خبر کامل
سجاد نصراللهینسب: سینما مؤثرترین بستر گفتوگوست، نه قهر و تحریم
سجاد نصراللهینسب، تهیهکننده فیلم سینمایی «قمارباز»، در گفتوگویی صریح به بررسی روند تولید این اثر معمایی-روانشناختی پرداخت. او از ریسکهای ورود به ژانری متفاوت، چالشهای ساخت فیلمی با لوکیشن و بازیگران محدود، و دشواریهای تامین سرمایه سخن گفت. نصراللهینسب همچنین نگاه انتقادی خود را نسبت به فضای جشنواره فجر و موج تحریمها بیان کرد و تاکید داشت که سینما هنوز هم موثرترین بستر برای گفتوگوست و قصهگویی درست میتواند جایگزین قهر، حذف و سکوت شود.
آغاز پروژه «قمارباز» و جذابیتهای فیلمنامه
پروژه سینمایی «قمارباز» حدود دو سال پیش با طرحی از آقای بهاری به سجاد نصراللهینسب پیشنهاد شد. پس از بررسیهای متعدد و با توجه به فراخوان بنیاد سینمایی فارابی برای کارگردانان فیلم اولی، یکی از طرحهای بهاری در شورای فارابی به تصویب رسید و با ورود آقای جعفری به پروژه، فاز تولید آغاز شد.
نصراللهینسب درباره جذابیتهای فیلمنامه گفت: «برای من فضای معمایی و روانشناختی فیلمنامه جذابیت اصلی را داشت. داستان به تدریج پیش میرود و اطلاعات قطرهچکانی به مخاطب داده میشود؛ نوعی کشف تدریجی که تماشاگر را با خودش همراه میکند. این جنس روایت برای من همیشه جذاب بوده، به خصوص وقتی میبینید که قصه میتواند با تعداد محدودی بازیگر و در یک فضای محدود پیش برود.» او تاکید کرد که با کارگردانی و تصویربرداری درست، چنین فیلمی میتواند کاملاً سینمایی از کار دربیاید و به اثری تلویزیونی یا شبیه نمایش رادیویی تبدیل نشود.
ریسکها و چالشهای تولید
محدودیتهای ساخت و نقش فیلمنامه
ساخت فیلمی با ژانر متفاوت، به گفته نصراللهینسب، همواره با ریسک بالایی همراه است. «قمارباز» نیز از این قاعده مستثنی نیست و در مقایسه با پروژههای قبلی او مانند «در آغوش درخت»، فضای خاص خود را دارد. او معتقد است که اگر داستان درست و کارگردان توانایی اجرای آن را داشته باشد، حتی اگر نتیجه کاملاً ایدهآل نباشد، باز هم به یک اثر قابل قبول دست خواهیم یافت.
در پروژههای نصراللهینسب، متن اولویت اصلی است. با توجه به تکلوکیشن بودن و تعداد محدود بازیگران «قمارباز»، نقش فیلمنامه حیاتیتر بود. اگرچه به دلیل محدودیت زمان، امکان بازنویسیهای طولانی وجود نداشت، اما با اضافه شدن یک مشاور و اعمال تغییرات در مراحل پیشتولید و اجرا، متن تقویت شد. او شخصاً جلسات متعددی را روی متن برگزار کرد، زیرا باور دارد «اگر متن درست نباشد، هیچ چیز دیگر نمیتواند نجاتش بدهد.»
همکاری با کارگردانان فیلم اولی
نصراللهینسب سابقه همکاری با کارگردانان فیلم اولی زیادی دارد، اما این انتخاب آگاهانه نیست. او توضیح داد: «من به دنبال فیلم اولیها نمیگردم، اما به شکل طبیعی خیلی از این دوستان به من پیشنهاد همکاری میدهند. از بین متنهایی که میرسد، آنهایی را انتخاب میکنم که برایم جذاب باشند.» او این موفقیتها را بیشتر حاصل تلاش و دغدغه فیلمسازان جوان میداند.
انتخاب بازیگران و تامین سرمایه
انتخاب بازیگر در «قمارباز» به دلیل محدودیت شدید زمانی و درگیری بازیگران در پروژههای دیگر، یکی از سختترین بخشها بود. ترکیب بازیگران، به ویژه زوج اصلی و سه نقش محوری، اهمیت زیادی داشت. پس از بررسی گزینههای متعدد، ترکیبی انتخاب شد که بیشترین همخوانی را با فضای فیلم داشت. شرایط فیلمبرداری شبانه و تعداد کم جلسات نیز چالشها را افزایش میداد، اما در نهایت از انتخابها رضایت حاصل شد.
تامین سرمایه پروژه نیز با دشواریهایی همراه بود. بنیاد فارابی در این پروژه مشارکت داشت و بخش مهمی از سرمایه را تامین کرد، اما این مشارکت به تنهایی کافی نبود. با مدیریت هزینهها و جذب منابع تکمیلی، پروژه در ۲۶ جلسه فیلمبرداری به سرانجام رسید.
سینما، بستر گفتوگو و نقد جشنواره فجر
نصراللهینسب نگاه انتقادی به بحث تحریم جشنواره فجر دارد. او معتقد است که بسیاری از فیلمهایی که با عنوان «تحریم» از آنها یاد میشود، اساساً به مرحله انتخاب نرسیدهاند و گاهی این ادعا پس از عدم انتخاب فیلم مطرح میشود. او با این نگاه موافق نیست و باور دارد که «بستر اصلی نقد، اعتراض و گفتوگو خودِ اثر هنری است.»
«سینما از ابتدا همین کارکرد را داشته؛ بیان مسائل اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی در قالب داستان. این که صورت مسئله را پاک کنیم یا قهر کنیم، کمکی به حل هیچ مسئلهای نمیکند. اتفاقاً بیان کردن مسئله و وارد شدن به گفتوگوست که میتواند راه گشا باشد. هنر همیشه راهی برای بیان داشته، حتی در شرایطی که دستهایش بسته بوده.»
او تاکید میکند که اگر قصه درست، جذاب و شخصیتپردازی دقیق داشته باشیم، میتوان بسیاری از حرفها را بدون شعار و بیانیهنویسی مستقیم در دل روایت منتقل کرد. به نظر او، وظیفه ذاتی سینماست که در کنار سرگرم کردن مخاطب، نکات اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی یا حتی سیاسی را منتقل کند. نصراللهینسب بر این باور است که سینمای ایران بیش از هر چیز به قصهگویی درست نیاز دارد و قهر کردن یا حذف خودخواسته، سادهترین واکنش است اما لزوماً موثرترین راه نیست. گفتوگو زمانی شکل میگیرد که اثر وجود داشته باشد و دیده شود.
نتیجهگیری
«قمارباز» حاصل تلاش گروهی همدل است که با وجود تمامی محدودیتها، برای ارائه بهترین کیفیت ممکن کوشیدهاند. امید است که این فیلم بتواند ارتباط موثری با مخاطب برقرار کرده و همراهی تماشاگران را به دست آورد.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.