کشف ویلاهای رومی و نقاشی‌های دیواری ۱۰ هزار تکه در زیر لندن

باستان‌شناسی به سبک «لازانیا»ی ایتالیایی

تصور کنید در کنار برج سر به فلک کشیده «شارد» لندن قدم می‌زنید، درحالی‌که دقیقاً چند متر زیر پاهای شما، بقایای یک تمدن باشکوه در انتظار کشف‌شدن است. باستان‌شناسان به‌تازگی لندن را به یک «لازانیای بزرگ» تشبیه کرده‌اند؛ شهری که لایه‌های تاریخ، از دوران مدرن تا پیش از تاریخ، به شکلی فشرده و روی هم چیده شده‌اند.

از تئاترهای اولیه تا اولین باسیلیکای شهر، همگی در دل زمین دفن شده‌اند. این ساخت‌وسازهای مداوم و برج‌های نوساز، فرصتی استثنایی برای باستان‌شناسان فراهم می‌کند تا پیش از آنکه بتن‌ها جای همه چیز را بگیرند، نگاهی به اسرار مدفون در دل زمین بیندازند.

پازل ۱۰ هزار تکه: رمزگشایی از هنر رومی

یکی از خیره‌کننده‌ترین یافته‌های اخیر، کشف ۲۰ فرسکو (نقاشی دیواری) رنگارنگ است. این آثار هنری که به شکلی باورنکردنی به ۱۰ هزار قطعه خرد شده بودند، در یک گودال باستانی پیدا شدند. متخصصان اکنون در حال انجام عملیاتی طاقت‌فرسا برای کنار هم قرار دادن این تکه‌ها هستند.

نکته شگفت‌انگیز اینجاست که روی برخی از این قطعات، رنگ‌دانه‌های بسیار کمیاب و حتی چیزی شبیه به «امضای هنرمند» کشف شده است؛ جزئیاتی که پنجره‌ای رو به زندگی شخصی و هنر دست انسان‌های دو هزار سال پیش باز می‌کند. این پازل غول‌پیکر، اکنون نه‌تنها هنر رومی را به رخ می‌کشد، بلکه هویت هنرمندی را فاش کرده که قرن‌ها پیش، قلم‌مو بر دیوار این شهر کشیده است.

وارونه کردن زمان در قلب پایتخت

پروفسور آلیس رابرتز، چهره شناخته‌شده دانشگاهی و مجری برنامه محبوب «حفاری برای بریتانیا»، و سوفی جکسون، مدیر توسعه موزه باستان‌شناسی لندن (MOLA)، حفاری در این شهر را تجربه‌ای اعتیادآور توصیف می‌کنند. به گفته آن‌ها، کار در لندن با هر جای دیگری متفاوت است؛ چرا که قرن‌ها تاریخ به صورت فشرده روی هم انباشته شده است.

باستان‌شناسان در اینجا باید «زمان را به عقب بازگردانند» و سایت را با ترتیبی معکوس نسبت به آنچه اتفاق افتاده، بازگشایی کنند. این یعنی هر کلنگ، سفری است از امروز به اعماق تاریخ.

گنجینه‌های با ارزش در زباله‌دانی‌های باستانی

کشف «لازانیای لندن» به ما یادآوری می‌کند که تاریخ زیر پای ما نفس می‌کشد. هر تکه سفال، هر قطعه نقاشی خرد شده و حتی پسماندهای دور ریخته شده توسط یک شهروند رومی، قطعه‌ای از پازل هویت انسانی ماست. باستان‌شناسی مدرن امروزه ثابت کرده برای پیدا کردن شهرهای گم‌شده، همیشه نیاز به سفر به بیابان‌های دوردست نیست؛ گاهی بزرگ‌ترین اسرار جهان، درست زیر لایه‌های بتنی شهرهای مدرن منتظر یک اشاره هستند تا داستان خود را بازگو کنند.