آسیب‌های جدی ارز چندنرخی بر سلامت اقتصاد ایران

پیامدهای مخرب ارز چندنرخی بر اقتصاد ایران

رضا وفایی یگانه، معاون اقتصادی و کسب و کار اتاق تعاون ایران، در گفتگو با خبرنگاران اقتصادی، با تأکید بر ضرورت اصلاح نظام ارز ترجیحی که باید سال‌ها پیش انجام می‌شد، به تشریح آسیب‌های جدی این رویکرد بر اقتصاد کشور پرداخت. به گفته وی، در حالی که تخصیص ارز چندنرخی ممکن است در کوتاه‌مدت پاسخگو باشد، اما در بازه زمانی میان‌مدت و طولانی‌مدت، صدمات جبران‌ناپذیری به بار می‌آورد و سلامت اقتصادی جامعه را به خطر می‌اندازد.

آسیب‌های کلیدی نظام ارز ترجیحی

برهم خوردن نظام قیمت‌گذاری نسبی

وفایی یگانه توضیح داد که یکی از مهم‌ترین آسیب‌های تخصیص ارز ترجیحی، برهم زدن نظام قیمت‌گذاری نسبی است. او با ذکر مثالی بیان کرد: «وقتی کالایی مانند برنج با قیمت دستوری کنترل می‌شود و در مقابل، قیمت جو آزاد است، این تفاوت باعث می‌شود که گندم به عنوان خوراک دام استفاده شود که در نهایت، امنیت اقتصادی جامعه را مختل می‌کند.»

اقتصاد کالاهای جانشینی و تخصیص بهینه

وی افزود: «اقتصاد ایران بر مبنای کالاهای جانشینی و قیمت‌های نسبی عمل می‌کند که این بازار با نظام تخصیص بهینه، ثبات بیشتری پیدا می‌کند. اما عدم رعایت نظام قیمت‌گذاری نسبی، به عدم تخصیص بهینه منابع منجر شده و به بخش‌های مختلف اقتصادی آسیب می‌رساند.»

اختلال در نظام قیمت‌گذاری و افزایش تقاضا

معاون اقتصادی اتاق تعاون ایران تأکید کرد که وجود نظام ارز چندنرخی، به طور مکانیکی نظام قیمت‌گذاری را از بین برده و دچار اختلال می‌کند. همچنین، قیمت‌گذاری دستوری با پایین نگه داشتن مصنوعی قیمت‌ها، به افزایش بیش از اندازه تقاضا منجر می‌شود که خود مشکلات عدیده‌ای را در پی دارد.

ارز چندنرخی، سرمنشأ فساد اقتصادی

وفایی یگانه با اشاره به نرخ‌های متفاوت ارز مانند ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان، ۷۰ هزار تومانی و ۸۰ هزار تومانی، هشدار داد که این چندنرخی بودن ارز، سلامت اقتصاد کشور را از بین برده و سرمنشأ فساد اقتصادی می‌شود. وی تصریح کرد: «هر فردی که به قدرت نزدیک‌تر باشد، از منافع این تفاوت نرخ‌ها بهره‌مند می‌شود و این امر هیچ اثر مثبت دیگری برای اقتصاد کشور نخواهد داشت.»