سرطان روده بزرگ: دومین سرطان شایع جهان و سومین در ایران

عوامل خطر و شیوع در ایران

آمارها نشان می‌دهد که سرطان روده بزرگ اغلب نتیجه عادات نامناسب زندگی، کمبود فعالیت بدنی، و افزایش عوامل خطر مانند سیگار کشیدن، قرار گرفتن در محیط‌های استرس‌زا و چاقی است. علاوه بر این، عوامل محیطی و ژنتیکی نیز نقش کلیدی در بروز این بیماری ایفا می‌کنند.

بر اساس گزارش‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور، سرطان روده بزرگ سومین سرطان شایع در ایران است که در هر دو جنس زن و مرد به یک میزان شیوع دارد. دکتر سعید حورنگ، فوق تخصص گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی جهرم، تأکید می‌کند که این سرطان در افراد بالای ۵۰ سال و کسانی که سابقه خانوادگی (در اقوام درجه یک مانند مادر، پدر، خواهر و برادر) این بیماری را دارند، شیوع بیشتری پیدا می‌کند.

علائم و نشانه‌های سرطان دستگاه گوارش

علائم سرطان دستگاه گوارش می‌تواند بسیار متنوع باشد و حتی ممکن است فرد در ابتدا هیچ علامتی را تجربه نکند. دکتر حورنگ به مواردی اشاره می‌کند که ممکن است شامل دفع خون باشد، حتی به گونه‌ای که فرد متوجه آن نشود. از دیگر علائم مهم سرطان روده بزرگ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش وزن بی‌دلیل
• دفع خون روشن از مدفوع
• تغییرات در عادات روده (یبوست یا اسهال مداوم)

همچنین، وجود سرطان در هر بخشی از دستگاه گوارش، از جمله مری، معده، روده کوچک و بزرگ، می‌تواند فرد را مستعد ابتلا به سرطان روده بزرگ کرده و او را در گروه پرخطر قرار دهد.

غربالگری: کلید پیشگیری و تشخیص زودهنگام

دکتر حورنگ تأکید می‌کند که مهم‌ترین راه پیشگیری از سرطان روده بزرگ، غربالگری منظم است. با انجام غربالگری، می‌توان توده‌های ناشی از رشد بیش از حد سلول‌های روده را در مراحل اولیه شناسایی و قبل از تبدیل شدن به سرطان، از روده خارج کرد. غربالگری این امکان را فراهم می‌آورد که بیماری در «مرحله صفر» تشخیص داده شود و از پیشرفت آن به مراحل سرطانی جلوگیری شود، که این امر اهمیت حیاتی در درمان موفقیت‌آمیز دارد.

روش‌های مؤثر درمان

جراحی موضعی به عنوان تنها درمان مؤثر برای سرطان روده بزرگ شناخته می‌شود که معمولاً با شیمی‌درمانی همراه است. برای بیمارانی که سرطان آنها با متاستاز (گسترش به گره‌های لنفاوی) همراه است، ترکیبی از جراحی، رادیوتراپی و شیمی‌درمانی به عنوان روش‌های درمانی اصلی توصیه می‌شود.

بیمارانی که دچار متاستاز شده‌اند یا عود مجدد بیماری را تجربه می‌کنند، ممکن است با جراحی نجات یابند. با این حال، موفقیت این روش به شدت به پاسخ بیمار به شیمی‌درمانی‌های قبلی، به ویژه در مراحل پیشرفته بیماری، بستگی دارد.