بازسازی کاشمر پس از زلزله: روایتی از همت مردم و مسئولان

✨ بازگشت زندگی به روستاهای آسیب‌دیده

بنیاد مسکن، دهیاری‌ها و دستگاه‌های اجرایی با نقشه‌ای دقیق وارد عمل شدند. برگه‌های آمار و تسهیلات جای اضطراب را گرفت و در میان صدای بولدوزرها و بوی سیمان تازه، زندگی دوباره به روستاهای زنده‌جان، سرحوضک و محمدیه بازگشت. بیشترین خسارت‌ها به خانه‌های روستایی و قدیمی شهر وارد شده بود و تیم‌های امدادی، خدماتی و عمرانی فعالیت‌های خود را بلافاصله آغاز کردند.

🏘️ وضعیت روستای زنده‌جان پس از زلزله

مهدی زنده‌جانی، دهیار روستای زنده‌جان، با اشاره به اینکه روستاهای زنده‌جان، محمدیه، کسرینه، سرحوضک و حاجی‌آباد بیشترین خسارت را دیدند، اظهار داشت:

• در روستای زنده‌جان، ۸۵ منزل کاملاً تخریب شد.
• دو نفر از فوت‌شدگان این حادثه از روستای زنده‌جان بودند.
• از ساعات اولیه، آماربرداری و خاک‌برداری از منازل تخریب‌شده آغاز شد.

وی تأکید کرد: کسانی که خانه‌هایشان تخریب شده بود و در روزهای اولیه پس از خاک‌برداری نسبت به تشکیل و دریافت پروانه اقدام کردند، توانستند زودتر ساخت‌وساز را به پایان برسانند. این افراد ۳۵۰ میلیون تومان تسهیلات، ۸۰ میلیون تومان بلاعوض و ۱۴ میلیون تومان بلاعوض معیشتی دریافت کردند.

«برخی مالکین به دلیل تأخیر در تکمیل پرونده، در طول ساخت‌وساز با تورم مواجه شده و سرعت ساخت‌وسازشان کاهش یافت. همچنین، برخی پرونده‌ها نتوانستند از کمک‌های بلاعوض، به‌ویژه ۱۴ میلیون تومان، استفاده کنند. این زلزله باعث توسعه معابر در اکثر نقاط و عقب‌نشینی کمتر در مکان‌های غیرقابل اجرا شد.»

کمیته امداد کمک‌های شایانی به زلزله‌زدگان ارائه داد، اما برنامه بهزیستی برای کمک ۲۰۰ میلیون تومانی به افراد تحت پوشش به‌صورت کامل پرداخت نشد و کسانی که زودتر اقدام کردند، سریع‌تر خانه‌دار شدند.

📜 صدور پروانه برای ۲۲۰ واحد در سرحوضک

علی یونسی، دهیار روستای سرحوضک، نیز اظهار داشت:

• تقریباً ۲۵۰ واحد در این روستا تخریب و آواربرداری شد.
• برای حدود ۲۲۰ واحد پروانه صادر شد.
• از این تعداد، ۱۵۰ واحد اقدام به ساخت و مقاوم‌سازی کرده‌اند.
• ۲۰۰ واحد تعمیری با مبلغ اختصاصی، ۹۰ درصد تعمیرات خود را به پایان رسانده‌اند.

اکثریت ساکنان این روستا، تسهیلات ۳۵۰ میلیون تومانی ساخت واحدهای خود را دریافت کرده‌اند. اما ۶۵ خانوار مربوط به تعمیرات به دلیل تأخیر در تشکیل پرونده، هنوز از تسهیلات بلاعوض استفاده نکرده‌اند و حدود ۳۵ خانوار نیز اصلاً اقدام به تشکیل پرونده نکرده‌اند.

«خانه‌های تعمیری بین ۱۰ تا ۳۵ میلیون تومان تسهیلات دریافت کردند، اما به دلیل تورم ایجاد شده، نتوانستند کار خود را به پایان برسانند. صدور پروانه برای این واحدها رایگان بود و با اجرای این برنامه، کل بافت فرسوده روستا جمع‌آوری شد. دلیل عدم تخصیص تسهیلات بلاعوض به تعدادی از این واحدها، سهل‌انگاری مالکین در تشکیل پرونده ملکشان بود که پرداخت‌ها را به تأخیر انداخت.»

یونسی همچنین به تغییر شرایط خدمات اشاره کرد؛ در ابتدا تغییر مکان کنتورهای برق و نظارت رایگان بود، اما پس از مدتی هزینه‌هایی (مانند ۸۰۰ هزار تومان برای کنتور برق و ۷۰۰ هزار تومان برای آزمایش بتن) از مالکین دریافت شد که نارضایتی مردم را در پی داشت.

📈 آمار کلی خسارات و کمک‌های بنیاد مسکن کاشمر

احسان میری، رئیس اداره بنیاد مسکن کاشمر، جزئیات بیشتری از ابعاد خسارات و اقدامات انجام شده ارائه داد:

• مجموع واحدهای خسارت‌دیده شهری و روستایی: ۶ هزار و ۴۱۵ واحد
• واحدهای نیازمند احداث مجدد: ۲ هزار و ۴۱۵ واحد
• واحدهای نیازمند تعمیر: ۴ هزار واحد
• بیش از ۳ هزار واحد در شهر و بیش از ۳ هزار واحد در روستاها آسیب دیدند.
• مجموع واحدهای آواربرداری شده شهری و روستایی: هزار واحد با استقرار ۲۷ اکیپ آواربرداری.

میری افزود: واحدهای آسیب‌دیده تعمیری و احداثی ثبت‌شده در سامانه صندوق بیمه حوادث طبیعی ساختمان، بیش از ۴ هزار و ۴۱۶ واحد بود که ۴ هزار و ۱۰۰ واحد مورد تأیید قرار گرفت و مبلغ ۱۴۰ میلیارد تومان توسط صندوق بیمه پرداخت شد.

📊 کمک‌های بلاعوض و تسهیلات

در مجموع تاکنون ۶۲۳ میلیارد تومان تسهیلات و کمک بلاعوض جهت منازل زلزله‌زده شهرستان پرداخت شده است و بیش از ۲ هزار و ۶۵۶ واحد تعمیرات خود را به پایان رسانده‌اند.

«کمک دولت و بنیاد مسکن در قالب تسهیلگری، تخفیفات صدور پروانه، تسهیلات ۳۵۰ میلیونی و کمک‌های بلاعوض و همچنین جبران خسارت از طریق صندوق بیمه حوادث طبیعی ساختمان صورت گرفته است. همواره شرایط را برای تسریع و اتمام کار فراهم کرده‌ایم، از جمله تأمین مصالح و تسریع در صدور پروانه‌ها. متقاضیانی که فعال‌تر و پای‌کارتر بودند، سریع‌تر کارشان را به اتمام رساندند و هزینه تمام‌شده ساخت برایشان کمتر شد.»

میری تأکید کرد که کنترل تورم و بازار در حوزه کاری بنیاد مسکن نیست، اما با تدابیر اتخاذ شده، تهیه و تأمین به‌موقع مصالح به‌ویژه سیمان، میلگرد و اسکلت به‌صورت امانی به متقاضیان تحویل داده شد. همچنین دفاتر نظام فنی روستایی، طراحی و مجری فعال شدند تا مالکین با کمبود خاصی مواجه نشوند.

وی افزود: «تمامی واحدهای تعمیراتی اعم از شهری و روستایی در سال گذشته به اتمام رسیده و واحدهای احداثی تاکنون بیش از ۷۰۰ واحد به اتمام رسیده و مابقی واحدها در صورت همت و پیگیری متقاضیان تا پایان سال به اتمام خواهد رسید.»

🌟 کاشمر از زیر آوار برخاسته است

امروز، پس از ماه‌ها کار و پیگیری بی‌وقفه، صدای خنده‌ی کودکان دوباره در کوچه‌هایی که زمانی خاموش بودند، شنیده می‌شود. دیوارهای تازه، بوی امید می‌دهند و سقف‌هایی که پیش از این جای ستاره‌های آسمان را نشان می‌دادند، اکنون پناه آرامش خانواده‌ها شده‌اند. بازسازی بیش از نود درصد خانه‌های روستایی، تنها نتیجه بودجه‌ها و بخشنامه‌ها نبود؛ بلکه حاصل همت مردم، دهیاران و مسئولانی بود که باور داشتند خانه، تنها چهاردیواری نیست، بلکه قلب تپنده‌ی هر جامعه است.

کاشمر امروز از زیر آوار برخاسته، نه تنها با خانه‌هایی نو، بلکه با تجربه‌ای از ایستادگی و یگانگی. تجربه‌ای که اگرچه با اشک و دلهره آغاز شد، اما با امید و بازسازی به پایان می‌رسد؛ روایتی که نشان می‌دهد زمین هرچند می‌لرزد، اما ایمان مردم این سرزمین هرگز فرو نمی‌ریزد.