شوک و سردرگمی در اسپانیا پس از حادثه مرگبار قطار پرسرعت

تحقیقات اولیه و ابهامات

کمیسیون تحقیقات ریلی CIAF بررسی خود را آغاز کرده تا دلیل خروج از ریل قطاری که از مالاگا به سمت شمال در حرکت بود و برخورد آن با یک قطار دیگر که آن نیز از ریل خارج شد، را تحلیل کند. این حادثه در یک بخش مستقیم از مسیر رخ داده است. دولت اسپانیا این اتفاق را «بسیار عجیب» توصیف کرده است. تا سه‌شنبه بعدازظهر، سه جسد از لاشه قطار پیدا شده و چهل و دومین قربانی نیز در محل حادثه نزدیک آداموز کشف شد. شوک و سردرگمی در این شهر آرام به دلیل این است که چگونه یک مسیر ریلی که برای مدت طولانی به طور کارآمد عمل می‌کرد، ناگهان دچار چنین نقصی شد.

شبکه قطار پرسرعت اسپانیا، معروف به AVE، پس از افتتاح در سال ۱۹۹۲، نمادی از مدرنیزاسیون این کشور محسوب می‌شد. این شبکه که با بودجه اتحادیه اروپا ساخته شده بود، یک سیستم حمل‌ونقل پیشرفته، سریع، کارآمد و ایمن را فراهم می‌کرد. در سال ۲۰۱۳، یک حادثه خروج از ریل در نزدیکی سانتیاگو د کمپوستلا ۸۰ کشته بر جای گذاشت، اما آن قطار بخشی از شبکه AVE نبود، اگرچه با سرعت بالا حرکت می‌کرد. با این حال، برخورد روز یکشنبه در قدیمی‌ترین مسیر AVE، یعنی مسیری که مادرید را به آندالوسیا متصل می‌کند، اتفاق افتاد.

عوامل احتمالی و گمانه‌زنی‌ها

چندین مقام، از جمله آلوارو فرناندز هردیا، رئیس شرکت ملی راه‌آهن رنفه، اظهار داشتند که خطای انسانی تقریباً به طور قطع علت حادثه نبوده است، زیرا هیچ یک از قطارها با سرعت بیش از حد حرکت نمی‌کردند. فرناندو گرانده-مارلاسکا، وزیر کشور نیز تاکید کرد که خرابکاری نمی‌تواند دلیل این حادثه باشد.

محققان به طور طبیعی در حال بررسی دقیق قطاری هستند که از ریل خارج شد. این قطار متعلق به شرکت ایتالیایی ایریو بود و در سال ۲۰۲۲ تولید شده بود. اسکار پوئنته، وزیر حمل‌ونقل، گفت که واگن شماره شش قطار به دقت بررسی خواهد شد، زیرا اولین واگنی بود که از ریل خارج شد و «قطعات زیادی از پازل» را ارائه می‌دهد.

با این حال، محققان همچنین بخش ریل را که حادثه در آن رخ داده، بررسی می‌کنند و قصد دارند بخش‌هایی از آن را در آزمایشگاه تحلیل کنند. افشای اینکه بخشی از ریل در محل حادثه شکسته بود، گمانه‌زنی‌ها را مبنی بر اینکه این عامل می‌تواند مقصر باشد، تقویت کرده است. دولت تمایل دارد این نتیجه‌گیری‌ها را کم اهمیت جلوه دهد و اشاره می‌کند که ریل ممکن است بر اثر شدت برخورد آسیب دیده باشد.

مسائل زیربنایی و هشدارهای قبلی

برخی ناظران به عوامل زیربنایی احتمالی در شبکه ریلی توجه کرده‌اند. مشخص شده است که مدیر زیرساخت ریلی، آدیف، در طول سال گذشته در شبکه‌های اجتماعی به هشت مشکل فنی در خط نزدیک محل حادثه اشاره کرده بود. بیشتر این مشکلات مربوط به سیگنالینگ بودند و یکی از آنها تابستان گذشته در سنا مورد بحث قرار گرفت.

آدیف به دلیل نگرانی‌هایی درباره وضعیت خط، محدودیت سرعت را برای قطارهای AVE در یک مسیر ۱۵۰ کیلومتری بین مادرید و بارسلونا کاهش داده است. محدودیت جدید در این بخش ۱۶۰ کیلومتر در ساعت است که تقریباً نصف محدودیت قبلی است.

از زمان این برخورد، بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی پست‌های قدیمی خود را بازنشر کرده‌اند که در آنها از حرکت‌های ناراحت‌کننده هنگام سفر با قطارهای AVE شکایت کرده بودند. یک کاربر در ماه دسامبر فیلمی از لرزش شدید داخل قطار منتشر کرده و اظهار داشته بود که این اتفاق باعث شده تا «از امنیت خود و دخترم بترسم».

در اوت ۲۰۲۵، اتحادیه رانندگان قطار Semaf با صدور بیانیه‌ای هشدار داد که وضعیت تعدادی از خطوط AVE باعث «فقدان راحتی و اطمینان» برای مسافران می‌شود. این اتحادیه خواستار کاهش محدودیت‌های سرعت برای جلوگیری از تخریب بیشتر زیرساخت‌ها و «تضمین ایمنی کارگران و مسافران» شد.

در نتیجه حادثه روز یکشنبه و خروج جداگانه یک قطار رودالیس از ریل که منجر به کشته شدن یک راننده در نزدیکی بارسلونا در روز سه‌شنبه شد، اتحادیه Semaf اعتصاب سراسری را اعلام کرده است. این گلایه‌ها ممکن است نشان دهد که شبکه ریلی پرسرعت اسپانیا به شدت نیاز به بازسازی دارد. با این حال، دولت در پاسخ می‌گوید که سال گذشته بخش ریلی محل حادثه با هزینه ۴۹ میلیون یورو (۴۲ میلیون پوند) بازسازی شده بود، که بخشی از سرمایه‌گذاری ۷۰۰ میلیون یورویی گسترده‌تر برای به‌روزرسانی شبکه مادرید-آندالوسیا در سال‌های اخیر است.

پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، هنگام بازدید از آداموز و اعلام سه روز عزای عمومی، درباره تحقیقات گفت: «هنگامی که پاسخ را پیدا کنیم، با شفافیت مطلق آن را به اطلاع اسپانیایی‌ها خواهیم رساند.» این پاسخ می‌تواند اهمیت زیادی برای آینده سیستم ریلی مشهور اسپانیا داشته باشد.