لایروبی و صرفه‌جویی در مصرف آب؛ اولویت‌های اصلی شبکه آبیاری مغان

مدیریت امور منابع آب مغان با تأکید بر اهمیت لایروبی مستمر شبکه آبیاری گسترده این منطقه، آن را از اولویت‌های اصلی برای افزایش ظرفیت کانال‌ها، بهبود سرعت و کارایی آبرسانی، کاهش تلفات آب و تسهیل خدمات‌رسانی به کشاورزان برشمرد.

اهمیت لایروبی و مشارکت کشاورزان

هر ساله عوامل طبیعی و زیست‌محیطی، از جمله رویش نی و علف و انباشت رسوبات در کانال‌ها و زهکش‌ها، باعث کاهش راندمان شبکه آبیاری می‌شوند. لایروبی این کانال‌ها و زهکش‌ها برای پیشگیری از اختلال در آبرسانی به کشاورزان تحت پوشش شبکه حیاتی است. از این رو، از کشاورزان منطقه خواسته شده تا در طرح‌های پاکسازی کانال‌ها مشارکت کرده و از ریختن زباله به کانال‌هایی که از مناطق مسکونی عبور می‌کنند، خودداری کنند.

اقدامات انجام شده برای بهینه‌سازی شبکه

• زنجیرکشی کانال‌ها: امسال، عملیات زنجیرکشی بیش از ۹۲ کیلومتر از سطح شبکه آبیاری و زهکشی مغان انجام شده است.
• صرفه‌جویی در آب زیرزمینی: در قالب طرح‌های احیا و تعادل‌بخشی، با انسداد چاه‌های غیرمجاز و نصب کنتور هوشمند، بیش از ۱۵۰ هزار مترمکعب در مصرف آب زیرزمینی صرفه‌جویی به عمل آمده است.
• آزادسازی حریم کانال‌ها: عملیات آزادسازی حریم کانال‌ها و زهکش‌ها در سطح ۳۵ هکتار از شبکه آبیاری و زهکشی مغان انجام شده است.
• جلوگیری از برداشت غیرمجاز: در سال جاری، از برداشت غیرمجاز آب در ۴۲ نقطه از شبکه آبیاری و زهکشی مغان جلوگیری شده است.
• جمع‌آوری موتورپمپ‌های غیرمجاز: بیش از ۱۱۴ موتورپمپ غیرمجاز به همراه تجهیزات مربوطه در شبکه‌های آبیاری مغان و خداآفرین جمع‌آوری شده‌اند.
• اخذ سند مالکیت و آزادسازی بستر رودخانه‌ها: برای ۱۹۳ هکتار از اراضی واقع در بستر رودخانه‌ها و مسیل‌های مغان سند مالکیت اخذ و بیش از ۲۰ هکتار از حریم و بستر رودخانه‌های ارس و بالهارود در منطقه مغان آزادسازی شد.

هدررفت آب و فرسودگی شبکه

شبکه آب مغان که در سال ۱۳۵۳ احداث شده، پس از پیروزی انقلاب اسلامی شاهد تبدیل ۳۵۸ کیلومتر کانال درجه ۲ خاکی به بتن بوده است. با این حال، از ۱۸۰ کیلومتر کانال اصلی، تنها ۶۰ کیلومتر تاکنون اصلاح شده و ۱۱۰ کیلومتر همچنان خاکی باقی مانده است. این فرسودگی منجر به هدررفت سالانه ۱۲۰ میلیون متر مکعب آب در این منطقه می‌شود. لازم به ذکر است که سال گذشته نیز عملیات لایروبی زهکشی باکس یک به طول ۱۶ کیلومتر با برآورد هزینه تقریبی ۱۵۰ میلیارد ریال اجرا شد.