هند و اتحادیه اروپا در سایه تنش با آمریکا، توافق تجاری تاریخی امضا کردند

توافقی «تاریخی» برای دو غول اقتصادی

اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، در یک نشست خبری در دهلی‌نو، این دستاورد را «مادر همه توافق‌ها» توصیف کرد. نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، نیز این توافق را «تاریخی» خواند و بر اهمیت آن برای اقتصاد هند تأکید کرد.

اورزولا فون‌درلاین: «ما موفق شدیم؛ مادر همه توافق‌ها را به نتیجه رساندیم.»

این توافق زمینه را برای تجارت آزاد کالا میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا و پرجمعیت‌ترین کشور جهان فراهم می‌کند. مجموع تولید ناخالص داخلی این دو بلوک اقتصادی نزدیک به ۲۵ درصد از کل جهان است و بازاری با دو میلیارد نفر جمعیت را در بر می‌گیرد.

کاهش چشمگیر تعرفه‌ها و دسترسی به بازارها

انتظار می‌رود این پیمان به طور چشمگیری تعرفه‌ها را کاهش داده و دسترسی به بازارهای هر دو طرف را افزایش دهد. کمیسیون اروپا اعلام کرده است که تعرفه‌ها بر بیشتر مواد شیمیایی، ماشین‌آلات و تجهیزات الکتریکی، هواپیما و فضاپیما به صورت مرحله‌ای حذف خواهند شد.

جزئیات کاهش تعرفه خودرو

بر اساس گزارش‌ها، در یک اقدام قابل‌توجه، تعرفه خودروها که هم‌اکنون تا سقف ۱۱۰ درصد است، برای ۲۵۰ هزار خودرو به ۱۰ درصد کاهش خواهد یافت. این رقم شش برابر سهمیه ۳۷ هزار دستگاهی است که هند در توافق تجاری با بریتانیا در ژوئیه گذشته امضا کرده بود.

این توافق همچنین هزینه ورود محصولات اتحادیه اروپا به هند، از جمله خودروها، ماشین‌آلات و اقلام غذایی کشاورزی، را از طریق کاهش عوارض گمرکی کاهش می‌دهد.

• محصولات اروپایی: کاهش عوارض گمرکی بر خودروها، ماشین‌آلات، مواد شیمیایی، تجهیزات الکتریکی، هواپیما و فضاپیما.
• محصولات هندی: دسترسی ترجیحی برای منسوجات، چرم، محصولات دریایی، صنایع‌دستی، سنگ‌های قیمتی و جواهرات به بازارهای اروپا.

هند اعلام کرده است که «با احتیاط از بخش‌های حساس، از جمله لبنیات، غلات، طیور، کنجاله سویا و برخی میوه‌ها و سبزیجات حفاظت کرده است تا میان رشد صادرات و اولویت‌های داخلی توازن برقرار شود.»

حمایت از سرمایه‌گذاری و تسهیل جابه‌جایی نیروی کار

بروکسل تأکید کرده که این توافق از سرمایه‌گذاری حمایت می‌کند، دسترسی به بازارهای اروپایی را بهبود می‌بخشد و به یکپارچگی زنجیره‌های تأمین کالا عمق می‌بخشد. همچنین، دهلی و بروکسل بر سر چارچوبی برای جابه‌جایی نیروی کار توافق کرده‌اند که در کوتاه‌مدت محدودیت‌های سفر نیروی کار تخصصی میان هند و اتحادیه اروپا را کاهش می‌دهد.

نارندرا مودی: «این بزرگ‌ترین توافق تجارت آزاد هند است. دسترسی کشاورزان و کسب‌وکارهای کوچک هند به بازارهای اروپا را آسان‌تر می‌کند. همچنین بخش‌های تولیدی و خدماتی را تقویت خواهد کرد و مشارکت‌های نوآورانه را گسترش می‌دهد.»

پس‌زمینه ژئوپلیتیکی و تنش با آمریکا

این توافق تجاری در شرایطی حاصل شده است که هم هند و هم اتحادیه اروپا با فشارهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی از سوی آمریکا مواجه هستند. هند با تعرفه‌های ۵۰ درصدی که سال گذشته توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، وضع شد دست‌وپنجه نرم می‌کند، در حالی که مذاکرات برای دستیابی به یک توافق تجاری میان هند و آمریکا کماکان طولانی شده است.

هفته گذشته، ترامپ تهدید کرده بود که در واکنش به مخالفت متحدان اروپایی با تصاحب گرینلند توسط آمریکا، جنگ تجاری خود با اروپا را تشدید خواهد کرد، هرچند بعداً از این موضع عقب‌نشینی کرد.

اورزولا فون‌درلاین: «این داستان دو غول است؛ دومین و چهارمین اقتصاد بزرگ جهان. دو غولی که مشارکت را در یک الگوی کاملاً برد-برد انتخاب کردند؛ پیامی قدرتمند که همکاری بهترین پاسخ به چالش‌های جهانی است.»

آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا، نیز بدون نام بردن از آمریکا، اظهار داشت که این توافق «پیام سیاسی مهمی به جهان می‌فرستد مبنی بر این‌که هند و اتحادیه اروپا بیش از تعرفه‌ها به توافق‌های تجاری باور دارند»، آن هم در زمانی که حمایت‌گرایی در حال افزایش است و «برخی کشورها تصمیم گرفته‌اند تعرفه‌ها را بالا ببرند.»

همکاری‌های فراتر از تجارت

امضای رسمی این توافق احتمالا اواخر امسال و پس از تصویب آن توسط پارلمان اروپا و شورای اروپا انجام خواهد شد. علاوه بر توافق تجاری، هند و اتحادیه اروپا در حال پیشبرد مذاکرات جداگانه‌ای درباره همکاری‌های امنیتی و دفاعی و همچنین اقدامات اقلیمی هستند.

راجنات سینگ، وزیر دفاع هند، با کایا کالاس، معاون رئیس کمیسیون اروپا، درباره طیفی از مسائل دوجانبه امنیتی و دفاعی، از جمله فرصت‌های یکپارچه‌سازی زنجیره‌های تأمین برای ایجاد زیست‌بوم‌های دفاعی قابل اعتماد و توسعه توانمندی‌های آینده‌محور، گفت‌وگو کرده است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، دو طرف در حال کار بر روی پیش‌نویس یک مشارکت امنیتی و دفاعی هستند که حوزه‌هایی مانند امنیت دریایی، تهدیدات سایبری و گفت‌وگوی دفاعی را در بر می‌گیرد.

تاریخچه و آمار تجارت دوجانبه

اتحادیه اروپا بزرگ‌ترین شریک تجاری هند در حوزه کالا است و تجارت دوجانبه کالایی میان آن‌ها در سال‌های ۲۰۲۴–۲۰۲۵ به ۱۳۶ میلیارد دلار (۹۹.۴ میلیارد پوند) رسیده که طی یک دهه تقریباً دو برابر شده است.

مذاکرات برای این توافق در سال ۲۰۰۷ آغاز شد اما در سال ۲۰۱۳ به‌دلیل موانع مربوط به دسترسی به بازار و الزامات مقرراتی متوقف شد. گفت‌وگوها به‌طور رسمی در ژوئیه ۲۰۲۲ از سر گرفته شد و مقامات هر دو طرف طی روزهای اخیر به شدت تلاش کردند تا فصل‌های باقی‌مانده توافق را نهایی کنند.

جستجو برای بازارهای جایگزین

این توافق در حالی حاصل می‌شود که فشارها بر دهلی و بروکسل برای یافتن بازارهای جایگزین برای صادرکنندگان رو به افزایش است. در هفت ماه گذشته، هند توافق‌های تجاری مهمی با بریتانیا، عمان و نیوزیلند امضا کرده و توافق سال ۲۰۲۴ با بلوک چهارکشوری انجمن تجارت آزاد اروپا شامل سوئیس، نروژ، ایسلند و لیختن‌اشتاین نیز اجرایی شده است. هند در سال ۲۰۲۳ نیز یک پیمان تجاری با استرالیا امضا کرد. اتحادیه اروپا نیز اوایل همین ماه پس از ۲۵ سال مذاکره، یک توافق تجاری با بلوک تجاری آمریکای جنوبی «مرکوسور» امضا کرد.