خبر کامل
فراخوان بنیاد ملی علم ایران برای پژوهش‌های عصبی-شناختی با حمایت‌های ویژه
فراخوان بنیاد ملی علم ایران برای پژوهش‌های علوم و فناوری‌های عصبی-شناختی
بنیاد ملی علم ایران و ستاد راهبری توسعه علوم و فناوری‌های شناختی، فراخوانی جامع برای حمایت از پژوهش‌ها در حوزه علوم و فناوری‌های عصبی-شناختی منتشر کرده‌اند. این حوزه به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی تحول در عرصه‌های سلامت، آموزش، اقتصاد و امنیت ملی شناخته می‌شود و سرمایه‌گذاری در آن یک ضرورت راهبردی برای حفظ استقلال علمی و فناورانه کشور است.
اهمیت راهبردی علوم و فناوری‌های عصبی-شناختی
علوم و فناوری‌های عصبی-شناختی به دلیل ماهیت میان‌رشته‌ای و قدرت تحول‌آفرینی خود، یک «حوزه مادر» محسوب می‌شوند. پیشرفت در این زمینه می‌تواند به جهش‌های قابل توجهی در حوزه‌های مختلف از جمله پزشکی، مهندسی، علوم انسانی و اجتماعی منجر شود. این اهمیت در اسناد بالادستی کشور، از جمله برنامه هفتم توسعه، نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
حوزه‌های اولویت‌دار پژوهش
فراخوان حاضر، با نگاهی جامع و زنجیره‌وار، از پژوهش‌های بنیادین و نظری تا توسعه فناوری و نوآوری را پوشش می‌دهد. سه حوزه اصلی برای حمایت تعریف شده‌اند:
۱. پژوهش‌های بنیادین و نظری (Basic Research)
این دسته از پژوهش‌ها با هدف گذر از مرزهای دانش انجام می‌شوند و شامل تحقیقات نظری یا تجربی برای درک پدیده‌ها و پاسخ به پرسش‌های اساسی در کلیه حوزه‌های علوم شناختی هستند. موضوعاتی مانند مکانیسم‌های عصبی–شناختی، پیوند ذهن و مغز، ذهن و رفتار، و فلسفه ذهن بدون تمرکز بر کاربرد مستقیم در این بخش قرار می‌گیرند.
بدون سرمایه‌گذاری در این سطح، ما تنها مصرف‌کننده دانش تولیدشده خواهیم بود. حمایت از پژوهش‌های بنیادین، نه‌تنها مرزهای دانش را در کشور جابه‌جا می‌کند، بلکه خزانه‌ای از ایده‌ها و نظریه‌ها را برای نسل بعدی فناوری‌های کاربردی فراهم می‌سازد.
این پژوهش‌ها، علاوه بر تثبیت جایگاه علمی کشور در حوزه شناختی، زیرساخت نظری لازم برای درک، پیشگیری و درمان اختلالات عصبی-روانی را ایجاد می‌کنند.
۲. پژوهش‌های کاربردی و ترجمانی (Applied Research)
این پژوهش‌ها به عنوان پل ارتباطی بین آزمایشگاه و جامعه عمل می‌کنند و یافته‌های بنیادین را به روش‌ها، ابزارها و راهکارهای ملموس تبدیل می‌نمایند. حیطه‌های زیر در اولویت حمایتی قرار دارند:
- سلامت و بالین: توسعه روش‌های نوین برای تشخیص زودهنگام، پایش و درمان اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب، اسکیزوفرنی، دمانس، آلزایمر، پارکینسون، سکته مغزی و اختلالات طیف اوتیسم.
- آموزش و پرورش: طراحی روش‌های آموزشی مبتنی بر عملکرد مغز (علوم اعصاب تربیتی) برای بهینه‌سازی یادگیری، شناسایی و حمایت از دانش‌آموزان با دشواری‌های یادگیری خاص.
- اقتصاد و مدیریت: درک مکانیسم‌های عصبی مؤثر در تصمیم‌گیری اقتصادی، رفتار مصرف‌کننده و مدیریت منابع انسانی برای افزایش بهره‌وری و ایجاد مدل‌های کسب‌وکار نوآورانه.
- تاب‌آوری شناختی جامعه: درک مکانیسم‌های شناختی مهم در ارتقای تاب‌آوری شناختی، زمینه‌ساز فناوری‌های مهم در جهت توسعه مفاهیم و ابزارهای پدافند شناختی است.
پژوهش کاربردی، بازگشت سرمایه تحقیق و توسعه را به شکل مستقیم در بهبود شاخص‌های سلامت، آموزش، امنیت و رفاه اجتماعی نشان می‌دهد و مستقیماً بر زندگی شهروندان تأثیر می‌گذارد.
۳. پژوهش‌های توسعه فناورانه (Experimental Development Research)
این طرح‌ها با هدف ایجاد ارزش اقتصادی و فناورانه، شامل توسعه و استفاده نظام‌مند دانش موجود برای تولید یا بهبود محصول، فرایند یا خدمت می‌باشند. طراحی، ساخت، اعتبارسنجی یا بومی‌سازی فناوری‌های نوین در محیط آزمایشگاهی یا نیمه‌صنعتی با هدف ورود به مرحله تجاری‌سازی در این دسته قرار می‌گیرند. حیطه‌های زیر در اولویت حمایتی هستند:
- فناوری‌های تحریک فراجمجمه مغز
- فناوری‌های تحریک داخل جمجمه‌ای مغز
- فناوری‌های تحریک عمقی مغز
- فناوری‌های ارگانویید
- فناوری‌های نوروپروتز و رابط مغز-ماشین
- فناوری‌های سلول بنیادین در اختلالات عصب‌شناختی
- فناوری‌های اپتوژنتیک
- فناوری‌های نوروانفورماتیک و هوش مصنوعی
- فناوری‌های نورومپینگ
- فناوری‌های دارو رسانی هوشمند به مغز و دستگاه عصبی
- فناوری‌های کمک‌یادگیری (Assistive Learning Technologies)
توسعه فناوری در این حوزه، موتور محرک اقتصاد دانش‌بنیان است و به ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان، اشتغال‌زایی، صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا و افزایش اقتدار ملی منجر می‌شود.
شرایط واجدین و حمایت‌ها
متقاضی طرح باید عضو هیئت‌علمی دانشگاه یا مؤسسات پژوهشی مورد تأیید وزارتین علوم و بهداشت باشد. برخی از شرایط و حمایت‌های ویژه عبارتند از:
- طرح‌های کاربردی و توسعه فناورانه که از سوی نهادهای سیاست‌گذار، قانون‌گذار یا اجرایی کشور اعلام نیاز داشته باشند، در ارزیابی و بودجه‌بندی امتیاز ویژه خواهند داشت.
- طرح‌های چندمرکزی یا بین‌رشته‌ای نیز از امتیاز ویژه برخوردارند.
- تفکیک بودجه‌بندی (شامل هزینه‌های نیروی انسانی، خدمات آزمایشگاهی، خرید مواد و تجهیزات مصرفی، جمع‌آوری نمونه، سفر و غیره) باید توسط متقاضی در پروپوزال مشخص شود.
- در صورت قابلیت ثبت داده‌های گردآوری شده در نظام‌های رجیستری یا پایگاه ملی داده‌های شناختی (به صورت چندمدالیته و استاندارد)، تا ۲۰ درصد به سقف حمایت اضافه خواهد شد.
- حق‌الزحمه دانشجویان دکتری و محققین پسادکتری در تیم همکاران، مطابق با ضوابط بنیاد به بودجه طرح اضافه می‌شود.
- سقف حق‌التحقیق همکاران اصلی (اعضای هیئت‌علمی) برای طرح‌های بنیادین و نظری ۳۵ درصد و برای طرح‌های کاربردی و توسعه‌ای ۲۰ درصد کل بودجه طرح است.
- در صورت نیاز به تبادل بین‌المللی دانشجو، هزینه‌هایی تا سقف ۵ میلیارد ریال علاوه بر حمایت‌های اصلی، قابل پرداخت است:
- هزینه زندگی حداکثر ۶ ماه برای یک دانشجوی دکتری خارجی برای همکاری در ایران.
- هزینه رفت‌وآمد یک دانشجوی دکتری ایرانی برای حداقل ۳ ماه همکاری با گروه بین‌المللی.
شیوه ثبت‌نام و ارسال درخواست
متقاضیان می‌توانند برای ثبت‌نام و ارسال درخواست به سامانه مدیریت پژوهش (کایپر) مراجعه کنند. پس از ایجاد پروفایل و ورود به سامانه، از بخش «ارسال طرح جدید» و کارتابل «علوم و فناوری‌های شناختی» می‌توانند طرح خود را ارسال نمایند. پژوهشگران همچنین می‌توانند در صورت داشتن هر گونه ابهام، از طریق سامانه کایپر برای «واحد مدیریت ارتباط با جامعه و صنعت» تیکت ارسال کنند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۱:۱۳ - ۱۴۰۴/۱۱/۰۱