سردرگمی متقاضیان کالابرگ: چالش‌های زنان سرپرست خانوار و مشکلات سامانه‌ای

مشکلات سامانه‌ای و سردرگمی متقاضیان

تعداد زیادی از افرادی که واجد دریافت یارانه هستند، عمدتاً خانم‌ها، از دشواری‌های ثبت‌نام کالابرگ و سردرگمی ناشی از تعدد سامانه‌ها گلایه دارند. این مشکلات نه تنها شامل قطعی‌های مکرر سامانه‌هایی نظیر ثبت احوال می‌شود، بلکه حتی در صورت اتصال همه سامانه‌ها (حمایت، ثبت احوال و غیره) نیز، گره‌ای از مشکلات متقاضیان باز نمی‌شود. در بسیاری از موارد، فرآیند ثبت‌نام آنلاین به بن‌بست می‌رسد و نیاز به مراجعه حضوری به دفاتر پیشخوان وجود دارد؛ این در حالی است که مهلت ثبت‌نام برای یارانه‌بگیران محدود بوده و زمان به سرعت سپری می‌شود.

پیام «شما سرپرست خانوار نمی‌باشید»؛ مانعی بزرگ

یکی از اصلی‌ترین موانع در مسیر ثبت‌نام کالابرگ، پیامی است که مکرراً روی صفحه مانیتور ظاهر می‌شود: «شما سرپرست خانوار نمی‌باشید». این پیام، بسیاری از متقاضیان را از ادامه فرآیند بازداشته و ثبت‌نام آن‌ها را متوقف می‌کند.

یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دراین‌باره توضیح داده است که این خطا ممکن است برای خانواده‌هایی که هرگز یارانه دریافت نکرده‌اند یا در دهه ۹۰ و قبل‌تر انصراف داده‌اند، به دلیل نامشخص بودن ساختار خانوادگی در سیستم‌ها رخ دهد. این افراد باید به سامانه ncr.ir (ثبت احوال) مراجعه کرده و با استفاده از کد ملی و سیم‌کارت سرپرست خانوار، مشخصات اعضای خانواده خود را مشاهده، تغییرات لازم را اعمال و دکمه «تأیید» را فشار دهند. پس از تأیید ساختار خانوار در ثبت احوال، اطلاعات برای شارژ کالابرگ ارسال و در دهم هر ماه برای آن‌ها اعمال می‌شود.

بر اساس قانون، مسئولیت ثبت‌نام خانوارها و رسیدگی به درخواست‌های مرتبط با اصلاح یا رفع مغایرت در ساختار خانواده، به صورت مشترک بر عهده سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها و سازمان ثبت احوال است.

تجربیات تلخ زنان سرپرست خانوار

با این حال، بسیاری از زنانی که هرگز یارانه دریافت نکرده‌اند یا پس از جدایی از همسر، هنوز سیستم یارانه جداگانه‌ای برای آن‌ها برقرار نشده، از عدم موفقیت خود در ثبت‌نام کالابرگ از طریق سامانه‌های مذکور خبر می‌دهند.

داستان یک زن مطلقه

یکی از این خانم‌ها که به تازگی از همسرش جدا شده، می‌گوید: «هنگام ثبت‌نام به من اعلام شد شما سرپرست خانوار نمی‌باشید، اما از طریق سامانه ثبت احوال هم به جایی نرسیدم و نتوانستم اطلاعات خودم را به عنوان سرپرست خانوار وارد کنم.» او در ادامه افزود که در ماه‌های گذشته نیز یارانه نقدی خود را «با هزار منت و چک و چانه» از همسر سابقش دریافت کرده است. این زن که به تنهایی یک خانوار یک‌نفره را تشکیل می‌دهد و با کار پاره‌وقت در یک آرایشگاه زنانه، ماهی ۱۰ میلیون تومان هم درآمد ندارد، به شدت به کالابرگ نیاز دارد، هرچند معتقد است رقم آن ناچیز است و «چاله‌چوله‌های زندگی آدم را پر نمی‌کند.»

چالش‌های یک زن بیوه

خانم دیگری نیز مشکل متفاوتی را مطرح می‌کند. او که سال‌ها پس از فوت همسرش یارانه‌اش قطع شده، اکنون متقاضی دریافت کالابرگ یک میلیون تومانی است اما در ثبت‌نام ناکام مانده است. او می‌گوید: «در سامانه‌ها به جای دهک من یک خط تیره آمده، یعنی من را اصلاً دهک‌بندی نکرده‌اند. این در حالی است که سال‌ها قبل فوت همسر من در سازمان ثبت احوال ثبت شده است. من در این سال‌ها یارانه نقدی را نمی‌خواستم چون رقمش ناچیز بود، اما حالا به کالابرگ نیاز دارم.»

این خانم نیز پس از مواجهه با پیام «شما سرپرست خانوار نیستید»، در ثبت احوال نیز نتوانسته اطلاعات خود را به عنوان سرپرست خانوار وارد کند و احتمالاً باید حضوری به دفاتر پیشخوان مراجعه نماید.

او از این روند «سامانه‌بازی» که آن را نوع جدید و پردردسری از کاغذبازی‌های سابق می‌داند، انتقاد کرده و می‌پرسد: «چرا در تمام این سال‌ها که همسرم فوت شده، من را به عنوان سرپرست خانوار ثبت نکردند؟ چرا دهک‌بندی نشدم؟ مگر اطلاعات خانواده‌های ایرانی و شهروندان نباید به‌روز باشد؟ حتماً باید هر فرد چندین بار درخواست بدهد تا اطلاعاتش را به‌روز کنند و حقوقش را به رسمیت بشناسند؟!»

انتظار برای تسهیل‌گری

این گروه‌ها انتظار دارند که در روند امور تسهیل‌گری صورت گیرد تا بتوانند قبل از ۲۲ بهمن برای ۴ دوره کالابرگ دولت ثبت‌نام کنند. محرومیت این زنان از کالابرگی که رقم آن ناچیز است، بدون تردید یک محرومیت رنج‌آور و مضاعف است که غم بی‌پناهی آن‌ها را تشدید می‌کند و نیازمند توجه فوری مسئولین است.