وابستگی انرژی اروپا به آمریکا؛ از بحران اوکراین تا چالش گرینلند

تغییر وابستگی انرژی اروپا

اروپا برای حل این مشکل، یک وابستگی را با وابستگی دیگر معاوضه کرد. با کاهش سهم روسیه از واردات گاز اتحادیه اروپا از ۴۵ درصد قبل از جنگ اوکراین به ۱۲ درصد در سال گذشته، اروپا به سرعت به گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) آمریکا روی آورد.

• افزایش واردات ال‌ان‌جی آمریکا: طبق گزارش شرکت تحلیلی کپلر، واردات ال‌ان‌جی آمریکا از ۱۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۱، به ۶۵ میلیون تن در سال گذشته افزایش یافت.
• سهم آمریکا در واردات: این میزان، ۵۷ درصد از کل واردات ال‌ان‌جی اتحادیه اروپا و انگلیس در سال ۲۰۲۵ را تشکیل می‌دهد.
• تامین یک چهارم کل واردات: در حال حاضر، آمریکا تقریباً یک چهارم از کل واردات گاز اتحادیه اروپا را تامین می‌کند.

علاوه بر این، در توافق تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا که در اوت گذشته منعقد شد، بروکسل موافقت کرد که در فاصله سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸، ۲۵۰ میلیارد دلار انرژی از آمریکا خریداری کند؛ در حالی که کل خریدهای اروپایی در سال گذشته حدود ۷۵ میلیارد دلار بود.

آسیب‌پذیری جدید اروپا و واکنش‌ها

رهبران اروپایی اکنون با این واقعیت ناخوشایند روبرو هستند که روابط انرژی نامتوازن آنها، بار دیگر منطقه را آسیب‌پذیر کرده است. این نگرانی وجود دارد که ترامپ بتواند از وابستگی انرژی اروپا به عنوان یک برگ برنده در نبرد اقتصادی فزاینده بر سر گرینلند استفاده کند.

اروپایی‌ها این آسیب‌پذیری را تشخیص داده و در تلاشند تا با راه‌حل‌های بلندمدت‌تر به آن بپردازند:

• گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر و هسته‌ای: بسیاری در حال تلاش برای توسعه این منابع هستند.
• بررسی مجدد ذخایر داخلی: برخی دولت‌ها در حال بررسی مجدد بهره‌برداری از ذخایر نفت و گاز داخلی باقی‌مانده هستند و سال‌ها مخالفت ناشی از تغییرات اقلیمی را معکوس می‌کنند.

تاثیر بر صادرات ال‌ان‌جی آمریکا

اروپا مقصد حدود نیمی از صادرات ال‌ان‌جی آمریکا در سال گذشته بود. این صادرات در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته و ایالات متحده را به بزرگترین تولیدکننده سوخت فوق سرد در جهان تبدیل کرده است. بنابراین هرگونه اختلال در صادرات به اروپا، تاثیر قابل توجهی بر تولیدکنندگان ال‌ان‌جی و حفاران گاز آمریکایی خواهد داشت؛ صنعتی که دولت ترامپ در طول سال گذشته به شدت از آن حمایت کرده است.

استفاده از انرژی به عنوان یک سلاح سیاسی همیشه یک استراتژی پرخطر بوده است که تمایل دارد خریداران را به سمت تامین‌کنندگان جایگزین سوق دهد. گازپروم یک داستان هشداردهنده است: سود این شرکت از سال ۲۰۲۲ با دور شدن مشتریان اروپایی کاهش یافته است.

اختیارات رئیس‌جمهور آمریکا و بحران گرینلند

با این حال، این بدان معنا نیست که اروپا می‌تواند آرام باشد. رئیس‌جمهور آمریکا طبق قانون سیاست و حفاظت از انرژی، اختیار محدود کردن صادرات انرژی و سایر کالاها را به دلایل امنیت ملی دارد. ترامپ همچنین پس از بازگشت به کاخ سفید در ژانویه گذشته، «وضعیت اضطراری ملی انرژی» اعلام کرد که به نظر می‌رسد به او قدرت بیشتری می‌دهد.

بر اساس گزارش‌ها، با توجه به اتحاد دیرینه بین دو طرف، روابط سرد بین اروپا و واشنگتن بر سر جزیره قطبی گرینلند ممکن است در نهایت کاهش یابد. اما وابستگی شدید اروپا به گاز آمریکا، در صورت بروز اختلاف بعدی با کاخ سفید، همچنان یک آسیب‌پذیری استراتژیک عمده خواهد بود.

تنش‌زدایی در بحران گرینلند

ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد که تهدیدش برای تحمیل تعرفه‌ها بر هشت متحد اروپایی به دلیل مخالفت با درخواست الحاق جزیره گرینلند به آمریکا را دنبال نخواهد کرد. او همچنین تصریح کرد که اگر توافقی در مورد شرایط مورد بحث او و مارک روته، دبیرکل ناتو صورت گیرد، کل بحران گرینلند به پایان خواهد رسید. رئیس‌جمهور آمریکا و دبیرکل ناتو درباره طرحی در رابطه با گرینلند گفت‌وگو کرده‌اند که شامل اصل احترام به حاکمیت دانمارک بر این جزیره است.