نقد فیلم «پنج شب با فردی ۲»: دنباله‌ای بی‌کیفیت با پتانسیل‌های از دست رفته

در دنیای سینما، فروش گیشه اغلب معیار اصلی برای ساخت دنباله‌هاست، حتی اگر کیفیت فیلم اصلی پایین باشد. این قاعده در مورد استودیوی «بلام‌هاوس»، که به تنهایی ژانر ترسناک را زنده نگه داشته، نیز صدق می‌کند. موفقیت چشمگیر فیلم اول «پنج شب با فردی» که بیش از ده برابر بودجه خود در گیشه فروخت، ساخت دنباله‌ای به نام «پنج شب با فردی ۲» را کاملاً قابل پیش‌بینی می‌کرد. این دنباله، نه تنها در گیشه موفقیت‌آمیز بوده، بلکه سازندگان آن تلاش کرده‌اند تا تمام عناصر فیلم اول را با دوز بیشتری به مخاطب ارائه دهند: انیماترونیک‌های بیشتر، ارجاعات فراوان به بازی‌ها، دنیاسازی پیچیده‌تر و متأسفانه، ترس‌های آبکی‌تر. در ادامه به نقد و بررسی این فیلم و پتانسیل‌های از دست رفته آن می‌پردازیم که ایده‌های داستانی و توانایی بازیگرانش را به هدر داده است.

مخاطب‌شناسی و موفقیت گیشه

استودیوها اخیراً دریافته‌اند که فیلم‌هایی که به طور خاص برای نوجوانان امروزی ساخته می‌شوند، می‌توانند به راحتی مخاطبان جوان را به سینما بکشانند. این موضوع با فروش نزدیک به یک میلیارد دلاری «یک فیلم ماینکرفت» در اوایل سال ۲۰۲۵ به اثبات رسید. البته بودجه سه برابر بیشتر «یک فیلم ماینکرفت» در مقایسه با «پنج شب با فردی» و حضور ستاره‌ای چون جک بلک، برتری قابل توجهی به اقتباس «ماینکرفت» می‌دهد. اما تفاوت بزرگی بین فیلمی که می‌تواند به هدف خود دست یابد و فیلمی که به سختی می‌توان آن را «فیلم» نامید، وجود دارد.

داستان و شخصیت‌ها: فلش‌بک به گذشته

«پنج شب با فردی ۲» با فلش‌بکی به اوایل دهه هشتاد میلادی آغاز می‌شود. در این صحنه، پیتزافروشی فردی فزبر در اوج محبوبیت خود به تصویر کشیده می‌شود. اما در پشت صحنه این شلوغی، قتلی وحشتناک در جریان است: ویلیام افتون (با بازی متیو لیلارد)، پدر ونسا و شرور اصلی فیلم اول، دخترکی به نام شارلوت (با بازی آدری لین ماری) را به قتل می‌رساند. جسد شارلوت در دست انیماترونیک ترسناکی به نام ماریونت می‌افتد و این حادثه منجر به تعطیلی رستوران می‌شود.

این فلش‌بک، زمینه را برای معرفی دو شخصیت مهم بازی‌ها، یعنی ماریونت و پدر شارلوت، فراهم می‌کند. داستان سپس به دو سال پس از وقایع فیلم اول می‌پرد. مایک (با بازی جاش هاچرسون) تلاش می‌کند تا از ترومای حوادثی که تقریباً خواهرش، ابی (با بازی پایپر روبیو) را از او گرفت، عبور کند. اما دوستی ابی با ارواح گمشده کودکانی که در انیماترونیک‌ها گرفتار شده‌اند، او را دوباره در دام تهدیدات ماوراءالطبیعه می‌اندازد. در همین حال، ونسا (با بازی الیزابت لیل) که در پایان فیلم اول به کما رفته بود، همچنان با آسیب‌های روحی ناشی از پدر قاتلش، ویلیام افتون، دست و پنجه نرم می‌کند.

پیچش‌های داستانی و انتقام ماریونت

در ادامه فیلم، مشخص می‌شود که انیماترونیک‌هایی که ابی آن‌ها را دوستان خود می‌پندارد، در واقع تحت کنترل ماریونت هستند که روح شارلوت را در خود جای داده است. شارلوت قصد دارد از بزرگسالان انتقام بگیرد، زیرا آن‌ها در دهه هشتاد نتوانستند جلوی افتون و قتل‌های سریالی‌اش را بگیرند. توی چیکا (با صداپیشگی مگان فاکس) که ابی آن را به عنوان پروژه درس علوم به مدرسه می‌برد، معلم ابی را به قتل می‌رساند و این آغاز زنجیره‌ای از قتل‌های بزرگسالان است.

مایک و ونسا برای کمک به ابی، از انیماترونیک‌های قدیمی رستوران اصلی فردی کمک می‌خواهند. در نهایت، در مواجهه‌ای در خانه مایک، دوستان ابی و ارتش ماریونت با یکدیگر روبرو می‌شوند. با آزادی ابی از چنگ ماریونت، ارواح کودکان نیز از بدن‌های خود آزاد می‌شوند. اما در لحظات پایانی، ماریونت ونسا را تسخیر می‌کند تا شاید در دنباله‌ای دیگر، عضو دیگری از خانواده افتون دوباره به سراغ مایک و ابی بیاید.

افت کیفیت نسبت به فیلم اول

فیلم «پنج شب با فردی» (۲۰۲۳) اثر ضعیفی بود، اما در مقایسه با «پنج شب با فردی ۲»، فیلم اول تقریباً یک «پدرخوانده» به نظر می‌رسد. کارگردانی، فیلمبرداری، داستان و ساختار فیلمنامه، همه چیز در این دنباله افت کرده است. اما بزرگترین نقطه ضعف فیلم، شخصیت‌ها و تصمیمات عجیب و غریب آن‌هاست؛ تصمیماتی که بارها آن‌ها را در مخمصه می‌اندازد و منجر به اتفاقات نه چندان ترسناک می‌شود. در نتیجه، هیچ یک از شخصیت‌های بازگشته از فیلم اول (به جز متیو لیلارد که حضور کوتاهی دارد) دوست‌داشتنی نیستند.

عملکرد ضعیف بازیگران و شخصیت‌های جدید

حتی اجرای بازیگران نیز به شدت افت کرده است، گویی آن‌ها به زور جلوی دوربین قرار گرفته‌اند. هاچرسون یک مایک بی‌انرژی و کم‌حوصله را به تصویر کشیده که هیچ عاملیتی در زندگی خود ندارد. خواهر کوچکش، ابی، فراموش کرده است که در فیلم قبل نزدیک بود توسط انیماترونیک‌ها کشته شود و به هر قیمتی می‌خواهد دوباره به دوستانش (ارواح کودکان در انیماترونیک‌ها) بازگردد. ونسا نیز همچنان با گذشته تاریک خانوادگی‌اش درگیر است؛ از کابوس‌های پدرش گرفته تا غافلگیری از سوی برادرش، مایکل (با بازی فردی کارتر)، که ترومای خانوادگی را تکمیل می‌کند.

شخصیت‌های جدید نیز چنگی به دل نمی‌زنند. با وجود اضافه شدن مک‌کنا گریس به گروه بازیگران، بهره چندانی از او برده نمی‌شود. گریس در نقش شکارچی ارواحی به نام لیسا، به همراه دوستانش به رستوران اصلی فردی می‌روند. در ترسناک‌ترین سکانس فیلم، ماریونت زنده می‌شود، لیسا را تسخیر می‌کند و دوستان او را می‌کشد. پس از این صحنه، گریس نقش چندانی در فیلم ندارد. شخصیت مایکل نیز تا افشاگری پایانی فیلم، حضوری کمرنگ دارد.

حضور متیو لیلارد، که جذاب‌ترین اجرای کل فیلم را ارائه می‌دهد، به فلش‌بک‌ها و کابوس‌های ونسا تقلیل یافته است. حتی اسکیت اولریچ، هم‌بازی لیلارد در فیلم «جیغ» (۱۹۹۶)، برای ایفای نقش پدر شارلوت (که در بازی‌ها همان شخصیت کاست‌من است) در یک صحنه گذرا آورده شده است. اما بهتر بود راهی برای کنار هم قرار دادن اولریچ و لیلارد پیدا می‌شد، زیرا زوج آن‌ها در «جیغ» بین طرفداران ژانر وحشت بسیار محبوب است.

پتانسیل‌های از دست رفته و ضعف‌های ساختاری

جای افسوس دارد، زیرا «پنج شب با فردی ۲» می‌توانست یک فیلم ترسناک واقعاً خوب باشد. در هر خط داستانی پتانسیل پیچش‌های واقعاً ترسناکی وجود دارد، اما فیلم به جای تحقق آن‌ها، مخاطب را تا لب چشمه می‌برد و تشنه بازمی‌گرداند. به عنوان مثال، شخصیت‌ها اطلاعات مهم و بدیهی را پنهان می‌کنند، انگیزه آن‌ها برای تصمیماتشان مبهم است و اتفاقات بدون منطق روایی پیش می‌روند. رابطه شخصیت‌ها، به ویژه ونسا و پدرش، بسط داده نمی‌شود و بازیگرانی مانند اولریچ و مک‌کنا گریس کاملاً به هدر می‌روند. در عوض، اسکات کاتن و اما تمی از مایک، ونسا و ابی شخصیت‌هایی غیرقابل تحمل ساخته‌اند که مدام تصمیمات مسخره می‌گیرند.

جامپ‌اسکرها، که در فیلم اول به سختی ترسناک بودند، اکنون قابل پیش‌بینی‌تر شده‌اند. با اینکه طراحی و جلوه‌های ویژه مکانیکی انیماترونیک‌ها قابل تحسین است، اما آن‌ها به شدت کند حرکت می‌کنند و به جز ماریونت (که در بازی‌ها نیز بسیار ترسناک است)، سایرین هرگز یک تهدید جدی به نظر نمی‌رسند. به ویژه انیماترونیک‌های جدید با رنگ‌های شاداب و هیکل براقشان که حتی ظاهر زمخت و مخوف انیماترونیک‌های قدیمی را نیز ندارند.

با توجه به تقاضای امروزی برای فیلم‌های اسلشر، «پنج شب با فردی ۲» می‌توانست مسیر خشن‌تری را در پیش بگیرد یا حداقل کمی خون و خونریزی را به تصویر بکشد. اما به دلیل حفظ رده‌بندی سنی زیر ۱۳ سال، فیلم در صحنه‌های حساس دوربین را می‌چرخاند و حتی خون از دماغ کسی نمی‌آید. در مقابل، فیلم به جای تکیه بر عناصر ترسناک، به انبوهی از ارجاعات از بازی‌ها تکیه دارد که نه تنها داستان را بیهوده پیچیده کرده، بلکه اگر تمام اسپین‌آف‌های FNaF را بازی نکرده باشید، هیچ یک از آن‌ها را درک نخواهید کرد. این فیلم تنها برای طرفداران دوآتشه بازی‌های ویدیویی که زیر و بم آن‌ها را می‌دانند و از پیدا کردن ارجاعات ریز و درشت در فیلم لذت می‌برند، جذاب خواهد بود.

شناسنامه فیلم «پنج شب با فردی ۲» (Five Nights at Freddy’s 2)

• کارگردان: اما تمی
• نویسنده: اسکات کاتن، اما تمی
• بازیگران: جاش هاچرسون، الیزابت لیل، پایپر روبیو، متیو لیلارد، مک‌کنا گریس
• محصول: ۲۰۲۵، ایالات متحده
• امتیاز سایت IMDb به فیلم: ۵.۳ از ۱۰
• امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: ۱۶٪
• خلاصه داستان: در سال ۲۰۰۲ میلادی، مایک همچنان با پیامدهای وقایع دوسال پیش دست و پنجه نرم می‌کند که نزدیک بود خواهرش، ابی، را از او بگیرد. ابی خود اعتقاد دارد ارواح بچه‌ها هنوز او را فرامی‌خوانند و از برادرش می‌خواهد که او را به رستوران فردی ببرد. ونسا هم، که به‌خاطر پدر قاتلش وقایع تروماتیک بسیاری را از سر گذرانده، همچنان با آسیب‌های روحی و روانی آن درگیر است. در این میان، ابی پیامی از دوستان ماورای طبیعی خود می‌گیرد و از رستوران اصلی فردی سردرمی‌آورد. اما روحی خبیث (یا شاید رنج‌دیده)، به دنبال انتقام است و تا همه را به سزای اعمال خود نرساند، از خون و خونریزی دست نمی‌کشد.