جنگنده پنهان‌کار J-35 چین: تقویت قدرت نظامی با نگرانی‌های جدی اقلیمی

معرفی جنگنده J-35 و جزئیات فنی

اوایل سال ۲۰۲۶، شرکت هواپیماسازی شنیانگ با موفقیت پروازهای آزمایشی دو نسخه از جنگنده J-35 را به اتمام رساند: مدل J-35A برای نیروی هوایی و مدل J-35B که برای عملیات بر روی ناوهای هواپیمابر طراحی شده است. مدل J-35B با چرخ جلوی دوقلو، به‌طور خاص برای پرتاب از کاتاپولت‌های الکترومغناطیسی ناو هواپیمابر جدید فوجیان چین توسعه یافته است. این جنگنده قرار است جایگزین مدل‌های قدیمی‌تر J-15T و J-10C شود و پیش‌بینی می‌شود تا دهه ۲۰۴۰ و حتی پس از آن در خدمت باقی بماند.

یکی از نگرانی‌های اصلی مربوط به مصرف سوخت بالای این نوع جنگنده‌هاست. به عنوان مثال، جنگنده مشابه F-35 می‌تواند بیش از ۱۰۰۰ گالن سوخت جت در ساعت مصرف کند که منجر به انتشار حدود ۲۸۰۰۰ پوند دی‌اکسید کربن در همان مدت می‌شود. این میزان انتشار کربن، بیش از انتشار سالانه بسیاری از خودروهای خانوادگی است و نشان‌دهنده ردپای کربنی قابل توجه این هواپیماهاست.

ردپای کربنی گسترده فعالیت‌های نظامی

چین تاکنون ده‌ها فروند جنگنده پنهان‌کار J-35 تولید کرده و انتظار می‌رود ناوگان خود را بیش از پیش گسترش دهد. ناو هواپیمابر فوجیان، با وجود بهره‌گیری از کاتاپولت‌های الکترومغناطیسی پیشرفته، از نوع متعارف بوده و برای تأمین انرژی به توربین‌های بخار و ژنراتورهای دیزلی متکی است که خود لایه‌ای دیگر از آلایندگی را به فعالیت‌های ناوگان جنگنده‌ها می‌افزاید.

تحقیقات مشترک نشان می‌دهد که فعالیت‌های نظامی در سراسر جهان حدود ۵.۵ درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای را تشکیل می‌دهند. این رقم قابل توجه، از سهم هوانوردی یا کشتیرانی غیرنظامی نیز بیشتر است و اغلب در گزارش‌های اهداف اقلیمی ملی نادیده گرفته می‌شود. داده‌های جدید همچنین حاکی از ارتباط مستقیم بین افزایش بودجه‌های دفاعی و افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای است؛ به‌طوری که هر یک درصد افزایش در هزینه‌های نظامی می‌تواند به تقریباً دو درصد افزایش در انتشار کلی منجر شود. افزودن جنگنده J-35 در کنار J-20 به ناوگان چین، سرعت بالای اضافه شدن تجهیزات پرکربن به موجودی جهانی را نشان می‌دهد.

چالش‌های زیست‌محیطی و آینده سیاست‌های اقلیمی

با توجه به ماهیت طراحی جنگنده‌های پنهان‌کار که بر نمایش قدرت با سرعت بالا متمرکز است، سازگاری آن‌ها با اهداف اقلیمی به معنای متعارف دشوار به نظر می‌رسد. هرچند مهندسان می‌توانند به دنبال موتورهای کارآمدتر و مسیرهای پرواز بهینه‌تر باشند و ارتش‌ها از شبیه‌سازها برای کاهش پروازهای واقعی استفاده کنند، اما مصرف بالای سوخت در ذات این فناوری نهفته است.

از منظر سیاست‌های اقلیمی، این سوال عمیق‌تر سیاسی مطرح می‌شود که آیا توافقنامه‌های آب‌وهوایی آینده باید به‌طور صریح انتشار آلایندگی نظامی را محاسبه و محدود کنند؟ بسیاری از فعالان و محققان بر این باورند که نادیده گرفتن این بخش، حفره‌ای بزرگ ایجاد می‌کند که تلاش‌های جهانی برای مهار گرمایش زمین را تضعیف می‌کند.

ورود J-35 به خدمت، در داخل چین به عنوان تقویت‌کننده امنیت ملی ستایش خواهد شد و در خارج به عنوان نمادی از افزایش تنش‌های منطقه‌ای و جهانی مورد نقد قرار خواهد گرفت. اما آنچه اغلب در این گفتگوها نادیده گرفته می‌شود، ردپای نامرئی آلایندگی است که پس از هر پرواز و هر استقرار ناو هواپیمابر باقی می‌ماند؛ ردی که برای داستان اقلیمی جهان اهمیت حیاتی دارد.