جهش بی‌سابقه دلار: عبور از ۱۵۰ هزار تومان و نگرانی‌ها در بازار…

جهش بی‌سابقه دلار: عبور از ۱۵۰ هزار تومان و نگرانی‌ها در بازار ارز

بازار ارز ایران شاهد تحولات چشمگیری است؛ پس از ۱۰ روز نوسان محدود بین ۱۳۹ تا ۱۴۲ هزار تومان، قیمت دلار در روز سه‌شنبه با جهشی کم‌سابقه از مرز ۱۵۰ هزار تومان عبور کرد و به ۱۵۱ هزار تومان رسید. این صعود تند، ناشی از ترکیبی از عوامل شامل ریسک‌های سیاسی، کمبود عرضه، افزایش تقاضای احتیاطی و انتظارات تورمی است که دست به دست هم داده‌اند.

تقاضای بالا و عرضه کم در بازار دلار

کامبیز افسری، کارشناس بازار ارز، در تحلیل این وضعیت اظهار داشت: «از روز دوشنبه شاهد رشد شارپی قیمت‌ها بودیم و دلار تا ۱۵۱ هزار تومان معامله شد. در حال حاضر، تعداد فروشندگان در بازار بسیار کم است، در حالی که خریداران زیادی حتی در قیمت‌های بالا نیز دیده می‌شوند.» این وضعیت نشان‌دهنده تمایل فروشندگان به نگهداری ارز و انتظار برای افزایش بیشتر قیمت‌هاست.

ریشه‌های ساختاری افزایش قیمت دلار

افسری ریشه این افزایش قیمت را تنها به چند روز اخیر محدود نمی‌داند. او توضیح داد: «از ۱۳ و ۱۴ دی‌ماه که بحث حذف ارز ترجیحی مطرح شد، حرکت بازار ارز به این سمت قابل پیش‌بینی بود. متاسفانه ساختار اقتصاد ایران به گونه‌ای نیست که بتواند ارز تک‌نرخی یا یک مرجع واحد و قابل اتکا برای اعلام نرخ ارز داشته باشد.»

«بازار آزاد ارز تبعیت مستقیمی از نرخ مرکز مبادله ندارد و این فاصله معمولاً در بازه‌ای یک تا دوماهه، بسته به شرایط سیاسی و اقتصادی، باقی می‌ماند.»

او همچنین به شکاف ساختاری میان نرخ‌ها اشاره کرد و افزود: «در شرایط فعلی، فاصله ۴۰ تا ۵۰ هزار تومانی میان نرخ بازار آزاد و نرخ مرکز مبادله یک فاصله حداقلی است که به طور سنتی در بازار ارز ایران وجود دارد و احتمال از بین رفتن آن بسیار ضعیف است.»

تأثیر محدودیت‌های ارتباطی بر شفافیت بازار

این کارشناس بازار ارز به وضعیت معاملات و تأثیر محدودیت‌های ارتباطی نیز پرداخت: «اگرچه ساعات کاری بانک‌ها کاهش یافته و حجم معاملات ظاهراً کمتر شده است، اما خرید و فروش همچنان در تایم بانکی انجام می‌شود.»

وی در پایان به یکی از چالش‌های اصلی بازار اشاره کرد: «محدودیت دسترسی به اینترنت و اختلال در پلتفرم‌هایی مانند واتساپ و تلگرام باعث شده است قیمت واحد و شفافی در بازار ارز شکل نگیرد. در چنین شرایطی، خریداران مجبورند معاملات خود را از طریق معتمدین یا مراجعه مستقیم به صرافی‌ها انجام دهند.»

روند تاریخی واکنش بازار ارز به تغییرات

افسری یادآور شد که این اتفاقات برای اقتصاد ایران پدیده جدیدی نیست: «در دولت‌های مختلف، از احمدی‌نژاد و روحانی گرفته تا دولت رئیسی، هر بار که نرخ ارز تغییر داده شده یا اسم جدیدی برای آن گذاشته‌اند، بازار آزاد واکنش افزایشی نشان داده است.» این اظهارات نشان می‌دهد که افزایش قیمت دلار، یک الگوی تکراری در اقتصاد ایران است که ریشه‌های عمیق‌تری دارد.