آمریکا رسماً از سازمان جهانی بهداشت خارج شد: بدهی ۲۷۰ میلیون دلاری و نگرانی‌ها

تصمیم جنجالی واشنگتن: خروج نهایی از سازمان جهانی بهداشت

واشنگتن پس از یک سال از دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، مبنی بر آغاز فرآیند خروج از سازمان جهانی بهداشت (WHO)، این تصمیم را به مرحله اجرا درآورد. وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا (HHS) و وزارت خارجه این کشور به طور مشترک، خبر خروج نهایی را اعلام کردند.

یک مقام ارشد وزارت بهداشت آمریکا با انتقاد شدید از عملکرد سازمان جهانی بهداشت اظهار داشت که این نهاد «از مأموریت اصلی خود منحرف شده و در موارد متعددی برخلاف منافع ایالات متحده در حفاظت از سلامت عمومی شهروندان آمریکایی عمل کرده است.»

انتقادات آمریکا از عملکرد سازمان جهانی بهداشت در دوران کرونا

بخش عمده انتقادات دولت ترامپ به نحوه عملکرد سازمان جهانی بهداشت در جریان همه‌گیری کووید-۱۹ بازمی‌گردد. وزارت بهداشت آمریکا مدعی است که سازمان جهانی بهداشت در اعلام وضعیت اضطراری جهانی کرونا تأخیر داشته و همچنین به طور ناعادلانه از تصمیمات دولت ترامپ، از جمله محدودیت‌های سفر از برخی کشورها در روزهای ابتدایی همه‌گیری، انتقاد کرده است.

دولت آمریکا همچنین به موضوع سهم مالی کشورها اشاره کرده و بیان داشته که ایالات متحده با وجود پرداخت بیشترین کمک مالی به سازمان جهانی بهداشت، هیچ‌گاه مدیرکل این سازمان نبوده، در حالی که کشورهایی مانند چین سهم کمتری پرداخت کرده‌اند.

نگرانی کارشناسان سلامت عمومی از پیامدهای خروج آمریکا

در مقابل، بسیاری از کارشناسان سلامت عمومی نسبت به پیامدهای این تصمیم هشدار داده‌اند. آنان معتقدند خروج آمریکا از سازمان جهانی بهداشت، توان این کشور را برای مقابله با بحران‌های بهداشتی در داخل و خارج از مرزها تضعیف می‌کند.

«رونالد نهاس» رئیس انجمن بیماری‌های عفونی آمریکا، این اقدام را «کوتاه‌بینانه و گمراه‌کننده» توصیف کرده و گفته است همکاری و تبادل اطلاعات جهانی برای حفاظت از شهروندان ضروری است، چرا که «بیماری‌ها مرز نمی‌شناسند».

به گفته او، خروج از سازمان جهانی بهداشت نظارت آمریکا بر تهدیدهای نوظهور مانند ابولا و همچنین مدیریت سالانه شیوع آنفلوانزا را دشوارتر می‌کند و حتی می‌تواند توانایی این کشور در تطبیق واکسن آنفلوانزا با سویه‌های در گردش را کاهش دهد.

بدهی مالی آمریکا به سازمان جهانی بهداشت و واکنش‌ها

مقام ارشد وزارت بهداشت آمریکا در واکنش به این انتقادات اعلام کرده است که ایالات متحده همچنان رهبری جهانی در حوزه سلامت عمومی را حفظ خواهد کرد. به گفته او، وزارت بهداشت آمریکا بیش از ۲ هزار کارمند در ۶۳ کشور جهان دارد و با صدها کشور توافق‌های دوجانبه بهداشتی منعقد کرده است.

وی افزود برای جبران خلاء ناشی از خروج از سازمان جهانی بهداشت، برنامه‌هایی برای همکاری با دیگر سازمان‌ها در زمینه پایش بیماری‌ها، تشخیص و واکنش به شیوع‌ها در نظر گرفته شده است.

طبق مقررات سازمان ملل، خروج از سازمان جهانی بهداشت مستلزم اعلام رسمی یک‌ساله و تسویه بدهی‌های مالی است. آمریکا یک سال پیش خروج خود را اعلام کرد، اما بنا بر اعلام سازمان ملل، این کشور بیش از ۲۷۰ میلیون دلار بابت حق عضویت سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به سازمان جهانی بهداشت بدهکار است. با این حال، مقام‌های آمریکایی مدعی‌ هستند بر اساس اساسنامه سازمان جهانی بهداشت که در سال ۱۹۴۸ تدوین شده، واشنگتن الزامی برای پرداخت این مبلغ ندارد.

واکنش سازمان جهانی بهداشت و آینده همکاری‌ها

سخنگوی سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده موضوع خروج آمریکا در دستور کار نشست آینده هیئت اجرایی این سازمان قرار دارد و تصمیم‌گیری نهایی مطابق نظر نهادهای حاکمیتی سازمان جهانی بهداشت انجام خواهد شد. این نشست قرار است اوایل ماه فوریه برگزار شود.

وزارت بهداشت آمریکا همچنین اعلام کرده در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای بازگشت به سازمان جهانی بهداشت یا حتی حضور در این سازمان به‌عنوان ناظر وجود ندارد. با توجه به خروج آمریکا، هنوز مشخص نیست این کشور در نشست تخصصی سالانه واکسن آنفلوانزا که ماه آینده به رهبری سازمان جهانی بهداشت برگزار می‌شود و آمریکا معمولاً نقش مهمی در آن داشته، مشارکت خواهد کرد یا خیر.