افزایش بی‌سابقه مصرف گاز در کشور و راهکارهای مدیریت آن

افزایش بی‌سابقه مصرف گاز در کشور

میزان مصرف گاز در بخش‌های خانگی، تجاری و صنایع جزء به بالاترین حد خود رسیده و برابر با ۷۳۷ میلیون مترمکعب در روز ثبت شده است. این رقم، ۸۵ درصد از کل گاز تحویلی به شبکه کشور را شامل می‌شود. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند با ماندگاری هوای سرد تا پایان هفته، این روند افزایشی ادامه یابد.

مسعود کاظمی، معاون عملیات دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران، ضمن تاکید بر پایداری شبکه گاز، مصرف بهینه را برای انتقال پایدار گاز به اقصی نقاط کشور ضروری دانست. وی از هموطنان درخواست کرد با اقداماتی ساده در مصرف گاز صرفه‌جویی کنند:

• تنظیم دمای رفاه حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد
• تنظیم دمای پکیج بین ۵۰ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد
• استفاده نکردن از وسایل گرمایشی در مکان‌های خالی از سکنه
• استفاده از پوشش مناسب فصل

مقایسه مصرف گاز با سال گذشته

سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با مقایسه آمار مصرف فعلی با سال گذشته، اظهار داشت: «پیک مصرف خانگی و تجاری در سال گذشته حدود ۷۰۳ میلیون مترمکعب بود. اگرچه پیش‌بینی می‌کردیم مصرف امسال از ۷۰۰ میلیون مترمکعب عبور کند، اما به دلیل شدت، وسعت و گستردگی سرما در مناطق شمالی و شمال‌شرق کشور، مصرف به سطح فعلی رسید.»

وی با اشاره به گزارش‌های هواشناسی و استمرار سرما، تنها راه حفظ پایداری گاز برای مصرف‌کنندگان را همکاری بیشتر مردم دانست. توکلی تاکید کرد که در برخی نقاط کشور، شبکه‌های گازرسانی حالت مویرگی دارند و نوسان فشار می‌تواند برخی مصرف‌کنندگان را تحت تاثیر قرار دهد؛ از این رو، مدیریت مصرف اهمیت دوچندان دارد.

صرفه‌جویی، راهکاری برای تامین انرژی

کارشناسان انرژی معتقدند صرفه‌جویی در مصرف گاز نقش بسیار موثری در کاهش میزان مصرف و رساندن گاز بیشتر به نیروگاه‌ها و واحدهای صنعتی دارد. یک کارشناس انرژی به نام محسنی در این باره گفت:

«بر اساس سوابق و برآوردها، اگر تنها یک درجه سانتی‌گراد در زمان پیک مصرف از مصرف بخش خانگی و تجاری کاسته شود، این کاهش معادل تولید نزدیک به یک فاز عسلویه، یعنی حدود ۲۵ میلیون مترمکعب گاز در روز خواهد بود که کمک بزرگی به شبکه گاز کشور محسوب می‌شود.»

وی از مردم خواست با انجام اقدامات ساده‌ای نظیر پوشاندن دریچه‌های کولر، استفاده از درزگیرها، تنظیم دمای ۵۰ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد برای موتورخانه‌ها و شوفاژها، و خاموش کردن سیستم گرمایش در فضاهای بدون استفاده، به پایداری شبکه کمک کنند.

• کاهش ۱ درجه سانتی‌گراد دما: می‌تواند به طور متوسط ۶ درصد مصرف گاز را در همان واحد مسکونی کاهش دهد.
• معادل تولید یک فاز عسلویه: کاهش یک درجه سانتی‌گراد دما، معادل تولید ۲۵ میلیون مترمکعب گاز در روز است.

اصلاح تعرفه‌ها و قبوض پلکانی گاز

یکی دیگر از اقدامات موثر در جهت کاهش مصرف انرژی، اصلاح تعرفه‌های مشترکان پرمصرف است. شرکت ملی گاز ایران با اجرای مصوبه‌ای از مهرماه، نتایج مثبتی را در پی داشته است، از جمله صدور قبض ۵۵۰ میلیون تومانی برای یک مجتمع مسکونی پرمصرف در منطقه یک تهران. این قبض مربوط به یک مجموعه ۱۵ تا ۲۰ واحدی بوده که با بررسی‌ها مشخص شد از استخر استفاده می‌کرده‌اند و مساحت واحدها نیز بزرگ‌تر از حد معمول بوده است.

این مصوبه عمدتاً بر بخش اداری و مراکز عمومی متمرکز بود؛ به طوری که همه ادارات موظف به رعایت دمای ۲۰ درجه سانتی‌گراد شدند و میزان مصرف آنها باید ۲۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال ۱۴۰۱ باشد. تعرفه ادارات دولتی در پله سوم قرار گرفت و در صورت عدم صرفه‌جویی ۲۰ درصدی، در پله چهارم قرار خواهند گرفت.

مکانیزم جدید تعرفه‌گذاری

سید حسن موسوی، سخنگوی شرکت ملی گاز ایران، اعلام کرد که هدف از اصلاح تعرفه‌ها، افزایش درآمد دولت نبوده، بلکه ترویج مصرف بهینه به صورت عدالت‌محور است. مکانیزم قبلی تعرفه‌گذاری ۱۲ پله‌ای بود که در مقایسه با استاندارد جهانی (۴ پله)، پیچیده محسوب می‌شد. مکانیزم جدید به مصرف‌کننده درک بهتری از میزان مصرف و جایگاه خود در پله‌های تعرفه می‌دهد.

موسوی افزود: «دو درصد از مشترکانی که در پله چهارم قرار دارند، به اندازه شش درصد از کل گاز را مصرف می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد این مشترکان افرادی بودند که در منزل استخر داشتند، توسعه غیرمجاز در شبکه داخلی انجام داده بودند، یا مصارف تجاری را با تعرفه خانگی پرداخت می‌کردند. تغییر اقلیمی و اجرای این طرح، به افراد کمک کرده تا به سمت کاهش مصرف سوق پیدا کنند.»

اجرای این طرح نقش موثری در بهبود وضعیت مصرف انرژی و اصلاح الگوی مصرف گاز در کشور خواهد داشت.