تاکید چین بر همکاری با فنلاند برای نظام چندقطبی و امنیت قطب شمال

روابط چین و فنلاند در بستر تحولات جهانی

دیدار سران چین و فنلاند در حالی صورت گرفت که سیاست خارجی پرفراز و نشیب و رویکرد تقابلی دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، کشورهای اروپایی را به سوی تنوع‌بخشی در روابط خارجی خود سوق داده است. این شرایط، فرصت‌های جدیدی برای تقویت همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه میان کشورها فراهم آورده است.

اهمیت راهبردی قطب شمال

مسئله امنیت قطب شمال پس از نشست اخیر مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، به کانون توجه محافل بین‌المللی تبدیل شده است. این نشست پس از تهدید ترامپ مبنی بر تصرف گرینلند و جلوگیری از گسترش نفوذ چین و روسیه در این منطقه برگزار شد. اگرچه این تهدیدها پس از اعلام آمریکا مبنی بر دستیابی به «دسترسی دائمی» به قلمرو دانمارک کاهش یافت، اما امنیت قطب شمال همچنان به یک نگرانی راهبردی روبه‌رشد برای فنلاند، شرکای ناتو و چین تبدیل شده است.

ذوب شدن یخ‌ها و مسیرهای تجاری جدید

با ذوب شدن یخ‌های قطبی، مسیرهای جدید و کوتاه‌تر کشتیرانی در حال شکل‌گیری است که می‌تواند زمان حمل‌ونقل میان آسیا و اروپا را تقریباً به نصف کاهش دهد و اهمیت تجاری این منطقه را به طرز چشمگیری افزایش دهد. این تحول، رقابت‌های ژئوپلیتیکی را در منطقه قطب شمال تشدید کرده است.

• فنلاند: حدود یک‌سوم از خاک فنلاند در مدار قطب شمال قرار دارد و رئیس‌جمهور این کشور تمایل دارد ناتو در نشست ماه ژوئیه خود به یک توافق امنیتی ویژه درباره قطب شمال دست یابد.
• چین: چین خود را «کشور نزدیک به قطب شمال» می‌نامد و به دنبال پیشبرد طرح «جاده ابریشم قطبی» است که می‌تواند نفوذ اقتصادی و تجاری این کشور را در منطقه افزایش دهد.

گسترش همکاری‌های دوجانبه

شی جین‌پینگ در این دیدار بر گسترش همکاری‌های دوجانبه در حوزه‌های مختلفی تاکید کرد و از شرکت‌های فنلاندی برای حضور گسترده‌تر در بازار چین استقبال کرد. پتری اورپو نیز ضمن اشاره به گفت‌وگوهای «صریح و سازنده» پیشین میان شی جین‌پینگ و رئیس‌جمهور فنلاند در سال ۲۰۲۴، از ادامه رایزنی‌ها درباره همکاری‌های دوجانبه و مسائل بین‌المللی استقبال کرد.

حوزه‌های کلیدی همکاری:

• گذار به سوی انرژی‌های پاک
• کشاورزی
• جنگل‌داری

در دیدار سال ۲۰۲۴، رئیس‌جمهور فنلاند موضوع آسیب‌دیدگی کابل‌های برق زیردریایی، خطوط لوله گاز و شبکه‌های مخابراتی را مطرح کرده بود که در برخی موارد کشتی‌های ثبت‌شده به نام چین در آنها نقش داشته‌اند. وی همچنین از حمایت کره‌شمالی از روسیه در جنگ اوکراین انتقاد کرده و آن را اقدامی تحریک‌آمیز از نگاه ناتو و اتحادیه اروپا دانسته بود.

دعوت به سفر و ادامه رایزنی‌ها

در دیدار اخیر، نخست‌وزیر فنلاند از شی جین‌پینگ برای سفر به این کشور در زمانی مناسب دعوت کرد. همچنین اعلام شد که رئیس پارلمان فنلاند نیز از ژائو له‌جی، مقام ارشد مجلس چین، برای سفر به هلسینکی دعوت کرده است. این دعوت‌ها نشان‌دهنده تمایل دو کشور به تعمیق روابط دیپلماتیک و گسترش همکاری‌ها در آینده است.