تشکیل «ستاد ملی گذر مرز به مرز» برای توسعه اقتصاد دریامحور ایران

ضرورت مدیریت یکپارچه و بهره‌برداری اقتصادی از سواحل

رضایی کوچی بر لزوم تقویت مدیریت واحد در حوزه دریا تاکید کرد و ایران را با بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر نوار ساحلی، کشوری منحصربه‌فرد در جهان دانست. با این حال، وی متذکر شد که بهره‌گیری اقتصادی از این ظرفیت عظیم بسیار محدود است. در حالی که شهرهای ساحلی در بسیاری از کشورها موتور محرک رشد اقتصادی هستند، ساکنان مناطق ساحلی ایران هنوز به‌خوبی از این نعمت بهره‌مند نشده‌اند.

وی به سیاست‌های کلی توسعه اقتصاد دریامحور که در سال ۱۴۰۲ از سوی رهبر معظم انقلاب ابلاغ شد، اشاره کرد و افزود: تمامی دستگاه‌ها موظف‌اند با تمرکز بیشتر بر ظرفیت دریا، طرح جامع توسعه دریامحور را عملیاتی کنند.

ظرفیت‌های بلااستفاده دریا و سهم اندک آن در اقتصاد ملی

رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با ارائه آمارهایی نگران‌کننده، بیان کرد که از ۵۸۰۰ کیلومتر نوار ساحلی کشور، تنها ۵ درصد در اختیار دستگاه‌های نظامی و شهرهاست و ۹۵ درصد این ظرفیت بلااستفاده مانده است.

• سهم دریا از تولید ناخالص ملی: حدود ۱۰ درصد در ایران، در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته این رقم به ۵۰ درصد می‌رسد.
• توزیع نامتوازن جمعیت: استان‌های مرزی با ۲۵ درصد مساحت کشور، تنها ۱۰ درصد جمعیت را در خود جای داده‌اند.
• پتانسیل اشتغال‌زایی: ایجاد هر شغل در بخش اقتصاد دریامحور می‌تواند چندین فرصت شغلی دیگر را فعال کند.

رضایی کوچی از پژوهشگران، دانشگاهیان و فعالان حوزه دریا خواست تا با تکیه بر توان علمی خود، برای شناخت بهتر ظرفیت‌های دریایی کشور و تبدیل آن به فرصت‌های اقتصادی گام بردارند. وی تاکید کرد که قوه مقننه از دستاوردهای علمی این کنفرانس‌ها برای تصویب قوانین کارآمدتر در جهت توسعه اقتصاد دریامحور بهره خواهد گرفت.

نقش پررنگ‌تر بخش خصوصی در توسعه دریایی

رضایی کوچی با تاکید بر نقش موثر بخش خصوصی در توسعه ملی، اظهار داشت که در کشور، نگاه‌ها و اختیارات عمدتاً به بخش دولتی متمرکز شده و بخش خصوصی با وجود دلسوزی و توان تخصصی بالا، کمتر فرصت نقش‌آفرینی یافته است.

وی ابراز امیدواری کرد که با تصویب «لایحه مشارکت عمومی و خصوصی» در مجلس، حضور بخش خصوصی در پروژه‌های عمرانی، زیرساختی و دریایی کشور پررنگ‌تر شود.

بندرعباس؛ پایتخت اقتصادی با ظرفیت‌های مغفول

رئیس کمیسیون عمران مجلس به جایگاه ویژه بندرعباس اشاره کرد و این شهر را به‌عنوان پایتخت اقتصادی کشور با ظرفیت‌های فراوان دانست که بخشی از آن مورد غفلت قرار گرفته است. از جمله فرصت‌های کم‌نظیر این منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• جزایر متعدد
• موقعیت راهبردی خلیج فارس و تنگه هرمز
• امکان ارائه خدمات بانکرینگ به کشتی‌های عبوری

وی افزود: وجود معادن نفت، گاز و سنگ‌آهن در هرمزگان اهمیت ویژه‌ای به این استان بخشیده است و ضروری است نگاه ویژه‌ای به توسعه این استان صورت گیرد و از همه ظرفیت‌های بخش خصوصی و مدیران بومی برای بهبود وضعیت زندگی مردم بهره گرفته شود.

کنفرانس‌های تخصصی، گنجینه‌ای ارزشمند برای تصمیم‌سازی

رضایی کوچی در ادامه، با اشاره به برگزاری ششمین کنفرانس بین‌المللی اقیانوس‌شناسی در بندرعباس، تاکید کرد که نتایج کنفرانس‌های تخصصی حوزه اقیانوس و بندر باید در اختیار سیاست‌گذاران قرار گیرد تا با بهره‌گیری در برنامه‌ریزی‌های قانون‌گذاری و اجرایی، مسیر اقتصاد دریامحور در کشور تقویت شود.

وی اظهار داشت: اندوخته علمی و فنی این کنفرانس‌ها که حاصل ماه‌ها تلاش متخصصان و دستگاه‌های پشتیبان از جمله سازمان هواشناسی کشور است، باید در اختیار نهادهای قانون‌گذار، دستگاه‌های اجرایی و مراکز علمی و دانشگاهی قرار گیرد تا مبنایی برای تصمیم‌گیری‌های آینده باشد. برنامه‌ریزی‌های قوه مقننه در حوزه اقتصاد دریا و سواحل، نیازمند استفاده از نتایج این دستاوردهاست تا بتوان مسیر توسعه متوازن را در مناطق ساحلی کشور فراهم کرد.

حاضرین و موضوعات همایش

در این همایش دو روزه، امیر دریادار شهرام ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش، فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه، سحر تاج‌بخش مسلمان رئیس سازمان هواشناسی کشور و جمعی از استادان، پژوهشگران و صاحب‌نظران داخلی و خارجی حضور دارند. مقالات و موضوعاتی در حوزه‌های هواشناسی دریایی، اقیانوس‌شناسی فیزیکی، تغییر اقلیم، محیط زیست دریایی و تأثیرات آن بر فرهنگ، تاریخ و اقتصاد دریا مورد بررسی و تبادل نظر قرار می‌گیرد.