عقب‌نشینی روسیه از قامشلی سوریه؛ رویدادها و تحلیل‌ها

جزئیات خروج نیروهای روس

بر اساس گزارش رویترز، کنترل فرودگاه قامشلی پیش از این در اختیار نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) بود که در هفته‌های اخیر بخش‌های وسیعی از مناطق تحت کنترل خود را در پی درگیری با ارتش سوریه از دست داده‌اند.

• شواهد میدانی: امبرین زمان، خبرنگار وب‌سایت المانیتور، با ورود به پایگاه نظامی متروکه روسیه در قامشلی، ویدئویی منتشر کرده که در آن زباله‌های باقی‌مانده از نیروهای روس پس از خروجشان دیده می‌شود.

• زمان‌بندی عقب‌نشینی: یک منبع امنیتی در گفت‌وگو با وب‌سایت شفق، رسانه کردزبان مستقر در عراق، اعلام کرد که خروج نیروهای روسیه از فرودگاه قامشلی از تاریخ ۲۳ ژانویه آغاز شده است. این منبع افزود که پرسنل نظامی و تجهیزات این فرودگاه به پایگاه حمیمیم در جنوب شرق لاذقیه منتقل شده‌اند و این روند با هماهنگی آمریکا و سوریه انجام گرفته است.

• آخرین مراحل: بر اساس گزارش‌ها، آخرین نیروهای روسیه که از آن‌ها به عنوان «یگان ویژه» یاد شده، در تاریخ ۲۶ ژانویه منطقه را ترک کردند.

• حضور پیشین: سایت شفق یادآوری کرده است که روسیه از سال ۲۰۱۵ تاکنون حضور نظامی قابل توجهی در فرودگاه قامشلی داشته و از آن به عنوان مرکز لجستیکی و پشتیبانی نظامی استفاده کرده است.

شبکه الجزیره نیز گزارش داد که خبرنگارش شاهد رفت‌وآمد گسترده نیروهای روس در این فرودگاه بوده و در تاریخ ۲۵ ژانویه خبر داد که سربازان روسیه در حال بارگیری تجهیزات در هواپیماها و برچیدن حصارهای اطراف ساختمان فرماندهی دیده شده‌اند. این گزارش همچنین تاکید کرده است که نیروهای دموکراتیک سوریه همچنان در فرودگاه مستقر هستند.

شبکه کردستان ۲۴ مستقر در اربیل نیز گزارش داده که خودروها و تجهیزات نظامی روسیه به پایگاه‌های نظامی این کشور در لاذقیه، در سواحل سوریه، منتقل شده‌اند.

بخش روسی بی‌بی‌سی ویدیوهایی را که تحرکات نیروهای روس را در منطقه نشان می‌دهد بررسی کرد، اما نتوانست گزارش‌های مربوط به خروج نیروها از فرودگاه قامشلی را به طور مستقل تایید کند. در مقابل، روزنامه قطری العربی الجدید در تاریخ ۲۲ ژانویه خبر داده بود که «منابع آگاه» گزارش‌ها درباره خروج روس‌ها از این فرودگاه را رد کرده‌اند.

واکنش رسانه‌های روسیه

کرملین و رسانه‌های دولتی روسیه در قبال این ادعاها سکوت کرده‌اند، اما برخی تحلیلگران روسی به این موضوع پرداخته‌اند:

• روزنامه کامرسانت: این روزنامه اقتصادی پرنفوذ در تاریخ ۲۱ ژانویه نوشت که ممکن است دولت سوریه خواهان خروج نیروهای روسیه از قامشلی شده باشد.

• روزنامه ودوموستی: در تاریخ ۲۶ ژانویه گزارش داد که فعالیت‌ها در فرودگاه قامشلی در طول سال ۲۰۲۵ به کمترین سطح خود رسیده بود.

• تحلیل کارشناسان: نیکلای سوخوف، کارشناس مسائل دفاعی، به ودوموستی گفت: «انتظار می‌رود پرسنل نظامی روسیه، منطقه قامشلی را تخلیه کنند. احتمال می‌رود با تسلط نیروهای احمد شرع بر حسکه و در نتیجه منزوی شدن پایگاه‌های اصلی روسیه در سوریه، آسیب‌پذیری این منطقه افزایش یابد.»

• دیدگاه وبلاگ‌نویس نظامی: اولگ تساریف، وبلاگ‌نویس نظامی نزدیک به دولت روسیه، خروج از قامشلی را «منطقی» دانست و نوشت: «این پایگاه برای هماهنگی فعالیت‌ها با نیروهای کرد استفاده می‌شد. پس از آن‌که این مناطق به کنترل نیروهای شرع درآمد، نقش میانجی‌گرانه روسیه غیرضروری و پرخطر شده است. این پایگاه ما که در مرز سوریه با ترکیه و عراق واقع شده، از دو پایگاه دیگر آسیب‌پذیرتر بود. به خطر انداختن جان نیروهایمان بی‌معناست.»

زمینه تحولات اخیر

این تحولات پس از درگیری‌هایی رخ داده که از اوایل ژانویه میان ارتش سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه در حومه شرقی حلب آغاز شد. نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) که نزدیک به یک دهه کنترل شمال شرق این کشور را در دست داشتند، در پی این درگیری‌ها کنترل خود را بر این منطقه از دست دادند.

توافق‌هایی که در ۱۸ و ۲۰ ژانویه میان دو طرف امضا شد، بر ادغام کامل قسد در ارتش دمشق و خروج آن از استان‌های دیرالزور، رقه و حسکه تاکید دارد.