اصلاحات اقتصادی دولت: کاهش قیمت نهاده‌ها و حذف دلالی در بازار دام

تامین نهاده‌ها و انتقال ارز ترجیحی

حدود یک ماه و نیم پیش، شرکت پشتیبانی امور دام توزیع نهاده را از مبادی آغاز کرد. با اجرایی شدن طرح انتقال ارز ترجیحی از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره، این شرکت موفق شد نزدیک به یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن نهاده‌های مختلف از قبیل ذرت، جو و کنجاله سویا را برای سهمیه آذرماه دامداران در سامانه بازارگاه بارگذاری کند. علاوه بر این، بدهی‌های قبلی نیز تا پایان آذرماه بارگذاری شد.

این اقدام در پی رفع مشکلات قبلی در تامین نهاده‌ها صورت گرفت؛ پیش از این، فاصله دو تا سه‌ماهه‌ای در تامین نهاده‌ها وجود داشت و سهمیه‌ها به صورت حداقلی ارائه می‌شد. پس از آن، با تدابیر وزارتخانه، حدود پنج میلیون تن نهاده وارد کشور شد که ۱.۸ میلیون تن آن تا پایان آذرماه در سامانه بازارگاه بارگذاری شد. با تغییر سیاست‌های کلان دولت و حذف ارز ترجیحی، روش‌های توزیع نیز تغییر یافت و بازار نهاده به سمت عرضه توافقی پیش رفت. در حال حاضر، نهاده‌ها در سامانه بازارگاه به صورت توافقی عرضه می‌شوند.

قیمت نهاده‌ها و تاثیر حذف ارز ترجیحی

جعفری اعلام کرد که برای انواع نهاده‌ها، قیمت‌هایی به صورت ارشادی توسط سازمان حمایت از تولیدکننده و مصرف‌کننده پیش‌بینی شده بود، اما خوشبختانه قیمت نهاده در بازار در برخی مواقع از قیمت ارشادی نیز پایین‌تر آمده است. وی افزود که حجم قابل توجهی نهاده در سامانه بازارگاه موجود است و هر دامدار یا مرغدار می‌تواند متناسب با سهمیه خود خریداری کند و عملاً مشکلی در خصوص تامین نهاده وجود ندارد.

رئیس شرکت پشتیبانی امور دام در خصوص تاثیر حذف ارز ترجیحی بر ثبات تولید در بخش دامداری توضیح داد: «در گذشته، جوی وارداتی با ارز ترجیحی و یارانه ۱۱ هزار و ۳۰۰ تومان عرضه می‌شد، در حالی که قیمت تمام‌شده جو داخلی ۲۲ تا ۲۳ هزار تومان بود. این وضعیت امکان رقابت را از کشاورز داخلی سلب می‌کرد و باعث امتناع کشاورزان از کشت جو می‌شد.»

وی تاکید کرد که با واقعی شدن قیمت‌ها پس از حذف ارز ترجیحی، کشاورزان به کشت محصولاتی مانند جو ترغیب می‌شوند و پیش‌بینی می‌شود رغبت برای زراعت جو افزایش یابد. این امر به سمت خودکفایی و آرامش بیشتر دامداران در تامین نهاده منجر خواهد شد. همین اتفاق در محصول ذرت نیز قابل پیش‌بینی است؛ قیمت ذرت از ۱۱ هزار تومان به ۴۱ هزار تومان رسیده که انگیزه کاشت این محصول را در کشاورزان ایجاد می‌کند.

تسهیلات ۷۰ هزار میلیارد تومانی و تثبیت بازار

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام درباره تخصیص ۷۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات بانک کشاورزی برای تامین سرمایه در گردش دامداران و مرغداران گفت: «این تسهیلات برای پوشش همه دامداران نیست، بلکه بیشتر برای تامین قدرت خرید نهاده توسط دامدارانی است که با افزایش قیمت نهاده‌ها (از ۱۱ هزار تومان به ۴۴ هزار تومان برای برخی اقلام) نیاز به سرمایه در گردش بیشتری دارند.»

وی پیش‌بینی کرد که این تسهیلات به تثبیت بازار کمک شایانی خواهد کرد، زیرا خرید نهاده به صورت تعهدی انجام می‌شود و واردکنندگان نیز ترغیب به عرضه کالا به بازار می‌شوند. همچنین، این تسهیلات بدون نیاز به سپرده ۱۰ درصدی، به دامداران کمک می‌کند تا نهاده خود را خریداری کنند.

اصلاحات اقتصادی و حذف دلالی

جعفری اظهار داشت که خرید نهاده‌ها در سامانه بازارگاه مطابق با استاندارد گذشته است و روزانه تقریباً ۶۰ هزار تن نهاده خرید و فروش می‌شود. اما نکته قابل توجه این است که پس از انتقال یارانه، خرید هیجانی از بین رفته است. وی توضیح داد: «در گذشته، اختلاف فاحش بین بازار آزاد و ارز ترجیحی، باعث هجوم همه برای خرید نهاده، حتی کسانی که نیاز واقعی نداشتند، می‌شد. این وضعیت به دلالی و سودجویی منجر می‌شد.»

اکنون با سیاست جدید دولت، تقاضا واقعی شده و تنها کسانی که نیاز واقعی دارند، اقدام به خرید می‌کنند. این امر باعث حذف بسیاری از متقاضیان غیرواقعی و واقعی شدن عرضه و تقاضا شده است.

رفع محدودیت‌های صادراتی و تنظیم بازار گوشت قرمز

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام افزود که سیاست انتقال یارانه، محدودیت‌های صادراتی را نیز از دوش دامداران برمی‌دارد. وی تاکید کرد که سامانه صادرات و واردات باید توامان باشد و این امر به پویایی اقتصاد و بازار دام کشور کمک خواهد کرد.

جعفری همچنین به نوسانات اخیر قیمت گوشت قرمز اشاره کرد و گفت که عوامل مختلفی در این افزایش قیمت نقش داشته‌اند که در حال برطرف شدن هستند. یکی از عمده‌ترین عوامل، تنظیم گوشت داخلی از طریق واردات گوساله «پای پروار» است. عدم واردات این نوع گوساله باعث می‌شود دامداران دام خود را برای مدت بیشتری نگه دارند که به افزایش قیمت منجر می‌شود.