هشدار مجلس درباره کاهش جمعیت: نظارت بر اجرای قانون جوانی جمعیت

نظارت مجلس بر اجرای قانون جوانی جمعیت؛ هشدار درباره کاهش نرخ تولد و ازدواج

کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در راستای نظارت بر حسن اجرای قانون جوانی جمعیت، ورود جدی و فعالانه‌ای به این موضوع داشته و عملکرد دستگاه‌های متولی، به‌ویژه وزارت بهداشت، را زیر ذره‌بین قرار داده است. این اقدامات در حالی صورت می‌گیرد که آمار نگران‌کننده‌ای از کاهش نرخ تولد و ازدواج در کشور به ثبت رسیده است.

بررسی عملکرد وزارت بهداشت

در نشست اخیر کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با حضور معاونان درمان و توسعه وزارت بهداشت و دبیر ستاد ملی جمعیت، عملکرد دستگاه‌ها در اجرای قانون جوانی جمعیت مورد بررسی قرار گرفت. مقرر شد ارزیابی کمی و کیفی از نحوه اجرای این قانون توسط دستگاه‌های متولی، خصوصاً وزارت بهداشت، انجام شود. همچنین، جلسات نظارتی مشترکی با ریاست دکتر قالیباف، رئیس مجلس، و با حضور اعضای کمیسیون، مسئولان وزارت بهداشت و سایر دستگاه‌های مرتبط به‌صورت منظم برگزار خواهد شد تا عملکرد دستگاه‌های اجرایی دقیق‌تر ارزیابی شود.

بر اساس پیشنهاد رئیس کمیسیون بهداشت، و با توجه به اقدامات مثبت و زیرساختی وزارت بهداشت در اجرای دقیق بندهای مرتبط با قانون، مقرر شد وزیر بهداشت عملکرد این وزارتخانه را در یکی از جلسات نظارتی مجلس ارائه دهد. این اقدام به منظور اطلاع‌رسانی به نمایندگان و فراهم آوردن امکان نقد، بررسی و ارائه راهکارهای تکمیلی صورت می‌گیرد.

آمار نگران‌کننده کاهش تولد و ازدواج

یکی از محورهای اصلی جلسه، بررسی کاهش نگران‌کننده آمار تولد و ازدواج در سال‌های اخیر بود. نمایندگان مجلس نسبت به کاهش جمعیت، به عنوان یک دغدغه جدی ملی، هشدار دادند. آمار رسمی نشان می‌دهد:

• در سال ۱۴۰۳، تعداد ۹۷۹,۹۲۳ ولادت ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۷.۴ درصد کاهش داشته است.
• داده‌های اولیه از سه ماهه اول سال ۱۴۰۴ نیز نشان‌دهنده کاهش بیش از ۹ درصدی تولدهاست که بسیار فراتر از روندهای کاهش سال‌های گذشته است و از تشدید عوامل بازدارنده فرزندآوری حکایت دارد.

همزمان با کاهش نرخ تولد، آمار ازدواج نیز رو به کاهش است. مقایسه آمار ازدواج در ۵ ماهه نخست سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ نشان می‌دهد:

• تعداد ازدواج‌ها از ۴۸۴,۰۵۳ نفر به ۴۷۰,۰۷۵ نفر رسیده که معادل ۳ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

این در حالی است که ازدواج پیش‌نیاز اصلی فرزندآوری است و کاهش آن تأثیر مستقیم بر نرخ باروری دارد. علاوه بر این، میانگین سن پدر در زمان تولد اولین فرزند در سال ۱۴۰۳ به ۳۲ سال و میانگین سن مادر به ۲۷ سال رسیده است. این افزایش سن فرزندآوری از منظر جمعیتی و باروری، مانعی برای فرزندآوری مجدد و سیاست‌های جمعیتی کشور تلقی می‌شود.

خدمات حمایتی و نظارت کمیسیون

طبق گزارش ارائه شده، بیش از ۹۰ درصد خدمات حمایتی قانون جوانی جمعیت در بیمارستان‌های دولتی و عمومی غیردولتی اجرایی شده است. همچنین، حدود ۷۰ درصد از خدمات حمایتی هزینه‌ای نیز در بیمارستان‌های خیریه و خصوصی به انجام رسیده است.

ضمن قدردانی از اقدامات زیرساختی وزارت بهداشت، به‌ویژه در حوزه سلامت مادر و نوزاد و اجرای صحیح قانون، مقرر شد عملکرد دستگاه‌های متولی این قانون زیر ذره‌بین کمیسیون بهداشت و درمان مجلس قرار گیرد. کمیسیون نیز با تشکیل کمیته‌ای تخصصی، وظیفه رصد و بررسی دقیق عملکرد نهادهای مجری این قانون را بر عهده خواهد گرفت تا با اجرای دقیق آن، شاهد رفع مشکلات این حوزه باشیم.