انتقال نیروهای آمریکایی به الحریر و تحویل عین الاسد به ارتش عراق

نیروها، تجهیزات، خودروها و سامانه‌های دفاعی و جنگی ایالات متحده آمریکا طی هفته‌های گذشته به پایگاه الحریر در اقلیم کردستان عراق منتقل شده‌اند. این اقدام در راستای توافق منعقد شده میان بغداد و واشنگتن صورت گرفته و پیش‌بینی می‌شود این نیروها تا پایان سال جاری میلادی در این پایگاه مستقر بمانند.

در همین حال، وزارت دفاع عراق با صدور بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که ارتش این کشور کنترل کامل پایگاه استراتژیک عین الاسد را به دست گرفته است. «عبدالامیر رشید یارالله»، رئیس ستاد کل ارتش عراق، بر فرآیند تحویل و توزیع وظایف و اختیارات بین یگان‌ها و تشکیلات نظامی در این پایگاه نظارت مستقیم داشته است.

جزئیات انتقال مشاوران به الحریر

بر اساس گزارش‌های منابع امنیتی و سیاسی در اربیل، تیم مستشاران آمریکایی که به پایگاه هوایی الحریر منتقل شده‌اند، شامل هیچ نیروی رزمی یا پرسنل نظامی متخصص در حملات نیستند. این تیم متشکل از بیش از ۲۰۰ مشاور، کارشناس و مربی در حوزه‌های مختلف نظامی، رزمی و فنی است که وظیفه ارائه خدمات و آموزش به نیروهای نخبه پیشمرگ‌ها را بر عهده دارند. یکی از منابع تأکید کرده است که تعداد این مشاوران ممکن است در ماه‌های آینده کاهش یابد.

جدول زمانی توافق خروج آمریکا از عراق

توافق‌نامه‌ای که در سال ۲۰۲۴ میان بغداد و واشنگتن به امضا رسید، شامل یک برنامه دو مرحله‌ای برای خروج تدریجی نیروهای آمریکایی از عراق است. مرحله اول که قرار بود در سپتامبر ۲۰۲۵ به پایان برسد، عملاً در دسامبر گذشته تکمیل شد. مرحله دوم این توافق تا سپتامبر ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت و در پایان آن، خروج کامل تمامی نیروها و مشاوران آمریکایی پیش‌بینی شده است، مگر اینکه تغییرات جدیدی در آینده مورد مذاکره قرار گیرد.

اهمیت استراتژیک پایگاه الحریر

یک مقام امنیتی از استان اربیل اظهار داشت که انتقال تیم مستشاران از پایگاه عین الاسد به الحریر، نشان‌دهنده پیشرفت در اجرای توافق بغداد و واشنگتن است. وی افزود: «پس از آنکه این تیم به ارتش عراق و نیروهای فدرال خدمات ارائه می‌داد، اکنون آموزش، تلاش‌ها و پشتیبانی تا پایان امسال به سمت نیروهای پیشمرگ معطوف شده است.» این مقام همچنین توضیح داد که نیروهای عراقی، اعم از ارتش و پیشمرگ‌ها، کارایی خود را نشان داده‌اند و دیگر نیازی به نیروهای رزمی خارجی در خاک عراق نیست. با این حال، نگرانی‌هایی در میان مقامات اقلیم کردستان در مورد احتمال حملات مجدد به پایگاه الحریر توسط برخی شبه‌نظامیان در بغداد، نینوا و کرکوک وجود دارد.

ناظران مسائل منطقه پیش‌بینی می‌کنند که حضور آمریکا در پایگاه هوایی الحریر طولانی‌مدت خواهد بود و ممکن است سال‌ها ادامه یابد. دلایل این امر فراتر از صرف مبارزه با بقایای داعش است و شامل حمایت سیاسی از کردها می‌شود، زیرا دولت منطقه‌ای کردستان عراق حضور آمریکا را ضامن امنیت و ثبات سیاسی خود می‌داند. این رویکرد در تضاد با دولت فدرال بغداد است که تحت فشار شدید گروه‌های مختلف برای اخراج نیروهای خارجی قرار دارد. الحریر همچنین یک سکوی لجستیکی حیاتی برای پشتیبانی از عملیات آمریکا در شمال شرقی سوریه محسوب می‌شود.

الحریر: دژ استراتژیک در منطقه

«پایگاه الحریر را نمی‌توان تنها مکان باقی‌مانده دانست اما می‌توان آن را با وجود تخلیه پایگاه‌های اصلی، آخرین و مستحکم‌ترین پایگاه توصیف کرد.»

«مهند سلوم»، استاد مطالعات امنیتی در موسسه مطالعات عالی دوحه، معتقد است که پایگاه الحریر به دژ استراتژیک باقی‌مانده تبدیل شده است که عمق نسبتاً امنی را در منطقه کردستان فراهم می‌کند و از تماس مستقیم با گروه‌های مسلح فعال در مرکز، جنوب و غرب عراق دور است. وی افزود که خروج از الحریر عملاً به معنای از بین بردن حضور آمریکا در سوریه خواهد بود، امری که واشنگتن در حال حاضر با توجه به رقابت ژئوپلتیکی با نفوذ ایران و روسیه، به آن تمایلی ندارد.

سلوم همچنین خاطرنشان کرد که طرف آمریکایی هنوز نقاط مرجع حیاتی دیگری را حفظ کرده است، از جمله مرکز پشتیبانی دیپلماتیک در فرودگاه بین‌المللی بغداد که پشتیبانی لجستیکی و امنیتی برای سفارت و هیئت‌های دیپلماتیک آمریکا فراهم می‌کند. علاوه بر این، مراکز عملیات مشترک که هسته‌های هماهنگی و اطلاعاتی کوچکتری هستند، در داخل مقرهای عراقی برای هماهنگی اطلاعاتی مستقر شده‌اند و نمایانگر حضور واقعی آمریکا در منطقه هستند.