چالش‌های دامداران خراسان جنوبی: از جهش قیمت نهاده‌ها تا بحران نقدینگی

بحران قیمت نهاده‌ها و کمبود نقدینگی

محمد غریبی، رئیس اتحادیه دامداران خراسان جنوبی، با اشاره به افزایش ناگهانی قیمت‌ها در سامانه بازارگاه، از جهش چشمگیر قیمت نهاده‌ها خبر داد. وی توضیح داد که قیمت «جو» از ۱۱۳۰۰ تومان به بیش از ۴۳۰۰۰ تومان افزایش یافته که تقریباً چهار برابر شده است. این در حالی است که بازگشت پول شیر به دست دامدار حداقل دو ماه زمان می‌برد و این تأخیر، بحران نقدینگی را تشدید کرده است.

یک واحد گاوداری که پیش از این با یک میلیارد تومان ذرت و سویای مورد نیاز خود را تأمین می‌کرد، اکنون به ۴ میلیارد تومان نقدینگی نیاز دارد و این شکاف بزرگ، کمر تولیدکننده را شکسته است.

غریبی همچنین هشدار داد که انبارها خالی شده و خطر گرسنگی دام‌ها در فصل سرما جدی است. او از استاندار درخواست کرد تا با رایزنی در مرکز، اجازه برداشت محدود و اضطراری از ذخایر شرکت پشتیبانی امور دام صادر شود تا دام‌ها بدون خوراک نمانند.

چالش‌های قیمت‌گذاری محصولات دامی

رئیس اتحادیه دامداران استان به پایین بودن قیمت گوشت قرمز در خراسان جنوبی نسبت به میانگین کشوری انتقاد کرد. وی اظهار داشت که با وجود آزادسازی قیمت نهاده‌ها، قیمت محصول نهایی (شیر و گوشت) همچنان تحت نظارت‌های سخت‌گیرانه قرار دارد. پیشنهاد او این است که در قیمت‌گذاری گوشت قرمز، همانند صنعت طیور، «معدل کشوری» لحاظ شود تا دامداران بیش از این متضرر نشوند، زیرا خراسان جنوبی در حال حاضر پایین‌ترین قیمت گوشت قرمز را در سطح کشور دارد که به نفع پایداری تولید نیست.

صنایع لبنی و راهکارهای صادراتی

غریبی به مشکلات صنایع لبنی و اشباع بازار نیز اشاره کرد و افزود: قیمت تعیین شده برای شیر خام (۱۵ هزار تومان) حتی هزینه‌های تمام شده دامدار را پوشش نمی‌دهد. او راهکار خروج از این بن‌بست را نامه‌نگاری با نهاد ریاست‌جمهوری برای «حذف تعرفه‌های صادراتی شیرخشک» و ایجاد مشوق‌های صادراتی دانست تا با رونق صادرات، نقدینگی به چرخه تولید بازگردد.

عقب‌ماندگی در اصلاح نژاد دام سبک و مشکلات بیمه‌ای

علی کریمدادی، فعال و پیشرو در حوزه دام سبک استان، نیز در این جلسه به عقب‌ماندگی ۴۷ ساله در حوزه اصلاح نژاد دام سبک و بحران نقدینگی در این بخش پرداخت.

ضرورت اصلاح نژاد

کریمدادی بر ضرورت به‌روزرسانی دانش تولید در حوزه دامداری تأکید کرد و گفت: متأسفانه پس از ۴۷ سال، هنوز نتوانسته‌ایم یک طرح جامع «اصلاح نژاد» که کاملاً با شرایط اقلیمی خراسان جنوبی سازگار باشد، پیاده‌سازی کنیم. او افزود که مردم و دامداران آمادگی پذیرش نژادهای برتر را دارند، اما این امر نیازمند فرهنگ‌سازی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی و بازدیدهای علمی است.

شوک قیمتی نهاده‌ها و ضعف بیمه کشاورزی

این فعال حوزه دام سبک به شوک قیمتی در بازار نهاده‌ها اشاره کرد و بیان داشت: دامداری که پیش از این یک تن کنسانتره را با ۱۲ تا ۱۳ میلیون تومان تأمین می‌کرد، امروز باید برای همان مقدار بیش از ۶۰ میلیون تومان پرداخت کند. این بحران باعث شده است که تولیدکننده واقعی زیر فشار هزینه‌ها خرد شود.

کریمدادی همچنین از عملکرد صندوق بیمه کشاورزی انتقاد کرد و گفت: سیستم بیمه‌ای ما دچار اشکالات ساختاری است؛ به طوری که حق بیمه‌ای که برای یک بره سه‌روزه از دامدار می‌گیرند، معادل دام بالغ است، اما هنگام پرداخت خسارت، با بهانه‌های مختلف حداقل مبلغ را پرداخت می‌کنند. او پیشنهاد اکید داد که نماینده‌ای از اتاق کشاورزی (بخش خصوصی) حتماً در فرآیند ارزیابی و نظارت بر بیمه حضور داشته باشد و خواستار هماهنگی قیمتی با استان‌های همجوار و حضور نماینده اتاق کشاورزی با «حق رأی» در کمیسیون نرخ‌گذاری شد.

بلاتکلیفی خریداران نهاده‌های دامی

وی در پایان به بلاتکلیفی خریداران نهاده‌های دامی اشاره کرد و گفت: بسیاری از تشکل‌ها و دامداران نهاده‌ها را با قیمت‌های بالا خریداری و انبار کرده‌اند، اما ناگهان قیمت‌ها در بازار ریزش کرده است. وزارت کشاورزی وعده جبران این ضرر و زیان را داده بود، اما تاکنون هیچ خبری نشده است و کسی پاسخگوی این ضرر تولیدکننده نیست.