تأخیر و چالش‌ها در پروژه دفاع موشکی «گنبد طلایی» ترامپ

بودجه کلان و عدم تخصیص

فرمان اجرایی ایجاد سامانه دفاع موشکی جامع سرزمینی در تاریخ ۲۷ ژانویه ۲۰۲۵ امضا شد و یک جدول زمانی فشرده را برای استقرار آن تا سال ۲۰۲۸ تعیین کرد. با این حال، یک سال پس از این فرمان، بخش قابل توجهی از ۲۵ میلیارد دلار بودجه‌ای که تابستان گذشته به این برنامه اختصاص یافت، هنوز هزینه نشده است. دلیل اصلی این تأخیر، ادامه بحث‌ها میان مقام‌های آمریکایی بر سر عناصر بنیادین معماری فضایی این سامانه است.

به گفته دو مقام آمریکایی، کار برای نهایی‌سازی معماری این سپر دفاع موشکی همچنان در جریان است و اجرای گسترده بودجه آغاز نشده است. این مقام‌ها تأکید کرده‌اند که منابع مالی در دسترس است و در صورت اتخاذ تصمیم‌های کلیدی، ممکن است در روزهای آینده مبالغ قابل توجهی آزاد شود.

یک مقام پنتاگون در پاسخ به پرسش‌های رویترز اعلام کرد: «دفتر گنبد طلایی همچنان به اهداف تعیین‌شده در فرمان اجرایی پایبند است. برنامه اجرایی و فناوری‌های مرتبط پویا هستند؛ با این حال، عناصر پایه‌ای معماری اکنون تثبیت شده‌اند. جزئیات معماری محرمانه است.»

اختلاف بر سر تسلیحات فضایی

طرح گنبد طلایی بر گسترش سامانه‌های دفاع زمینی موجود، از جمله موشک‌های رهگیر، حسگرها و سامانه‌های فرماندهی و کنترل، تکیه دارد. علاوه بر این، افزودن عناصر آزمایشی فضایی نیز در این طرح مدنظر قرار گرفته است؛ عناصری که برای شناسایی، رهگیری و احتمالاً مقابله با تهدیدها از مدار زمین طراحی شده‌اند. این بخش شامل شبکه‌های پیشرفته ماهواره‌ای و تسلیحات مداری است که هنوز محل بحث و اختلاف هستند.

یکی از عوامل اصلی تأخیر، اختلافات داخلی بر سر تجهیزات محرمانه فضایی بوده است. یکی از مدیران صنعت دفاعی که نخواست نامش فاش شود، گفت سامانه‌های مورد بحث احتمالاً به استانداردهای ارتباطی مربوط می‌شوند. مدیر دیگری نیز احتمال داد این سامانه‌ها شامل قابلیت‌های ضدماهواره‌ای باشند؛ موضوعی که پرسش‌هایی را درباره انطباق چنین تسلیحاتی با ماهیت دفاعی این طرح ایجاد کرده است.

ایالات متحده در گذشته به‌دلیل نگرانی از ایجاد زباله‌های فضایی، با تسلیحات ضدماهواره‌ای مخالفت کرده و در سال ۲۰۰۷ از آزمایش موشک ضدماهواره‌ای چین انتقاد کرده بود. به گفته مقام‌های آمریکایی و مدیران صنعتی، معماری فضایی همچنان یکی از موضوعاتی است که باید پیش از آنکه «ژنرال مایکل گت‌لاین»، مدیر این برنامه، بتواند روند انعقاد مجموعه‌ای از قراردادهای تدارکاتی برای تسلیحات موجود را آغاز کند، تعیین تکلیف شود.

قراردادهای محدود و آینده پروژه

نیروی فضایی آمریکا در ماه نوامبر حدود ۶ قرارداد کوچک‌ارزش برای ساخت نمونه‌های اولیه دفاع موشکی در چارچوب گنبد طلایی اعطا کرد. این قراردادها به شرکت‌هایی از جمله نورثروپ گرومن، ترو آنومالی، لاکهید مارتین و اندوریل تعلق گرفت و ارزش هر یک حدود ۱۲۰ هزار دلار بود. این قراردادها نخستین گام‌های ملموس در برنامه‌ای به شمار می‌روند که ترامپ گفته است در نهایت ممکن است ۱۷۵ میلیارد دلار هزینه در بر داشته باشد.

به گفته مقام‌های آمریکایی، از ماه دسامبر تاکنون دست‌کم یک جلسه توجیهی محرمانه درباره معماری این سامانه برای شرکت‌های دفاعی برگزار شده است.

«تام کاراکو»، کارشناس امنیت تسلیحاتی در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در واشنگتن، اظهار داشت که بخش عمده سال گذشته صرف بررسی‌های امنیتی، تصمیم‌گیری‌های نیروی انسانی و تصویب طرح‌های پیچیده شده است. او افزود بعید است پروژه گنبد طلایی تا سال ۲۰۲۸ به‌طور کامل تکمیل شود.

کاراکو تصریح کرد: «در سه سال آینده کارهای زیادی می‌توان برای یکپارچه‌سازی بهتر سامانه‌های موجود انجام داد، اما تردیدی نیست که برخی بخش‌ها پس از ۲۰۲۸ نیز اجرا شده و تکامل خواهند یافت.»

ابهام درباره نقش گرینلند

یکی دیگر از مسائل حل‌نشده پیرامون گنبد طلایی، نقش احتمالی گرینلند است. ترامپ اخیراً کنترل آمریکا بر این قلمرو دانمارک را به ابتکار دفاع موشکی پیوند زده و بارها گفته است به‌دست آوردن گرینلند برای این پروژه «حیاتی» است.

با این حال، کارشناسان دفاعی خاطرنشان می‌کنند توافق‌های موجود هم‌اکنون امکان گسترش عملیات نظامی آمریکا در این جزیره را فراهم می‌کند. یکی از مقام‌های آمریکایی نیز تأکید کرده است که گرینلند بخشی از معماری پیشنهادی گنبد طلایی نیست.