رونمایی از سیاهه جدید آلودگی هوای تهران: کاهش سهم منابع متحرک و افزایش منابع ثابت

تحقیقات جامع و همکاری‌های دانشگاهی

مطالعات گسترده‌ای در این زمینه با همکاری دانشگاه علم و صنعت و نظارت نهایی دانشگاه تهران صورت گرفته است. همچنین، بخش منشأ‌یابی ذرات معلق نیز در قالب یک تفاهم‌نامه سه‌جانبه که در شهریورماه منعقد شده، در حال انجام است و تکمیل آن چند ماه زمان نیاز دارد. اگرچه بخشی از این منشأ‌یابی در سیاهه قبلی نیز ذکر شده بود، اما مطالعات دقیق‌تر و به‌روزتر در تفاهم‌نامه اخیر پیگیری می‌شود.

تغییر سهم منابع آلاینده: کاهش متحرک، افزایش ثابت

مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران اعلام کرد که در سیاهه جدید، سهم منابع متحرک در آلودگی هوا کاهش یافته و در مقابل، تأثیر و سهم منابع ثابت افزایش چشمگیری پیدا کرده است. این کاهش در منابع متحرک طبیعی به نظر می‌رسد، زیرا طی سال‌های اخیر آمار خودروها و موتورسیکلت‌های کاربراتوری کاهش یافته و به تبع آن، سهم آلاینده‌ای مانند مونوکسید کربن کمتر شده است. همچنین، کیفیت بنزین نیز نسبت به گذشته بهبود ملموسی یافته که به کاهش آلایندگی وسایل نقلیه کمک کرده است.

منابع ثابت آلاینده و نقش پنهان آنها

کریمی به تعدادی از منابع ثابت آلاینده هوا که در گزارش جدید به آن‌ها اشاره شده، پرداخت:

• مشتقات نیتروژن: این ترکیبات که محصول طبیعی فرآیندهایی مانند کشاورزی و سوزاندن بقایای محصولات کشاورزی هستند، به عنوان یکی از منابع ثابت آلاینده شناسایی شده‌اند.
• «VOC»‌ها (ترکیبات آلی فرار): این مواد بیشتر از طریق جایگاه‌های سوخت یا خودروهای حمل سوخت منتشر می‌شوند.
• رادیکال‌های آزاد اکسیژن (O): این رادیکال‌ها با اکسیژن ترکیب شده و ازن را تشکیل می‌دهند که خود یکی از منابع آلاینده محسوب می‌شود. منشأ این رادیکال‌ها می‌تواند خودروها، پالایشگاه‌ها یا منابع خانگی باشد.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که برخلاف تصور رایج، منابع ثابت نیز نقش مهمی در آلودگی هوای پایتخت ایفا می‌کنند.

رونمایی از سند جدید و سایر آلاینده‌ها

سند جدید سیاهه آلودگی هوا که حاصل ارزیابی آمار و گزارش‌های ۳۰ سازمان، نهاد و وزارتخانه است، به زودی رونمایی خواهد شد. در این سیاهه، علاوه بر موارد ذکر شده، به نقش آلاینده‌هایی نظیر معادن شن و ماسه، اتوبوس‌ها و خودروهای عمومی، پایانه‌ها، فرودگاه‌ها، حمل و نقل ریلی و همچنین پسماند سوزی به عنوان دیگر عوامل مهم آلاینده هوای تهران پرداخته شده است.