خبر کامل
رکود بی‌سابقه در بازار مسکن: ۷۰ درصد پروژه‌ها در تهران تعطیل شد
بازار مسکن ایران در حال حاضر با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبروست. در شرایطی که رکود معاملاتی همچنان ادامه دارد، فشار هزینه‌های ساخت‌وساز به اوج خود رسیده است. نااطمینانی‌های سیاسی ناشی از احتمال وقوع جنگ، تشدید تنش‌های اجتماعی و رشد فزاینده قیمت مصالح ساختمانی، فعالیت سازندگان را مختل کرده و بسیاری از پروژه‌های ساختمانی را به حالت تعلیق درآورده است. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که پیش از این نیز شکاف عمیقی میان قدرت خرید خانوارها و قیمت تمام‌شده مسکن وجود داشت و تقاضای مؤثر به شدت تضعیف شده بود.
با وجود افزایش اسمی قیمت مسکن در برخی مقاطع، این رشد به رونق بازار منجر نشده و معاملات در رکود عمیق باقی مانده است. از سوی دیگر، افزایش هزینه ساخت که تحت تأثیر نرخ ارز و تورم عمومی قرار دارد، فشار مضاعفی بر سازندگان وارد کرده و بسیاری را مجبور به توقف یا خروج از بازار کرده است. همزمان، پروژه‌های حمایتی دولت از جمله نهضت ملی مسکن نیز با چالش‌های جدی در تأمین مالی و افزایش هزینه‌ها مواجه شده‌اند.
نگرانی‌ها از وضعیت کنونی ساخت‌وساز
رامین گوران، رئیس انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران، وضعیت فعلی ساخت‌وساز را بسیار نگران‌کننده توصیف کرد. او با اشاره به فضای پرریسک ناشی از جنگ، بیان داشت که شرایط کنونی تنها نتیجه جنگ ۱۲ روزه و اعتراضات اخیر نیست، بلکه این مسائل صرفاً فشارهای موجود را تشدید کرده‌اند. به گفته گوران، حتی پیش از این نیز به دلیل افزایش شدید قیمت‌ها و تورم، تقاضای مؤثر در بازار عملاً از بین رفته بود و خانوارها توان خرید مسکن را نداشتند.
«در چنین شرایطی پروژه‌های جدید یا متوقف شده‌اند یا با احتیاط بسیار بالا پیش می‌روند. سازندگان ناچارند به سمت پروژه‌های کوچک‌مقیاس یا مدل‌های جدید ساخت حرکت کنند، چراکه ادامه الگوهای گذشته دیگر امکان‌پذیر نیست.»
افزایش بی‌سابقه هزینه‌های ساخت و خروج سازندگان خرد
رئیس انجمن انبوه‌سازان تهران به افزایش شدید هزینه‌های ساخت اشاره کرد و گفت: «امروز هزینه ساخت با دلار ۱۳۰ هزار تومانی محاسبه می‌شود، اما فروش آپارتمان با قیمت‌هایی انجام می‌شود که تناسبی با این هزینه‌ها ندارد.» او افزود که برای اولین بار شاهد اختلافی تقریباً دوبرابری میان هزینه ساخت با دلار ۱۳۰ هزار تومانی و قیمت فروش با دلار ۷۰ هزار تومانی هستیم.
گوران توضیح داد که سازندگان حاضرند واحدهای خود را با تخفیف بفروشند، اما خریداری وجود ندارد. اگر هم فروشی انجام می‌شود، صرفاً برای حفظ تاب‌آوری مالی یا خروج تدریجی از بازار است. بسیاری از سازندگان خرد دیگر توان ادامه فعالیت ندارند و پروژه‌های خود را تعطیل کرده‌اند.
تعطیلی ۷۰ درصد پروژه‌های متوسط در تهران
گوران در ادامه به وضعیت پروژه‌های ساختمانی در تهران اشاره کرد و برآورد کرد که بیش از ۷۰ درصد پروژه‌های متوسط در تهران تعطیل شده‌اند. او افزود که پروژه‌های کوتاه‌مرتبه و متوسط‌مرتبه‌ای که از گذشته مجوز داشتند نیز به دلیل افزایش هزینه‌ها متوقف شده‌اند.
رشد روزانه قیمت مصالح ساختمانی و چشم‌انداز بازار
یکی از دلایل اصلی این وضعیت، افزایش شدید قیمت مصالح ساختمانی است. گوران با اشاره به قیمت‌ها در مناطق متوسط شهر تهران گفت: «در حالی که قیمت آپارتمان در منطقه متوسط شهر تهران به‌صورت اسمی حدود متری ۱۲۰ میلیون تومان اعلام می‌شود، در عمل حتی با متری ۹۰ میلیون تومان هم خریداری وجود ندارد.»
وی تأکید کرد که قیمت مصالح ساختمانی به‌طور روزانه در حال افزایش است. به عنوان مثال، میلگرد که تا ماه گذشته کیلویی ۴۰ هزار تومان بود، حالا به بیش از ۵۰ هزار تومان رسیده که نشان‌دهنده افزایش حدود ۳۰ درصدی در یک ماه است.
گوران درباره چشم‌انداز بازار مسکن در صورت تداوم شرایط فعلی هشدار داد: «در بازار مسکن ایران، کاهش تولید معمولاً به افزایش قیمت منجر می‌شود، اما این افزایش الزاماً به رونق ختم نمی‌شود. ما با رکود عمیقی مواجه هستیم؛ افزایش قیمت فزاینده خواهیم داشت، اما معاملات شکل نمی‌گیرد، چون متقاضی توان خرید ندارد.»
چالش‌های نهضت ملی مسکن و تأثیر بازارهای موازی
گوران درباره تأثیر بازارهای موازی توضیح داد که ناامنی سیاسی و وضعیت «نه جنگ نه صلح» باعث می‌شود مردم به نقدشوندگی سرمایه‌شان فکر کنند و منابع خود را از مسکن خارج کرده و به سمت طلا و ارز ببرند. او البته اشاره کرد که این بازارها هم ظرفیت محدودی دارند و ممکن است بخشی از این سرمایه‌ها دوباره به مسکن بازگردد.
وی تأکید کرد که وقتی تولید مسکن به حداقل می‌رسد، این موضوع بسیار نگران‌کننده است و باید تمام موانع پیش روی تولید مسکن برداشته شود. این کار نیازمند کمک دولت، دستگاه‌های خدمات‌رسان و نهادهای مرتبط است تا چرخه تولید مسکن بتواند به اقتصاد کشور کمک کند.
در پایان، گوران به پروژه‌های نهضت ملی مسکن اشاره کرد و دو مشکل اساسی را مطرح ساخت:
- افزایش شدید قیمت مصالح: برآوردهای اولیه به هم خورده است. قرار بود واحدهای ۱۰۰ متری با حدود یک میلیارد تومان ساخته شوند و بخشی از آن از آورده مردم تأمین شود (مثلاً نسبت ۳۵ به ۶۵)، اما حالا شرایط تغییر کرده است.
- تأخیر در تأمین مالی: بانک‌ها با تأخیر وارد تأمین مالی شدند و در این فاصله قیمت‌ها بالا رفت. مردم نیز توان پرداخت اقساط را ندارند. در نتیجه، پروژه‌هایی که قرار بود طی دو سال تکمیل شوند، به پروژه‌های بلندمدت تبدیل شده‌اند و تکمیل آن‌ها با دشواری‌های جدی مواجه است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
