برترین فیلم‌های درام تاریخ سینما: نگاهی عمیق به شاهکارهای جهانی

ژانر درام در سینما، فراتر از یک طبقه‌بندی ساده، به نمایش عمیق و واقع‌گرایانه ابعاد مختلف زندگی انسان می‌پردازد. این ژانر که در لغت به معنای «نمایش» است، آثاری را در بر می‌گیرد که به روزمرگی‌ها، چالش‌ها، و فراز و نشیب‌های وجودی بشر می‌پردازند و از هرگونه تلاش برای برانگیختن احساسات صرفاً اشک‌آور (ملودرام) پرهیز می‌کنند. در ادامه، به معرفی تعدادی از بهترین فیلم‌های درام تاریخ سینما، اعم از خارجی و ایرانی، می‌پردازیم که هر یک به شیوه‌ای منحصر به فرد، برشی عمیق از تجربه انسانی را به تصویر کشیده‌اند.

درام چیست؟

درام در سینما به آثاری گفته می‌شود که به زندگی آدمی در روزمرگی می‌پردازند و به راحتی زیر ژانر دیگری طبقه‌بندی نمی‌شوند. این فیلم‌ها ممکن است برشی از یک زندگی معمولی را نمایش دهند یا با پرداختن به یک واقعه دراماتیک، از نفس زیستن با تمام بالا و پایین‌هایش سخن بگویند. برخلاف ملودرام‌ها که بر نمایش اتفاقات سوزناک برای گرفتن اشک مخاطب تمرکز دارند، فیلم‌های درام حتی در مواجهه با وقایع ناراحت‌کننده، آن را به عنوان بخشی از واقعیت زندگی، شاید در معنای تراژیکش، به تصویر می‌کشند.

چرا سینمای درام مهم است؟

سینمای درام بیش از هر ژانر دیگری در طول دهه‌ها تحت تسلط استادان بزرگ بوده است. دلیل این امر آن است که موضوع اصلی آن، انسان و دغدغه‌های او است و همین موضوع، فیلم‌های درام را به هنرهای والا نزدیک‌تر می‌کند. آثار هنری اصیل در نهایت به بررسی وجود انسان و پیچیدگی‌های آن می‌پردازند و سینمای درام این امکان را به بهترین شکل فراهم می‌آورد.

برترین فیلم‌های درام خارجی

در این بخش، به معرفی ۱۰ فیلم برجسته در ژانر درام از سراسر جهان می‌پردازیم که هر یک سهمی بسزا در تاریخ سینما داشته‌اند.

1. همشهری کین (Citizen Kane)

کارگردان: ارسن ولز
بازیگران: ارسن ولز، جوزف کاتن و دوروتی کامینگور
محصول: 1941، آمریکا
امتیاز سایت IMDb: 8.3 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 99٪

«همشهری کین» که در بسیاری از فهرست‌ها به عنوان بهترین فیلم تاریخ سینما شناخته می‌شود، روایتگر زندگی چارلز فاستر کین از نوجوانی تا مرگ است. ارسن ولز در این شاهکار، نه تنها قصه‌ی یک مرد را بازگو می‌کند، بلکه نقبی به تاریخ آمریکا و مردمانش نیز می‌زند. این فیلم به دلیل نوآوری‌های بی‌شمارش، تاریخ هنر هفتم را به قبل و بعد از خود تقسیم کرده و همچنان کانون بحث و ستایش منتقدان و علاقه‌مندان به سینما است.

2. داستان توکیو (Tokyo Story)

کارگردان: یاسوجیرو اوزو
بازیگران: ستسوکو هارا، چیشو ریو و سو یامومورا
محصول: 1953، ژاپن
امتیاز سایت IMDb: 8.2 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 100٪

«داستان توکیو» از یاسوجیرو اوزو، در کنار «همشهری کین»، جایگاهی ثابت در صدر فهرست بهترین فیلم‌های تاریخ سینما دارد. این اثر، نمایشگر روزمرگی‌های زندگی در معمولی‌ترین شکل خود است و حتی اتفاق مهمی چون مرگ را نیز به عنوان بخشی طبیعی از زندگی به تصویر می‌کشد. اوزو با استفاده از تکنیک‌هایی مانند «نمای تاتامی»، توانایی‌های فنی خود را در خدمت نمایش زیست شخصیت‌های ژاپنی قرار داده و به همین دلیل او را ژاپنی‌ترین کارگردان تاریخ سینما می‌دانند.

3. طلوع: آواز دو انسان (Sunrise: A Song Of Two Humans)

کارگردان: فردریش ویلهلم مورنائو
بازیگران: ژانت گینور، جرج اوبراین
محصول: 1927، آلمان
امتیاز سایت IMDb: 8.1 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 98٪

فردریش ویلهلم مورنائو، یکی از بزرگترین کارگردانان دوران صامت سینما، در «طلوع: آواز دو انسان» توانایی خود را در خلق داستانی که عشق را در پرتو بالا و پایین‌های زندگی جستجو می‌کند، به نمایش می‌گذارد. این فیلم با وجود پیش‌زمینه‌های دراماتیک، اثری تماماً عاشقانه نیست و به تمناهای مردی برای فرار از روستا و پناه بردن به شهر می‌پردازد. استفاده مورنائو از میزانسن و قاب‌بندی‌های به یادماندنی، این اثر را به گنجینه‌ای برای علاقه‌مندان به سینمای صامت تبدیل کرده است.

4. دره من چه سر سبز بود (How Green Was My Valley)

کارگردان: جان فورد
بازیگران: مارین اوهارا، ویکتور پیجن و رودی مک‌داول
محصول: 1941، آمریکا
امتیاز سایت IMDb: 7.7 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 89٪

جان فورد، فیلم‌ساز بزرگ دیگری که به این فهرست راه می‌یابد، در «دره من چه سرسبز بود» روایت یک دوران سپری شده را ارائه می‌دهد. برخلاف «همشهری کین» که رویای آمریکایی یک مرد را در پیش‌زمینه قرار می‌دهد، فورد مجموعه‌ای از شخصیت‌های جذاب را خلق کرده و به هر یک فرصت کافی برای عرض اندام می‌دهد. این فیلم با گرمای حسرت‌آلود خود، نه تنها یک درام برجسته، بلکه یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینما محسوب می‌شود.

5. قاعده بازی (The Rules Of The Game)

کارگردان: ژان رنوآر
بازیگران: ژان رنوآر، نورا گریگور و مارسل داریو
محصول: 1939، فرانسه
امتیاز سایت IMDb: 8 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 96٪

ژان رنوآر، مهم‌ترین فیلم‌ساز فرانسوی دهه 1930، با «قاعده بازی» به قلب طبقه اشراف فرانسه می‌زند و از دل رسوایی‌های آن‌ها درام بیرون می‌کشد. این فیلم داستان اضمحلال طبقه‌ای از اروپا در سال‌های پیش از جنگ جهانی دوم را به تصویر می‌کشد و با فضاسازی بی‌نظیر و داستان تو در تو، تماشاگر را تا پایان مجذوب خود می‌کند. «قاعده بازی» نه تنها از بهترین فیلم‌های درام خارجی، بلکه شاید بهترین فیلم تاریخ سینمای فرانسه باشد.

6. زیستن (Ikiru)

کارگردان: آکیرا کوروساوا
بازیگران: تاکاشی شیمورا، میکی اوداگیری و نوبو ناکامورا
محصول: 1952، ژاپن
امتیاز سایت IMDb: 8.3 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 98٪

آکیرا کوروساوا، استاد ساخت هر نوع فیلمی، در «زیستن» به زندگی پیرمردی می‌پردازد که ناگهان خود را در آستانه مرگ می‌بیند و تصمیم می‌گیرد کاری درست انجام دهد. کوروساوا با گره زدن داستان پیرمرد به شرایط اجتماعی پیرامونش، از قصه تلخکامی‌های او به داستان دردهای مردمانی به گستره کشورش پس از جنگ جهانی دوم می‌رسد. این فیلم با نمایش بی‌پرده پلشتی‌های زندگی و خوانش نمادین از آن‌ها، جایگاهی ویژه در فهرست بهترین فیلم‌های درام دارد.

7. توت فرنگی‌های وحشی (Wild Strawberries)

کارگردان: اینگمار برگمان
بازیگران: ویکتور شوستروم، اینگرید تولین و بیبی اندرسون
محصول: 1957، سوئد
امتیاز سایت IMDb: 8.1 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 94٪

«توت فرنگی‌های وحشی» اینگمار برگمان نیز داستان زندگی پیرمردی است که به مرگ خود می‌اندیشد، اما با نگاهی متفاوت به روان رنجور شخصیت می‌پردازد. پروفسور بورگ، دانشمندی که ترس وجودی نسبت به مرگ دارد، در سفری برای دریافت جایزه، به کنکاش در گذشته خود می‌پردازد. بازی معرکه ویکتور شوستروم، قصه زندگی پیرمرد را به دغدغه‌های ازلی ابدی بشر در باب چرایی و هدف زندگی پیوند می‌زند و یکی از بهترین فیلم‌های درام تاریخ سینما را خلق می‌کند.

8. راننده تاکسی (Taxi Driver)

کارگردان: مارتین اسکورسیزی
بازیگران: رابرت دنیرو، هاروی کایتل و جودی فاستر
محصول: 1976، آمریکا
امتیاز سایت IMDb: 8.2 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 96٪

«راننده تاکسی» مارتین اسکورسیزی، اگرچه در نگاه اول یک داستان جنایی به نظر می‌رسد، اما در واقع روایتی عمیق از زندگی و درگیری‌های ذهنی شخصیت محوری، تراویس بیکل است. اسکورسیزی با تمرکز بر این شخصیت و سرنوشت او، خوانشی فرامتنی از زیستن در دهه 1970 میلادی ارائه می‌دهد. بازی خیره‌کننده رابرت دنیرو و تصویر بی‌نظیر اسکورسیزی از نیویورک آن دوران، این فیلم را به یکی از پیچیده‌ترین و بهترین درام‌های خارجی تبدیل کرده است.

9. جاده (La Strada)

کارگردان: فدریکو فلینی
بازیگران: آنتونی کوئین، جولیتا مسینا
محصول: 1954، ایتالیا
امتیاز سایت IMDb: 8 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 98٪

فدریکو فلینی در «جاده»، داستان تلخی از زندگی مردمان واداده در ایتالیای پس از جنگ جهانی دوم را ارائه می‌دهد. پیوند زندگی دخترکی معصوم با مردی دوره‌گرد و نیمه دیوانه، روایتی امروزی از داستان پریانی «دیو و دلبر» را در برابر مخاطب قرار می‌دهد. فلینی با ورود به درون روان شخصیت‌ها و نمایش شرایط رقت‌بار پس از جنگ، اثری خلق کرده که نه تنها یکی از بهترین درام‌های خارجی، بلکه یکی از معروف‌ترین و بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایتالیا است.

10. دزدان دوچرخه (Bicycle Thieves)

کارگردان: ویتوریو د سیکا
بازیگران: لامبرتو ماجورینی، انزو استایولا و لیانلا کارل
محصول: 1948، ایتالیا
امتیاز سایت IMDb: 8.3 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 99٪

«دزدان دوچرخه» ویتوریو د سیکا، معروف‌ترین فیلم نئورئالیستی تاریخ سینما، نه تنها داستان یک سرقت، بلکه برشی عمیق از جامعه‌ای است که دزدیده شدن یک دوچرخه، هست و نیست یک خانواده را تحت تأثیر قرار می‌دهد. د سیکا با تمرکز بر فقر و چالش‌های اجتماعی پس از جنگ، از مسیر ژانر جنایی فاصله گرفته و اثری می‌سازد که به سندی از نمایش دقیق فقر در هر دورانی تبدیل شده است. این فیلم جایگاهی غیرقابل انکار در تاریخ سینمای ایتالیا و جهان دارد.