آیکون خبر

خبر کامل

چالش‌های بقای بنگاه‌های کوچک: رکود تورمی و سیاست‌های حمایتی ناکارآمد

چالش‌های بقای بنگاه‌های کوچک: رکود تورمی و سیاست‌های حمایتی ناکارآمد

اقتصاد ایران در شرایطی بحرانی قرار دارد که افزایش بی‌رویه نرخ ارز و به تبع آن رشد سرسام‌آور قیمت مواد اولیه، هزینه‌های تولید را به شدت افزایش داده است. این وضعیت، به ویژه برای بنگاه‌های کوچک که فاقد قدرت چانه‌زنی و توان انتقال این هزینه‌ها به قیمت نهایی محصولات خود هستند، فاجعه‌بار است. در مقابل، بازار با افت شدید تقاضا مواجه بوده و قدرت خرید مصرف‌کننده به طور بی‌سابقه‌ای کاهش یافته است.

ساختار تامین مالی به زیان بنگاه‌های کوچک

یکی از بزرگترین موانع پیش روی بنگاه‌های کوچک، ساختار ناکارآمد تامین مالی است. با وجود وعده‌های دولت و وزارت صمت مبنی بر طراحی بسته‌های حمایتی، در عمل، دسترسی این بنگاه‌ها به تسهیلات بانکی بسیار محدود است. ضمانت‌های سنگین، نرخ‌های سود بالا و نگرانی از بازپرداخت در فضای بی‌ثبات اقتصادی، بسیاری از واحدهای کوچک را از اساس از پیگیری تسهیلات منصرف کرده است. نتیجه این وضعیت، سوق یافتن منابع مالی عمدتاً به سمت بنگاه‌های بزرگ و شبه‌دولتی است که ارتباط نهادی قوی‌تری با ساختارهای دولتی دارند.

رکود تورمی؛ تله‌ای برای تولید

اقتصاد ایران در یک رکود تورمی گرفتار شده است؛ وضعیتی که همزمان با تورم بالا، رشد اقتصادی ناچیز یا منفی را تجربه می‌کند. در چنین شرایطی، سیاست‌های متعارف حمایتی کارایی خود را از دست می‌دهند. افزایش هزینه‌های جاری دولت، فشارهای مالیاتی و رشد هزینه‌های زیرساختی که در بودجه سالانه منعکس می‌شود، عملاً فضای تنفس بنگاه‌های کوچک را محدودتر کرده است. این بنگاه‌ها نه توان تعدیل گسترده نیرو را دارند و نه امکان جذب سرمایه جدید؛ بنابراین، اولین واکنش منطقی آن‌ها، کاهش تولید یا حتی تعطیلی کامل است که مستقیماً به بیکاری نیروی کار منجر می‌شود.

مسیر تاب‌آوری بنگاه‌های کوچک: راهکارها

کارشناسان اقتصادی معتقدند که با وجود دشواری‌ها، مسیر تاب‌آوری برای بنگاه‌های کوچک و متوسط کاملاً مسدود نیست، اما نیازمند تغییرات جدی در سیاست‌گذاری است. راهکارهای پیشنهادی شامل موارد زیر است:

  • تعویق یا تقسیط بدهی‌های دولتی: تعویق یا تقسیط مالیات، حق بیمه و سایر بدهی‌های دولتی می‌تواند به صورت فوری فشار نقدینگی بنگاه‌ها را کاهش دهد. این اقدام بسیار مؤثرتر از اعطای وام‌های پرهزینه است.
  • تسهیلات حمایتی هدفمند: تسهیلات حمایتی باید با نرخ ترجیحی، ضمانت‌های حداقلی و دوره تنفس واقعی در اختیار بنگاه‌های کوچک خصوصی قرار گیرد، نه آنکه در عمل به بنگاه‌های بزرگ برسد.
  • تقویت قدرت خرید خانوار: بدون تقویت قدرت خرید خانوار، حمایت از تولید به نتیجه نمی‌رسد. سیاست‌های حمایتی از مصرف‌کننده، مانند کارت‌های اعتباری خرید کالای داخلی، می‌تواند همزمان تقاضا و تولید را فعال کند.

نقش دولت و ضرورت شفافیت

همان‌طور که رئیس اتاق ایران اشاره کرده است، ۷۵ درصد اقتصاد ایران دولتی است. تا زمانی که دولت بازیگر اصلی اقتصاد باقی بماند، بخش خصوصی کوچک در رقابت نابرابر حذف خواهد شد. واگذاری واقعی و شفاف فعالیت‌ها به بخش خصوصی، شرط بقا و رشد بنگاه‌های کوچک است. در واقع، بی‌ثباتی تصمیمات، بیش از خود تحریم یا کمبود منابع، به بنگاه‌های کوچک آسیب می‌زند. پیش‌بینی‌پذیری، مهم‌ترین مؤلفه تاب‌آوری این بنگاه‌هاست.

هشدار جدی درباره آینده

هشدار رئیس اتاق ایران مبنی بر تعطیلی ۵۰ درصد بنگاه‌های کوچک را باید جدی گرفت. این وضعیت صرفاً یک بحران بخشی نیست، بلکه تهدیدی مستقیم برای اشتغال، معیشت و ثبات اجتماعی کشور است. اگر سیاست‌گذاران همچنان به حمایت‌های غیرقابل دسترس بسنده کنند، موج تعطیلی‌ها پس از فروردین و اردیبهشت می‌تواند به واقعیت تلخی تبدیل شود.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗