کاهش ۱۰ درصدی ورودی سدها و وضعیت بحرانی منابع آبی کشور

کاهش چشمگیر ورودی سدها و پرشدگی مخازن

بر اساس اطلاعات منتشر شده، درصد پرشدگی مخازن سدهای کشور به طور متوسط به حدود ۳۵ درصد رسیده است. این رقم نسبت به سال گذشته، کاهش نگران‌کننده حدود ۱۹ درصدی را نشان می‌دهد که حاکی از وضعیت نامطلوب موجودی مخازن سدها در سراسر کشور است.

فیروز قاسم‌زاده، مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور، اعلام کرده است: «علی‌رغم نزدیک به نرمال بودن شرایط بارشی، وضعیت منابع آب در بخش‌های زیادی از کشور همچنان در شرایط شکننده قرار داشته و کسری مخزن جدی در آب سطحی و زیرزمینی وجود دارد.»

وی افزود که رتبه بارش کشور در مقایسه با دوره آماری بلندمدت، ۳۰ از ۵۸ سال آماری است که نشان‌دهنده تداوم وضعیت نامطلوب است.

توزیع نامتوازن بارش‌ها در استان‌ها

اگرچه سازمان هواشناسی بارندگی‌هایی را برای کشور پیش‌بینی کرده که تا حدودی از نگرانی‌ها می‌کاهد، اما آمار وزارت نیرو نشان می‌دهد که بارش در سال آبی جاری با کاهش ۵ درصدی نسبت به بارش متوسط بلندمدت و با افزایش ۸۳ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه بوده است. این آمار نشان‌دهنده نوسانات شدید و عدم پایداری در وضعیت بارش‌ها است.

قاسم‌زاده با اشاره به توزیع نامتوازن بارش‌ها در استان‌ها، اظهار داشت:

• ۷ استان بالای نرمال
• ۳ استان در محدوده نرمال
• ۲۱ استان زیر نرمال

بر اساس این آمار، استان‌های هرمزگان، کرمان و خراسان جنوبی به ترتیب با بارش‌های ۱۶۷.۲، ۸۸.۶ و ۵۱ میلیمتر، افزایش بارش بیش از ۵۰ درصدی نسبت به بلندمدت را تجربه کرده‌اند. در مقابل، استان تهران با کاهش بالای ۷۰ درصد نسبت به بلندمدت، بیشترین کاهش بارندگی را داشته است.

وضعیت نامطلوب سدهای کلیدی و چالش تامین آب شرب

مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور هشدار داد که سدهای استان‌های تهران، اصفهان، خراسان رضوی، قم، زنجان و مرکزی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. این شرایط، تامین آب شرب در شهرهای وابسته به این منابع از جمله تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان و یزد را با محدودیت‌های جدی مواجه کرده است. بنابراین، مدیریت مصرف آب همچنان یک ضرورت حیاتی محسوب می‌شود.

تداوم خشکسالی و عدم جبران کسری منابع

قاسم‌زاده تاکید کرد: «بر اساس شاخص SPI، خشکسالی به ویژه در ۶ سال اخیر، باعث کاهش جدی آورد رودخانه‌ها و ورودی سدها و مخازن آب زیرزمینی و تالاب‌ها شده؛ به نحوی که بارش‌های اخیر نیز توان جبران این کسری را نداشته است.»

این شرایط نشان‌دهنده تداوم روند خشکسالی در ایران است و لزوم ادامه مدیریت مصرف را دوچندان می‌کند تا در تابستان آینده، شاهد تشدید تعدیل فشار آب در استان‌های درگیر با تنش آبی نباشیم.