«انتقام‌جوی سمی»: تاریخچه کامل سمی‌ترین فرنچایز سینمای کالت

معرفی «انتقام‌جوی سمی»: ابرقهرمانی از دل زباله‌ها

«انتقام‌جوی سمی» (The Toxic Avenger)، فرنچایز ابرقهرمانی عجیب و غریبی که از دل زباله‌های سمی نیوجرسی برخاست، داستانی منحصر به فرد از یک قهرمان جهش‌یافته را روایت می‌کند. این مجموعه که در سال ۱۹۸۴ توسط شرکت تروما اینترتینمنت با بودجه‌ای اندک آغاز شد، به سرعت به یک پدیده کالت تبدیل گشت و با صحنه‌های خونین، اکشن‌های ارزان و طنزهای خاص خود، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ سینما پیدا کرد. امسال، با بازسازی جدید و حضور پیتر دینکلیج، این ابرقهرمان سمی دوباره به سینماها بازمی‌گردد تا وحشت و سرگرمی را به خانه‌های مخاطبان بیاورد.

تاریخچه شکل‌گیری: از کمدی‌های جنسی تا ژانر وحشت

ایده اولیه «انتقام‌جوی سمی» به سال ۱۹۷۴ و تأسیس تروما اینترتینمنت توسط لوید کافمن و مایکل هرتز بازمی‌گردد. در ابتدا، این شرکت با تولید کمدی‌های جنسی کم‌بودجه فعالیت می‌کرد. کافمن که حتی در پروژه‌های بزرگی چون «راکی» (۱۹۷۶) به عنوان مدیر تولید حضور داشت، پس از سرخوردگی از سیستم استودیویی، تصمیم گرفت به سینمای مستقل بازگردد و با الهام از موفقیت کمدی‌های جنسی، به ژانر وحشت روی آورد.

تولد یک ابرقهرمان سمی

فیلم «انتقام‌جوی سمی» با بودجه ۵۰۰ هزار دلاری و کارگردانی کافمن (با نام مستعار ساموئل ویل) ساخته شد. این فیلم شخصیت ملوین فرد، سرایدار لاغر و سربه‌زیری را معرفی می‌کند که پس از افتادن در زباله‌های صنعتی، به «انتقام‌جوی سمی» تبدیل می‌شود. ملوین با قدرت‌های فوق بشری خود و توانایی تشخیص ذات شیطانی افراد، تصمیم می‌گیرد با جنایتکاران و مقامات فاسد شهر خیالی تروماویل در نیوجرسی مبارزه کند. این فیلم با خشونت‌های گرافیکی، اکشن‌های ساده و طنزهای احمقانه، رویکردی متفاوت به ژانر ابرقهرمانی ارائه داد و قهرمانی خشن اما مدافع مردم بی‌گناه را به تصویر کشید.

موفقیت کالت و گسترش فرنچایز

«انتقام‌جوی سمی» در اکران اولیه خود با استقبال تجاری و انتقادی مواجه نشد، اما اکران‌های نیمه‌شب در سینمای بلیکر استریت نیویورک، آن را به یک کلاسیک کالت تبدیل کرد. شهرت دهان به دهان به فروش ۱۵ میلیون دلاری از گیشه، ویدیوهای خانگی و پخش تلویزیونی تا سال ۱۹۸۹ انجامید. این موفقیت، تروما را به سمت ساخت دنباله‌هایی سوق داد:

• «انتقام‌جوی سمی ۲» (۱۹۸۹): با بودجه ۲.۵ میلیون دلاری، این فیلم نگاهی انتقادی به دنیای کاپیتالیستی آمریکا داشت و تاکسی را در توکیو درگیر مبارزه با یاکوزا نشان داد. با این حال، تنها ۸۰۰ هزار دلار در باکس آفیس فروش داشت.
• «انتقام‌جوی سمی ۳: آخرین وسوسه تاکسی» (۱۹۸۹): این فیلم که از صحنه‌های بلااستفاده قسمت دوم ساخته شد، تاکسی را در رقابت با شیطان به تصویر کشید. این قسمت نیز با فروش ۳۶۰ هزار دلاری، نتوانست موفقیت فیلم اول را تکرار کند.

ورود به دنیای انیمیشن و محصولات جانبی

با کاهش محبوبیت در سینما، تروما تصمیم گرفت فرنچایز را از طریق انیمیشن به مخاطبان جوان‌تر معرفی کند. «جنگجویان سمی» (Toxic Crusaders) در سال ۱۹۹۱ به صورت یک کارتون ۱۳ قسمتی و مناسب خانواده پخش شد. این کارتون با حذف صحنه‌های خشن و جنسی، پیامی زیست‌محیطی ارائه می‌داد و تاکسی را رهبر تیمی از جهش‌یافته‌ها نشان می‌داد که با ابرشرورهای آلوده‌کننده محیط زیست مبارزه می‌کنند.

گسترش به کمیک و اسباب‌بازی

موفقیت «جنگجویان سمی» به تولید محصولات جانبی گسترده‌ای منجر شد:

• کمیک: مارول یک کمیک هشت شماره‌ای مرتبط با کارتون ۱۹۹۱ منتشر کرد.
• اسباب‌بازی: شرکت پلی‌میتس تویز، تولیدکننده اکشن فیگورهای لاک‌پشت‌های نینجا، امتیاز ساخت اسباب‌بازی‌های «جنگجویان سمی» را به دست آورد.
• بازی ویدیویی: باندای یک بازی سایداسکرولر برای NES و سگا جنسیس ساخت.

با این حال، این موفقیت کوتاه‌مدت بود و با عدم تمدید کارتون برای فصل دوم، تولید محصولات جانبی نیز متوقف شد و فرنچایز وارد یک دوره رکود در دهه ۹۰ میلادی گشت.

بازگشت در هزاره جدید: «همشهری تاکسی» و موزیکال

بیش از یک دهه پس از «انتقام‌جوی سمی ۳»، تروما در سال ۲۰۰۰ فیلم «همشهری تاکسی: انتقام‌جوی سمی ۴» (Citizen Toxie: The Toxic Avenger IV) را ساخت. این فیلم که توسط کافمن کارگردانی شد، تاکسی را به نسخه‌ای وارونه از تروماویل منتقل می‌کند و با شوخی‌های سادیستی و حضور جیمز گان (کارگردان فعلی دی‌سی استودیوز) در یکی از نقش‌های مکمل، جانی دوباره به فرنچایز بخشید و در بازار ویدیوهای خانگی به موفقیت رسید.

موفقیت غیرمنتظره در تئاتر

یکی از موفقیت‌های چشمگیر فرنچایز، نه در سینما بلکه در صحنه تئاتر رقم خورد. در سال ۲۰۰۸، داستان «انتقام‌جوی سمی» در قالب یک موزیکال به روی صحنه رفت. این موزیکال با طنز احمقانه و بازآفرینی جذاب داستان، در نیوجرسی، خارج از برادوی و سپس در سراسر آمریکا، کانادا، استرالیا و بریتانیا با استقبال منتقدان مواجه شد و ثابت کرد که این داستان پتانسیل‌های فراتر از سینما را دارد.

بازسازی جدید: پیتر دینکلیج در نقش انتقام‌جوی سمی

پس از سال‌ها تأخیر و تغییرات در مراحل تولید، در سال ۲۰۱۸، لجندری اینترتینمنت حقوق «انتقام‌جوی سمی» را خریداری کرد و پروژه بازسازی دوباره به جریان افتاد. فیلمبرداری این بازسازی در ژوئن ۲۰۲۱ آغاز و در اوت ۲۰۲۲ به پایان رسید. این فیلم جدید که پیتر دینکلیج در نقش «وینستون گوس»، سرایدار و پدر مجردی که به «انتقام‌جوی سمی» تبدیل می‌شود، بازی می‌کند، در سپتامبر ۲۰۲۲ در جشنواره فیلم «فنتستیک فست» مورد تحسین قرار گرفت.

با این حال، فیلم با مشکلات توزیع‌کننده مواجه شد، زیرا بسیاری آن را بیش از حد خشن می‌دانستند. سرانجام، شرکت‌های سینورس و آیکونیک ایونتس برای توزیع آن همکاری کردند و قرار است در مارس ۲۰۲۵ اکران سینمایی شود. این بازسازی با بازگشت به رویکرد خونین و خشن فیلم‌های اولیه، نوید یک تجربه سینمایی متفاوت را می‌دهد.

میراث ماندگار یک ابرقهرمان مستقل

بیش از ۴۰ سال از آغاز فرنچایز «انتقام‌جوی سمی» می‌گذرد. این مجموعه نه تنها یک قهرمان جهش‌یافته را به دنیا معرفی کرد، بلکه میراث ذهن‌های خلاقی چون لوید کافمن و جیمز گان را نیز به سینما، تلویزیون و تئاتر آورد. «انتقام‌جوی سمی» ثابت کرد که موفقیت در گیشه تنها معیار یک فیلم نیست و آثار می‌توانند در بازار ویدیوهای خانگی و با جذب مخاطبان خاص، به حیات خود ادامه دهند. این فرنچایز الهام‌بخش تروما اینترتینمنت برای بقا در برابر استودیوهای بزرگ بود و نشان داد که برای ساخت یک ابرقهرمان ماندگار، نیازی به بودجه‌های عظیم هالیوودی نیست. با بازسازی جدید، امید می‌رود که میراث این ابرقهرمان مستقل و محبوب، برای نسل‌های آینده نیز ادامه یابد.