهاجرت و زندگی این پرندگان فراهم گردد.

مازندران، پناهگاه پرندگان مهاجر

هر سال از اواسط شهریور تا اواسط زمستان، تالاب‌ها و آب‌بندان‌های مازندران میزبان گونه‌های مختلف پرندگان از نقاط سردسیر کشورهای حاشیه دریای خزر هستند. این پرندگان با امید یافتن مکانی گرم و غذا به این مقصد سفر می‌کنند.

بر اساس آمار اداره حیات وحش محیط زیست مازندران، بیش از ۷۰ گونه از پرندگان مهاجر بومی و غیربومی به تالاب‌ها و آبگیرهای این استان کوچ زمستانی دارند.

اکوسیستم‌های آبی غنی مازندران، به دلیل بهره‌مندی از شرایط مطلوب، هر ساله با فرا رسیدن فصل سرما، زیستگاهی امن و گسترده برای حضور و زمستان‌گذرانی پرندگان مهاجری است که پس از سپری کردن مسافت‌های طولانی در این زیستگاه‌ها فرود می‌آیند.

تالاب‌ها و زیستگاه‌های آبی مازندران، علاوه بر اینکه از زیباترین جاذبه‌های طبیعی استان محسوب می‌شوند و ظرفیت قابل توجهی برای گردشگری دارند، با توجه به شرایط مناسب زیستی، هر ساله با شروع فصل سرما مامنی دلپذیر برای پرندگان مهاجر به شمار می‌روند و پذیرای جمعیت ده‌ها هزار قطعه‌ای از پرندگان هستند.

پرندگان مهاجر علاوه بر جاذبه‌ای که برای پرنده‌نگری ایجاد می‌کنند، در حقیقت راویان غنای زیستی منابع آبی هستند که در کنار این زیستگاه‌ها آرام می‌گیرند و پس از مدتی به مسیر خود ادامه می‌دهند.

• گونه‌های شاخص مهاجر: غازها، فلامینگوها، آب‌چلیک‌ها، باکلان‌ها و حواصیل‌ها از جمله پرندگان مهاجری هستند که برای در امان ماندن از گزند سرمای فصول سرد سال به تالاب‌ها و آب‌بندان‌های مازندران می‌آیند و چند ماه را در این خطه از شمال کشور سپری می‌کنند.
• عوامل جذب پرندگان: میل و گرایش این پرندگان برای آمدن به استان تحت تأثیر شرایط منطقه‌ای است که قرار است در آن فرود بیایند. از جمله مهمترین آن‌ها می‌توان به میزان آبگیری تالاب‌ها و آبگیرهایی همچون ساهون، لپو و پلنگان، ولشت، استخرپشت، گل‌پل، خضر نبی، شورمست، دریوک، سراندون و بالندون، گز و کندوچال اشاره کرد.

همکاری مردمی برای تغذیه پرندگان

علی محمد دعاگو، رئیس اداره محیط زیست محمودآباد، در این باره اظهار داشت: همزمان با فرود اولین گله قوهای مهاجر در تالاب سرخرود، شهروندان و فعالان زیست‌محیطی تاکنون با اهدای افزون بر ۳ و نیم تن گندم و ذرت، به تغذیه این قوهای مهاجر فریادکش کمک کرده‌اند.

وی افزود: در سال گذشته حدود ۵۰۰ بال قو در تالاب سرخرود زمستان‌گذرانی کردند، اما این آمار با افزایش ۶۰ درصدی برای سال جاری به بیش از ۸۰۰ بال رسیده است. دعاگو با اشاره به اینکه اولین گله قوهای مهاجر بنا به شرایط جوی از اواسط آذرماه تا پایان دی‌ماه در تالاب سرخرود فرود می‌آیند و زمستان‌گذرانی می‌کنند، تاکید کرد: ماندگاری آن‌ها در این آبخوان به شرایط جوی و تغذیه مناسب بستگی دارد.

رئیس اداره محیط زیست محمودآباد ادامه داد: پرندگان مهاجر در زیستگاهی فرود می‌آیند که امنیت و تغذیه مناسبی برای آن‌ها فراهم باشد و همه این شرایط در تالاب سرخرود برای این مهمانان مهیا است. وی تصریح کرد: محیط‌بانان مستقر در کانکس محیط زیست تالاب سرخرود ضمن تامین امنیت برای این مهمانان مهاجر، آماده دریافت گندم و ذرت اهدایی از سوی شهروندان هستند.

افزایش آگاهی و حساسیت شهروندان

علی محمد دعاگو همچنین افزود: با توجه به روشنگری‌های انجام شده توسط فعالان زیست‌محیطی، علاقه و حساسیت شهروندان نسبت به حضور قوهای فریادکش در تالاب سرخرود افزایش یافته است. وی اظهار داشت: همه شهروندان و دوستداران حیات وحش به این باور رسیده‌اند که برقراری امنیت برای این مهمانان، زمینه‌ای برای فرود گله‌های جدید در این آبخوان خواهد بود.

تنوع زیستی بی‌نظیر مازندران

مازندران علاوه بر تالاب بین‌المللی میانکاله و دو تالاب فریدونکنار و کیاسر، دارای ۹۱۵ قطعه آب‌بندان به مساحت حدود ۱۸ هزار هکتار است که مناسب‌ترین زیستگاه برای پرندگان مهاجر محسوب می‌شوند. بیشتر پرندگان مهاجر برای زمستان‌گذرانی روزهای سرد سال را در تالاب میانکاله بهشهر سپری می‌کنند.

این استان دارای دو تالاب بین‌المللی میانکاله و فریدونکنار و چندین تالاب و آبگیر محلی چون ساهون، لپو و پلنگان، ولشت، استخرپشت، گل‌پل، خضر نبی، شورمست، دریوک، سراندون و بالندون، گز و کندوچال است. مازندران همچنین افزون بر ۸۰۰ قطعه آب‌بندان به مساحت ۱۷ هزار هکتار دارد. هر ساله در فصل زمستان، ۱۰۰ گونه پرنده مهاجر زمستان‌گذران با جمعیتی حدود ۳۰۰ هزار بال به مازندران مهاجرت می‌کنند.

بر اساس آمارهای رسمی، تاکنون بیش از ۴۹۰ گونه جانوری از رده‌های مختلف مهره‌داران اعم از پرندگان، پستانداران، خزندگان، دوزیستان و ماهی‌ها در زیست‌بوم مازندران شناسایی شده‌اند. این تنوع شامل:

• پرندگان: ۳۱۷ گونه از ۵۸ خانواده
• پستانداران: ۶۳ گونه و ۱۹ خانواده
• دوزیستان: ۹ گونه از ۶ جنس و ۶ خانواده
• خزندگان: ۲۶ گونه از ۲۱ جنس و ۱۱ خانواده
• ماهی‌ها: ۷۵ گونه

بخشی از تنوع زیستی حیات وحش مازندران را تشکیل می‌دهند. این آمارها نشان‌دهنده اهمیت و غنای زیست‌محیطی این استان در حفظ گونه‌های مختلف جانوری است.