ترامپ دعوت کانادا را از «هیئت صلح» غزه پس گرفت؛ تنش‌ها با اتاوا بالا گرفت

لغو دعوتنامه و دلایل احتمالی

دونالد ترامپ با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، خطاب به مارک کارنی نوشت: «با اجازه شما، این نامه به این معناست که هیئت صلح دعوت خود را از شما برای پیوستن کانادا پس می‌گیرد.» اگرچه آقای ترامپ دلیلی برای لغو این دعوت ارائه نداد، اما این اقدام بلافاصله پس از سخنرانی بحث‌برانگیز نخست‌وزیر کانادا در داووس صورت گرفت.

در آن سخنرانی، آقای کارنی نسبت به «گسست» در نظم جهانی به رهبری آمریکا هشدار داده و از «قدرت‌های متوسط» خواسته بود تا در برابر فشار اقتصادی «ابرقدرت‌ها» متحد شوند. این اظهارات، هرچند بدون ذکر نام مستقیم آمریکا، به وضوح اشاره‌ای به سیاست‌های اقتصادی دولت ترامپ تلقی شد و با تحسین حضار روبرو گشت.

یک روز پس از این سخنرانی، دونالد ترامپ در داووس به تندی به کارنی پاسخ داد و گفت: «کانادا به خاطر ایالات متحده زنده است. مارک، دفعه بعد که سخنرانی می‌کنی، یادت باشد.» کارنی نیز در سخنرانی دیگری در کبک کانادا به این اظهارات واکنش نشان داد و گفت: «کانادا به خاطر ایالات زنده نیست. کانادا به خاطر کانادایی بودن ماست که موفق و شکوفا می‌شود.»

علاوه بر این، دولت کانادا اخیراً اعلام کرده بود که حاضر به پرداخت هزینه عضویت یک میلیارد دلاری برای تامین مالی این هیئت نیست؛ مبلغی که ترامپ آن را برای اعضای دائمی هیئت الزامی دانسته است.

«هیئت صلح» ترامپ: اهداف و چالش‌ها

«هیئت صلح» به پیشنهاد ایالات متحده و به عنوان یک سازمان بین‌المللی جدید برای حل و فصل مناقشات تاسیس شده است. هدف اولیه این هیئت، کمک به پایان دادن به جنگ اسرائیل و حماس و نظارت بر روند بازسازی غزه اعلام شده است.

آقای ترامپ به طور مادام‌العمر ریاست این هیئت را بر عهده دارد و اختیارات تصمیم‌گیری گسترده‌ای به او داده شده است. با این حال، اساسنامه پیشنهادی این نهاد اشاره‌ای به سرزمین‌های فلسطینی نکرده و به نظر می‌رسد که طراحی آن به گونه‌ای است که جایگزین برخی وظایف سازمان ملل متحد شود.

• دعوت‌شدگان و پیوستگان: کاخ سفید اعلام کرده که از ۶۰ کشور جهان برای عضویت در این نهاد دعوت شده و حدود ۳۵ کشور تاکنون با امضای توافقنامه به عضویت آن درآمده‌اند.
• کشورهای عضو: آرژانتین، بلاروس، مراکش، ویتنام، پاکستان، قزاقستان، ازبکستان، کوزوو، مجارستان، مصر، ترکیه، جمهوری آذربایجان، قطر، اردن، اندونزی و عربستان سعودی از جمله کشورهایی هستند که تاکنون به این هیئت پیوسته‌اند.
• غایبان بزرگ: به جز ایالات متحده، هیچ یک از اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد، یعنی بریتانیا، فرانسه، روسیه و چین، هنوز عضو این هیئت نشده‌اند.

واکنش‌های بین‌المللی

جامعه جهانی نسبت به تشکیل و اهداف این هیئت واکنش‌های متفاوتی نشان داده است:

• بریتانیا: نگرانی خود را نسبت به ترکیب این هیئت، از جمله عضویت ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، ابراز کرده است.
• فرانسه: اعلام کرده که اساسنامه فعلی این نهاد با تعهدات بین‌المللی این کشور، به ویژه با توجه به عضویت فرانسه در سازمان ملل متحد، ناسازگار است.
• اتحادیه اروپا: آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، پس از نشست رهبران اتحادیه اروپا در بروکسل گفت:

  «ما درباره برخی از مفاد اساسنامه هیئت صلح، به ویژه موارد مربوط به دامنه اختیارات آن، شیوه اداره و همچنین سازگاری آن با منشور سازمان ملل متحد، تردیدهای جدی داریم.»

  با این حال، او افزود که اتحادیه اروپا «آماده است که برای اجرای طرح جامع صلح در غزه با ایالات متحده همکاری کند.»
• اسپانیا: پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، پس از نشست غیررسمی رهبران اتحادیه اروپا، به خبرنگاران گفت که کشورش دعوت برای مشارکت در این نهاد را «رد کرده است.»

دفتر نخست‌وزیر کانادا هنوز به لغو دعوت ترامپ پاسخی نداده است.