چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر: تغییر رویکردها، حذف هیئت انتخاب و تمرکز بر دغدغه‌های ملی

تغییرات کلیدی در رویکرد و اجرا

دبیر جشنواره فجر با اشاره به سابقه ۴۴ ساله این رویداد ملی، از ایجاد تغییراتی در آن خبر داد. او هدف از این بازنگری‌ها را تبدیل جشنواره به فضایی برای کشف استعدادهای جدید و توجه به ذی‌نفعان گسترده‌تر آن، شامل مردم، دوستداران سینما و نهادها، دانست.

«این رویداد ملی سابقه ۴۴ ساله دارد و امسال تغییراتی در آن ایجاد کردیم. در ابتدای فراخوان مقدمه کوتاهی قید شده بود که نیاز به بازنگری در شیوه‌های اجرایی و رویکردها داشت تا به فضایی تبدیل شود که به کشف استعداد منجر شود.»

شاهسواری تأکید کرد که در برخی مقاطع تغییرات شکلی اعمال شده و ترجیح داده شده است که «به جای حرف زدن، عمل شود.»

فیلم‌های دغدغه‌مند و نقش سینما در جامعه

دبیر جشنواره، سینما را نه یک پروژه، بلکه یک پروسه دانست که با حضور تماشاگر و مخاطب شکل می‌گیرد. او با ابراز آگاهی از فشارهای وارده بر همکاران فیلمساز، از آنان برای زنده نگه داشتن سینما قدردانی کرد و افزود که عمده فیلم‌های امسال به دغدغه‌ها و دردهای مردم پرداخته‌اند.

• همراهی با مردم: شاهسواری بر وظیفه سینما برای همراهی با مردم، نه از سر بیچارگی بلکه از دغدغه‌مندی، تأکید کرد.
• حفظ خانه و فرهنگ: ترک کردن خانه و فرهنگ را عاملی برای بدتر شدن اوضاع دانست.
• سینما در متن جهان: «ما بدون تصویر، حاشیه جهان خواهیم بود.»

سیمرغ مردمی و بازگشت به شیوه‌های سنتی

در پاسخ به پرسشی درباره سیمرغ مردمی، شاهسواری از آن به عنوان یکی از مختصات منحصربه‌فرد جشنواره یاد کرد و یاد سیف‌الله داد، بانی این جایزه را گرامی داشت. او با اشاره به نگرانی‌ها درباره شرایط اینترنت، از تلاش برای بازگشت به شیوه‌های سنتی رأی‌گیری خبر داد تا مشارکت مردم افزایش یابد. مسئولیت این امر امسال بر عهده خانه سینماست.

فیلم‌های خارج از مسابقه و فناوری‌های نوین

دبیر جشنواره درباره فیلم‌های بخش خارج از مسابقه توضیحاتی ارائه داد:

• انیمیشن «نگهبانان خورشید»: تنها انیمیشن حاضر در جشنواره که فرصتی برای نمایش آن فراهم شده است.
• فیلم هوش مصنوعی از خراسان: فیلمی که با هوش مصنوعی ساخته شده و مشابه آن در دنیا دیده نشده است. این فیلم فارغ از مضمون و کیفیت برای مواجهه با تأثیر فناوری نمایش داده می‌شود.

شاهسواری همچنین بیان کرد که جشنواره هر سال با شرایط جامعه متفاوت خواهد بود و رشد کیفی و دغدغه‌مندی فیلم‌های امسال چشمگیر است.

حذف هیئت انتخاب و شفاف‌سازی

یکی از مهم‌ترین تغییرات امسال، حذف هیئت انتخاب و برعهده گرفتن مسئولیت کامل انتخاب فیلم‌ها توسط دبیر جشنواره است. شاهسواری این اقدام را «ریسک بزرگی» دانست و گفت:

«حذف هیئت انتخاب ریسک بزرگی بود اینکه من به عنوان دبیر، مسئولیت خودم را به هیات انتخاب واگذار کنم بسیار ساده است اگر من کاری کنم مسئولیت آن را به‌عهده می‌گیرم من حق ندارم بگویم هیات انتخاب فیلم‌ها را انتخاب نکرده است.»

او همچنین از تلاش برای ایجاد دبیرخانه دائمی برای جشنواره خبر داد تا از حالت «دستفروشی» خارج شود و به برندسازی و گفت‌وگوهای مستمر بپردازد.

مدیریت هزینه‌ها و چالش‌های فنی

شاهسواری به عنوان یک تهیه‌کننده، بر مدیریت حساس هزینه‌ها و صرفه‌جویی در شرایط اقتصادی فعلی کشور تأکید کرد. او بیان کرد که از ریخت‌وپاش پرهیز خواهد شد و هزینه‌ها فقط در جایی که لازم باشد، صرف می‌شوند.

در بخش فنی، دبیر جشنواره از تلاش‌ها برای پخش دیجیتال فیلم‌ها خبر داد و اظهار نگرانی کرد که دو فیلم ممکن است به دلیل مشکلات فنی و نرسیدن به موقع، آماده نمایش نباشند، اما تأکید کرد که در روز اول جشنواره، همه فیلم‌ها در همه سالن‌ها حضور خواهند داشت.

تغییر محل خانه جشنواره و حضور رسانه‌ها

دبیر جشنواره درباره انتقال منتقدان و خبرنگاران از برج میلاد به پردیس ملت گفت که کیفیت نمایش میلاد همواره مورد انتقاد بوده است. تصمیم بر این شد که اهالی رسانه با احترام وارد سالن شوند و در کنار هم به تماشای فیلم‌ها بپردازند. او همچنین از رسانه‌ها خواست تا برای مطالبه «کاخ جشنواره» برای سال‌های آتی کمک کنند تا از پراکندگی و مشکلات جلوگیری شود.

شاهسواری همچنین تأکید کرد که آغوش جشنواره به روی هیچ‌کس بسته نیست و هیچ‌کس به خاطر «حرف و سلیقه‌اش» از جشنواره کنار نمی‌رود.

فیلم‌های نرسیده و انیمیشن‌های غایب

دبیر جشنواره درباره غیبت برخی فیلم‌ها از جمله آثار محمد کارت، مجید مجیدی و بهروز افخمی توضیح داد که برخی فیلم‌ها ثبت‌نام کرده بودند اما به دلیل عدم تکمیل مراحل پس‌تولید یا عدم ساخت، نسخه نهایی به دبیرخانه نرسیده است. او همچنین از عدم آمادگی سه تا چهار انیمیشن دیگر خبر داد و به همین دلیل تنها یک انیمیشن «نگهبانان خورشید» در جشنواره حضور دارد.

داوری یکپارچه و نگاه ملی

شاهسواری اعلام کرد که هفت داور فیلم‌ها را داوری خواهند کرد و نظام داوری امسال «یکپارچه» است. او تأکید کرد که «سینما به ماهو سینما» معرفی می‌شود و بخش مستند و فیلم کوتاه نیز با همین رویکرد ملی داوری خواهند شد تا ایده مرکزی هویت و رویکرد ملی در همه اجزای جشنواره هویدا باشد.

در پایان، دبیر جشنواره اظهار امیدواری کرد که برای نمایش فیلم‌های کوتاه و مستند در سینماهای عمومی در سال‌های آینده راه‌حل مناسبی پیدا شود، هرچند امسال این فیلم‌ها در خانه هنرمندان به نمایش درمی‌آیند.