چالش بیمه موتورسیکلت با افزایش موتورسواران زن: ۸۰ درصد بدون پوشش!

صدور گواهینامه بانوان و چالش بیمه موتورسیکلت

با اعلام رسمی صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان، پیش‌بینی می‌شود که تعداد موتورسواران در کشور طی ماه‌ها و سال‌های آینده به طور قابل توجهی افزایش یابد. این موضوع، در کنار آثار اجتماعی و اقتصادی خود، بار دیگر مسئله قدیمی و حل‌نشده بیمه شخص ثالث موتورسیکلت‌ها را به یکی از چالش‌های جدی در حوزه حمل‌ونقل و ایمنی ترافیک تبدیل کرده است.

بر اساس آمارها و برآوردهای موجود، بیش از ۸۰ درصد موتورسیکلت‌های فعال در ایران فاقد بیمه شخص ثالث هستند. این آمار نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از ترددهای شهری و بین‌شهری با ریسکی بالا برای رانندگان، عابران پیاده و سایر کاربران همراه است و نبود پوشش بیمه‌ای، پیامدهای مالی و حقوقی گسترده‌ای به دنبال دارد.

چرا بیمه موتورسیکلت یک چالش جدی است؟

کارشناسان معتقدند که موتورسیکلت به دلیل ماهیت فیزیکی خود، سهم بالایی در تصادفات منجر به جرح و فوت دارد. با این حال، پایین بودن ضریب نفوذ بیمه شخص ثالث در این بخش باعث شده است که در بسیاری از حوادث، زیان‌دیدگان امکان دریافت خسارت مناسب را نداشته باشند و هزینه‌های درمان و دیه، مستقیماً به خانواده‌ها یا نهادهای عمومی تحمیل شود.

پرویز خسروشاهی، رئیس کل بیمه مرکزی ایران، اعلام کرد: «بر اساس آخرین برآوردها، حدود ۸۰ درصد موتورسیکلت‌ها فاقد بیمه شخص ثالث هستند. یکی از دلایل این موضوع، عدم تناسب ذهنی میان قیمت موتورسیکلت و حق بیمه است، در حالی که میزان خسارت جانی در تصادفات تفاوتی میان خودرو و موتورسیکلت ندارد.»

نبود بیمه، علاوه بر تبعات مالی، پیامدهای حقوقی متعددی نیز به همراه دارد؛ از افزایش پرونده‌های قضایی گرفته تا طولانی شدن فرآیند رسیدگی به تصادفات و اختلافات ناشی از آن.

ورود بانوان موتورسوار: فرصت یا تهدید؟

اعطای گواهینامه موتورسیکلت به بانوان، از منظر اجتماعی اقدامی در راستای گسترش دسترسی برابر به حمل‌ونقل تلقی می‌شود. اما در صورت تداوم وضعیت فعلی بیمه، این اقدام می‌تواند به افزایش تعداد موتورسواران فاقد پوشش بیمه‌ای منجر شود. در عین حال، این تحول را می‌توان فرصتی برای بازنگری در سیاست‌های بیمه‌ای دانست.

مهدی قمصریان، مدیرعامل صندوق تامین خسارت‌های بدنی، در این رابطه توضیح داد:

«متاسفانه اکثر موتورسواران ما یا بیمه‌نامه ندارند یا اینکه شرایط لازم برای داشتن بیمه‌نامه را ندارند. یکی از این شرایط نیز داشتن گواهینامه است. وقتی گواهینامه نباشد، بیمه‌نامه صادر نمی‌شود و در چنین شرایطی حتی اگر بیمه هزینه خسارت را هم پرداخت کند، در نتیجه مبلغ پرداختی را از فرد مقصر به طور کامل دریافت و بازیافت می‌کند. برای بانوان نیز اکنون این شرایط وجود دارد.»

او افزود: «برای اینکه بانوان ما بتوانند بدون مشکل بیمه‌نامه ثالث برای موتور داشته باشند، خوشبختانه با توجه به صدور گواهینامه شرایط فراهم شده است و دیگر هیچ بهانه‌ای برای عدم خرید بیمه‌نامه ثالث وجود ندارد. ضمن اینکه باید در نظر داشت صدور بیمه‌نامه شخص ثالث برای تمامی وسایل نقلیه موتوری (زمینی) الزامی است.»

پیامدهای اجتماعی و اقتصادی عدم بیمه

افزایش موتورسواران بدون بیمه، تنها یک مسئله فردی نیست و پیامدهای گسترده‌ای برای جامعه دارد. این موضوع می‌تواند:

• فشار مالی بیشتری بر نظام درمانی کشور وارد کند.
• احساس ناامنی در معابر شهری را افزایش دهد.
• هزینه تصادفات را به صورت غیر مستقیم به کل جامعه منتقل کند.
• بازدارندگی لازم برای کاهش رفتارهای پرخطر رانندگی را تضعیف کند.

راهکار پیشنهادی بیمه مرکزی

رئیس کل بیمه مرکزی درباره راهکار پیشنهادی خود برای بهبود وضعیت بیمه‌های شخص ثالث در میان موتورسواران، توضیح داد:

«از نظر من حرکت به سمت بیمه‌گری راننده‌محور و اعمال تبعیض قیمتی میان رانندگان پرخطر و کم‌خطر می‌تواند نقش مؤثری در افزایش پوشش بیمه‌ای موتورسیکلت‌ها داشته باشد.»

مدیریت پیامدهای افزایش تعداد موتورسواران، بدون همکاری همزمان پلیس، صنعت بیمه، دستگاه‌های قانون‌گذار و رسانه‌ها امکان‌پذیر نیست. در غیر این صورت، مسئله بیمه شخص ثالث موتورسیکلت‌ها می‌تواند به یکی از چالش‌های جدی‌تر ایمنی و عدالت اجتماعی در حوزه ترافیک کشور تبدیل شود.