انگلستان: تغییر راهبرد در جذب دانشجویان بین‌المللی و توسعه پردیس‌های خارجی

انگلستان، یکی از مقاصد اصلی دانشجویان بین‌المللی، در حال بازنگری اساسی در راهبرد آموزش عالی خود است. این کشور که سال‌ها از حضور فیزیکی دانشجویان خارجی به عنوان یک منبع درآمد پایدار بهره‌مند بوده، اکنون به دنبال تعریفی جدید از «صادرات آموزشی» است که کمتر بر جذب مستقیم دانشجو به خاک خود و بیشتر بر توسعه دانشگاه‌ها و مدارس خصوصی در خارج از مرزها تمرکز دارد.

اقتصاد آموزش عالی و چالش مهاجرت

در یک دهه گذشته، آموزش عالی به ستون فقرات اقتصاد بریتانیا تبدیل شده است. دانشجویان بین‌المللی نه تنها شهریه‌های بالاتری پرداخت می‌کنند، بلکه با هزینه‌های زندگی خود نیز به رونق اقتصاد محلی کمک شایانی کرده‌اند. این مدل در سال تحصیلی ۲۰۲۲-۲۰۲۳ به اوج خود رسید، زمانی که تعداد دانشجویان خارجی به ۷۵۹ هزار نفر افزایش یافت.

با این حال، همین موفقیت ناخواسته آموزش عالی را به یکی از کانون‌های بحث‌های مهاجرتی تبدیل کرد. با افزایش فشارهای سیاسی برای کاهش مهاجرت، دولت جدید به رهبری کایر استارمر، در تلاش است تا میان حفظ منافع اقتصادی و پاسخ به مطالبات عمومی تعادل برقرار کند. حذف هدف‌گذاری عددی برای جذب دانشجوی خارجی، پیامی روشن به افکار عمومی است: دولت دیگر قصد ندارد آموزش عالی را به عنوان دروازه ورود اصلی به کشور تلقی کند.

راهبرد جدید: توسعه پردیس‌های خارجی و «جذب پایدار»

راهبرد جدید بر «جذب پایدار» تأکید دارد و به دانشگاه‌هایی که بیش از حد به شهریه دانشجویان خارجی وابسته شده‌اند، هشدار می‌دهد. جایگزینی که دولت پیشنهاد می‌کند، توسعه پردیس‌های خارجی است. افتتاح شعب دانشگاهی بریتانیا در مناطق مختلف جهان، از جمله خاورمیانه، آسیا و آفریقا، می‌تواند دسترسی جهانی به آموزش بریتانیایی را افزایش داده و ریسک وابستگی به بازار داخلی را کاهش دهد.

«دولت جدید به رهبری کایر استارمر، تلاش می‌کند میان حفظ منافع اقتصادی و پاسخ به مطالبات سیاسی تعادل برقرار کند. حذف هدف جذب دانشجوی خارجی، پیامی روشن به افکار عمومی است: دولت دیگر قصد ندارد آموزش عالی را به عنوان دروازه ورود به کشور تلقی کند.»

چالش‌ها و نگرانی‌ها

با این حال، این مدل جدید چالش‌های خاص خود را دارد. منتقدان، از جمله اندیشکده‌های حوزه آموزش عالی، بر این باورند که توسعه پردیس‌های خارجی لزوماً همان بازده اقتصادی و علمی جذب دانشجویان به داخل انگلستان را نخواهد داشت. حضور فیزیکی دانشجویان خارجی، شبکه‌های علمی، فرهنگی و حتی سیاسی پایدارتری ایجاد می‌کند که با آموزش برون‌مرزی به سختی قابل جایگزینی است.

در فضای رقابتی کنونی، کشورهای انگلیسی‌زبان دیگر، از جمله آمریکا و استرالیا، همچنان بر جذب دانشجو به داخل مرزهای خود تأکید دارند. عقب‌نشینی انگلستان از هدف‌گذاری عددی می‌تواند به از دست رفتن سهم بازار جهانی و کاهش نفوذ علمی و فرهنگی این کشور منجر شود.

آینده نامشخص

در نهایت، راهبرد جدید انگلستان بیش از آنکه پایان جذب دانشجوی بین‌المللی باشد، تلاشی برای بازتعریف آن است. موفقیت یا شکست این سیاست به توانایی انگلستان در ایجاد تعادلی پایدار میان ملاحظات مهاجرتی، منافع اقتصادی و جایگاه جهانی دانشگاه‌هایش بستگی خواهد داشت؛ تعادلی که تحقق آن ساده نخواهد بود و نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و آینده‌نگری است.