آیکون خبر

خبر کامل

گام بلند ایران برای مهار گازهای مشعل: پایان هدررفت انرژی تا سال ۱۴۰۷

سوزاندن گازهای همراه در میدان‌های نفتی ایران طی دهه‌های اخیر، علاوه بر هدررفت عظیم انرژی و زیان‌های اقتصادی، به افزایش چشمگیر انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز منجر شده است. با درک ارزش اقتصادی این گازها و منافع غیرمستقیم حاصل از جمع‌آوری آن‌ها، بسیاری از کشورها در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده و موفق به کاهش حجم گازهای مشعل خود شده‌اند.

برنامه‌های ملی برای مهار گازهای مشعل

دولت جمهوری اسلامی ایران برنامه‌های متعددی را برای جمع‌آوری گازهای فلر در نظر گرفته است که پیش‌بینی می‌شود تا موعد مقرر به طور کامل عملیاتی شوند. پس از افتتاح طرح ان‌جی‌ال ۳۱۰۰ در دهلران، رئیس‌جمهور بر ضرورت تسریع در این روند تأکید کرد. در همین راستا، «کارگروه جمع‌آوری گازهای مشعل وزارت نفت» با تدبیر وزیر نفت و با رویکرد تسهیل‌گری، برای رفع موانع موجود در مسیر پروژه‌ها تشکیل شد.

با وجود اقدامات متعدد در سال‌های گذشته، اهداف مدنظر به طور کامل محقق نشده بود. اما اکنون، با توجه به الزامات برنامه هفتم توسعه، وزارت نفت متعهد شده است که سالانه حدود ۱۶ میلیارد مترمکعب (معادل ۴۳ میلیون مترمکعب در روز) از گازهای مشعل کشور را جمع‌آوری کند.

پروژه‌های عظیم در دست اجرا

در حال حاضر، پنج پروژه بزرگ ملی در این حوزه در دست اجرا هستند:

  • پروژه ان‌جی‌ال ۳۱۰۰ دهلران: جمع‌آوری گازهای همراه و مشعل در حوزه شرکت نفت مناطق مرکزی در استان ایلام.
  • پروژه ان‌جی‌ال ۳۲۰۰ (پالایشگاه گاز هویزه خلیج فارس): جمع‌آوری گاز مشعل در منطقه غرب کارون و حوزه کاری شرکت نفت و گاز اروندان.
  • طرح پتروشیمی مارون: جمع‌آوری و بهسوزی گازهای مشعل میدان‌های اهواز و مارون، با هدف کاهش آلایندگی تا زمان جمع‌آوری کامل.
  • پالایشگاه گاز بیدبلند خلیج فارس: جمع‌آوری روزانه نزدیک به ۱۷ میلیون مترمکعب گاز از مشعل‌های میدان‌های مارون، آغاجاری، رگ سفید، گچساران و بی‌بی‌حکیمه.
  • پروژه حوزه دریایی (آف‌شور): جمع‌آوری حدود ۸ میلیون مترمکعب در روز از گاز میدان‌های فروزان و سایر میدان‌های دریایی.

علاوه بر این، چندین پروژه کوچک‌تر در پالایشگاه‌های گازی عسلویه (سایت‌های پارس ۱ و پارس ۲) تعریف شده‌اند که در مجموع حدود ۷ میلیون مترمکعب گاز مشعل در روز را جمع‌آوری خواهند کرد. وزارت نفت برای دوره گذار تا بهره‌برداری کامل این پروژه‌های بلندمدت، طرح‌های کوتاه‌مدتی را نیز در قالب قراردادهای موقت مزایده و فروش اجرا کرده تا از هدررفت حتی یک فوت مکعب گاز نیز جلوگیری شود.

نکته حائز اهمیت این است که تمامی این پروژه‌ها با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی اجرا می‌شوند و وزارت نفت در نقش تسهیل‌گر، پشتیبانی لازم را در حوزه‌هایی نظیر مجوزها، زیرساخت‌های اولیه (آب و برق) و رفع موانع اداری بر عهده دارد تا پروژه‌ها با سرعت به مرحله بهره‌برداری برسند.

در حال حاضر، جمع‌آوری روزانه حدود ۳۰۰ میلیون فوت مکعب گاز در قراردادهای کوتاه‌مدت فروش گازهای مشعل فعال است و حدود ۶۵ میلیون فوت مکعب در روز نیز مربوط به شرکت‌هایی است که به تازگی در مزایده‌ها برنده شده‌اند و فرآیندهای قراردادی و اجرایی آن‌ها در حال طی شدن است.

عمده چالش‌های مطرح شده در این پروژه‌ها قابل حل بوده و بخشی از آن‌ها نیازمند تقویت هماهنگی‌های بین‌بخشی، به ویژه میان بخش‌های داخلی وزارت نفت و دستگاه‌های بیرونی از جمله وزارت صمت و گمرک است که این تعاملات با جدیت دنبال می‌شود.

منافع اقتصادی و زیست‌محیطی جمع‌آوری گازهای مشعل

جمع‌آوری گازهای مشعل منافع چشمگیری برای کشور به همراه دارد:

۱. ارزش اقتصادی بالا

اگر نرخ جهانی گاز (حدود ۳۰ سنت برای هر مترمکعب) را مبنا قرار دهیم، هر روز تأخیر در جمع‌آوری گاز مشعل معادل میلیون‌ها دلار زیان برای اقتصاد کشور است.

این گازها در قالب گاز خشک، میعانات و ترکیبات قابل فروش، منبعی برای صنایع پایین‌دستی، پتروشیمی‌ها و شبکه سراسری گاز خواهند بود و به رفع ناترازی انرژی کمک شایانی می‌کنند.

۲. بهبود وضعیت زیست‌محیطی

وزارت نفت طرح‌های بهسوزی مشعل‌ها را آغاز کرده است تا با تأمین هوای کافی و جداسازی ترکیبات سنگین، مشعل‌ها با شعله آبی و بدون دود بسوزند. اکنون در میدان اهواز، یکی از این پروژه‌ها اجرا شده و دود مشعل به طور کامل حذف شده است. این اقدام ضمن کاهش آلاینده‌ها، سلامت ساکنان مناطق نفت‌خیز را بهبود می‌بخشد.

چشم‌انداز آینده و تعهد ملی

در مجموع، جمع‌آوری گازهای مشعل یک اقدام ملی با سه دستاورد بزرگ شامل کمک به اقتصاد کشور، بهبود وضعیت تراز انرژی و صیانت از محیط زیست است. به همین دلیل، رئیس‌جمهور و وزیر نفت این موضوع را با جدیت و حساسیت ویژه دنبال می‌کنند و بر جمع‌آوری گازهای مشعل تأکید ویژه‌ای دارند.

محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت، اظهار داشته است که با تکمیل طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل تا پایان سال ۱۴۰۷ شاهد خاموشی بزرگ مشعل‌ها در کشور خواهیم بود. این هدف بزرگ، نمادی از خودباوری ملی، استفاده حداکثری از توان داخلی و گامی بزرگ در مسیر صیانت از سرمایه‌های ملی، تحقق اقتصاد مقاومتی و حفاظت از محیط زیست کشور محسوب می‌شود.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗