با وجود هفتهای پرنوسان و متاثر از ریسکهای سیاسی، کارشناسان بازار سرمایه معتقدند که شرایط فعلی فرصتی ارزنده برای سرمایهگذاران ریسکپذیر فراهم آورده است. در حالی که میانگین ارزش معاملات در چهار روز ابتدایی هفته تنها حدود ۱۲ همت بود، بهبود نسبی ارزش معاملات در روز پایانی هفته نویدبخش تغییرات احتمالی در آینده است.
<بررسی عملکرد بورس در روز چهارشنبه
روز چهارشنبه، بازار سرمایه با سرخرنگی ۷۳ درصد از نمادها به کار خود پایان داد. در این روز، ارزش سفارشهای خرید با بهبود نسبی به ۱۷۸۵ میلیارد تومان رسید، در حالی که ارزش سفارشهای فروش ۳۷۷۰ میلیارد تومان بود. تعداد ۳۴۳ نماد در صف فروش و ۵۹ نماد در صف خرید باقی ماندند.
افت شاخصها در پایان هفته
شاخص کل بورس با افت ۰.۷۷ درصدی، ابرکانال ۴ میلیون واحدی را از دست داد و در سطح ۳ میلیون و ۹۸۱ هزار واحد قرار گرفت. وضعیت شاخص هموزن وخیمتر بود و با افت ۱.۳۲ درصدی به ۱ میلیون و ۲۵ هزار واحد رسید و در آستانه از دست دادن ابرکانال یک میلیونی قرار گرفت.
- بیشترین اثر مثبت بر شاخص: فملی و پارسان
- بیشترین اثر منفی بر شاخص: فولاد و شپنا
- پرتراکنشترین نمادها: اروند، وبملت و چاپ
در فرابورس نیز شاخصها روندی کاهشی داشتند؛ شاخص کل فرابورس با افت ۱.۶۴ درصدی در کانال ۳۰ هزار و ۷۳۹ واحد و شاخص هموزن با افت ۱.۱۷ درصدی در سطح ۱۷۳ هزار واحد به کار خود پایان داد.
خروج پول و ارزش معاملات
در روز چهارشنبه، ۱۶۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از گردونه معاملات خارج شد و تغییر مالکیت هفتگی نیز به منفی ۱۸ هزار و ۲۰۷ میلیارد تومان رسید. با این حال، ارزش معاملات چهارشنبه با افزایش قابلتوجه ۷۶ درصدی نسبت به سهشنبه، به ۲۲ هزار و ۱۰ میلیارد تومان رسید و میانگین هفتگی را تا ۱۴ هزار و ۲۰۷ میلیارد تومان بهبود بخشید، هرچند این رقم نسبت به هفته قبل ۳۹ درصد افت داشت.
در مجموع این هفته، شاخص کل فرابورس با افت ۱۰.۷۵ درصدی، شاخص کل با افت ۱۰.۴۹ درصدی (تجربه دومین هفته بد تاریخی خود) و شاخص هموزن با افت ۹.۴۵ درصدی به پایان رسیدند.
افت هیجانی، افزایش ارزندگی
کامل ابراهیمیان، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه، افزایش تنشهای سیاسی و رشد ریسکهای سیستماتیک را عامل اصلی افزایش عرضه و اصلاح بازار دانست. او اشاره کرد که در این هفته، تقریباً تمامی روزهای معاملاتی شاهد صف فروش در اغلب نمادها بودیم و تنها در روز سهشنبه، حجم صفهای فروش به حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان رسید. کاهش یا برداشته شدن حجم مبنا نیز به سرعت این اصلاح افزود.
ابراهیمیان این اصلاح را از یک منظر مثبت ارزیابی کرد، زیرا بازار از فضای فرسایشی فاصله گرفت و شاهد حضور مجدد سرمایهگذاران پس از اصلاح ۱۵ تا ۲۰ درصدی در اکثر نمادها بودیم.
تأثیر اصلاح بر ارزندگی بازار
او به افت ارزش معاملات اشاره کرد و گفت که برای نخستین بار در ماههای اخیر، ارزش معاملات در روز دوشنبه به کمتر از ۱۰ همت رسید. با این حال، اصلاح اخیر بازار باعث کاهش نسبت P/E از ۹ به ۷.۲ واحد و نسبت P/S از ۲ به ۱.۵ واحد شده که جذابیت بازار را افزایش داده است.
به گفته ابراهیمیان، در صورت کاهش ریسکهای سیستماتیک و با توجه به رشد درآمد شرکتها در گزارشهای دیماه و برآوردهای صعودی برای بهمن و اسفند، میتوان به پایان اصلاح کوتاهمدت امیدوار بود. اما افزایش ریسکهای سیستماتیک و رشد نرخ بهره در محدوده ۴۰ درصد، همچنان از مهمترین موانع رشد بازار محسوب میشوند.
تقاضا در کفهای قیمتی جان گرفت
محمد خبریزاد، دیگر تحلیلگر ارشد بازار سرمایه، نیز به افت ۰.۷۷ درصدی شاخص کل در روز چهارشنبه اشاره کرد، اما نکته قابلتوجه را رسیدن ارزش معاملات خرد به حدود ۲۳ همت دانست. او بیان کرد که برخلاف روزهای گذشته، بسیاری از سهمهای بزرگ و متوسط از صف فروش خارج شدند که نشاندهنده تغییر نسبی شرایط بازار است.
نقش ریسکهای سیاسی و ارزندگی بنیادی
خبریزاد تاکید کرد که از ابتدای هفته، ریسک جنگ به شدت بر بازار سایه افکند و عوامل بنیادی را تحتالشعاع قرار داد. این امر منجر به قفل شدن بازار در صف فروش، کاهش شدید ارزش معاملات و خروج پول با شدت بالا در سه روز ابتدایی هفته شد.
با این حال، در معاملات سهشنبه و چهارشنبه، افزایش ارزش معاملات، ورود صندوقهای حمایتی و خرید حقوقیها به همراه رسیدن بازار به نقاط جذاب بنیادی، باعث افزایش تقاضا و شکلگیری خرید شد.
«بازار بهصورت ذاتی در روز گذشته به نقاط ارزندگی رسیده بود؛ بهگونهای که جدا از ورود صندوقهای حمایتی یا خرید حقوقیهای بزرگ، خود بازار نیز از منظر ارزشی در محدودههای جذابی قرار گرفت.» - محمد خبریزاد
وی به رفتار احتیاطی سهامداران خرد در پایان هفته به دلیل شایعات سیاسی اشاره کرد که منجر به افزایش عرضه در پایان معاملات شد. خبریزاد پیشبینی کرد که اگر در پایان هفته اتفاق منفی خاصی رخ ندهد، احتمال شکلگیری بازار مثبت از روز شنبه وجود دارد، هرچند بازگشت سریع به سطوح قبلی دشوار به نظر میرسد.
مقایسه با شرایط مشابه گذشته
این تحلیلگر، شرایط فعلی بازار را تا حد زیادی شبیه شهریورماه امسال دانست که سایه جنگ و افت سریع بازار به سطوح ارزنده، فرصت خرید را برای برخی سرمایهگذاران فراهم کرده بود. او تاکید کرد که قیمتهای فعلی ممکن است در دو یا سه ماه آینده دیگر در دسترس نباشد، اما همه چیز به اخبار لحظهای و تحولات سیاسی، به ویژه در این آخر هفته، وابسته است.