تورم تولیدکننده شتاب گرفت: گرانی کالاها در راه است

رشد بی‌سابقه تورم تولیدکننده

بررسی دقیق‌تر این گزارش حاکی از شتاب گرفتن تورم در بخش تولید است.

• تورم فصلی تولیدکننده: در این دوره با رشد چشمگیر ۱۱.۷ درصدی نسبت به فصل قبل مواجه بوده است.
• تورم نقطه‌به‌نقطه: با افزایش ۵۰.۹ درصدی، به بالاترین سطح خود در ماه‌های اخیر رسیده است.
• تورم سالانه تولیدکننده: با عبور از مرز ۴۴ درصد، نشانه‌ای روشن از عمیق‌تر شدن هزینه‌های تولید در اقتصاد کشور به شمار می‌رود.

گرانی مواد اولیه و نقش نرخ ارز

عباس جبالبارزی، نایب‌رئیس اول کمیسیون صنعت اتاق ایران، در گفت‌وگو با رسانه‌ها، افزایش مداوم قیمت مواد اولیه را به نوسانات نرخ ارز مرتبط دانست. او تأکید کرد که گرانی مواد اولیه به‌طور مستقیم تابع نرخ ارز است و از ابتدای سال تاکنون با رشد مستمر نرخ ارز، قیمت این مواد نیز افزایش یافته است.

تأمین مواد اولیه با نرخ ارز آزاد

بخش عمده مواد اولیه مورد نیاز صنایع از خارج از کشور تأمین می‌شود. جبالبارزی اظهار داشت: «مواد اولیه وارداتی به‌طور طبیعی متأثر از نرخ ارز بازار هستند، چراکه از ابتدای سال تخصیص ارز بر مبنای نرخ سامانه نیما متوقف شده و تولیدکنندگان ناچارند مواد اولیه مورد نیاز خود را با نرخ ارز آزاد تأمین کنند. به همین دلیل با هر نوسان ارزی، قیمت مواد اولیه نیز افزایش پیدا می‌کند.»

وی افزود که حتی در داخل کشور نیز مواد اولیه تولیدی شرکت‌های پتروشیمی و فولادی تابع نرخ ارز هستند و در بسیاری از موارد، زودتر از بازارهای خارجی افزایش قیمت را اعمال می‌کنند. مقایسه نمودار نرخ ارز با نمودار قیمت مواد اولیه، همپوشانی یا حتی رشد بیشتری در قیمت مواد اولیه را نشان می‌دهد.

پیامدهای تورم تولیدکننده بر بازار مصرف

نایب‌رئیس اول کمیسیون صنعت اتاق ایران هشدار داد که افزایش قیمت مواد اولیه، تورم تولیدکننده را تشدید کرده و این موضوع در ماه‌های آینده به گرانی بیشتر کالاها منجر خواهد شد. او با اشاره به تداوم رشد نرخ ارز، به‌ویژه در شرایطی که تحولات سیاسی و موضوعات مرتبط با آمریکا نیز به آن دامن زده، انتظار افزایش بیشتر قیمت‌ها را مطرح کرد.

افزایش هزینه‌های گمرکی

جبالبارزی به حذف نرخ ارز ترجیحی و تغییر مبنای محاسبه حقوق و عوارض گمرکی اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر مبنای محاسبه حقوق و عوارض گمرکی نیز بر اساس نرخ ارز تالار دوم تعیین می‌شود که این موضوع به‌طور مستقیم بر افزایش هزینه‌های واردات اثرگذار است و در نتیجه، قیمت تمام‌شده کالاها باز هم افزایش خواهد یافت.»

تأثیر نوسانات ارزی بر سرمایه‌گذاری و تولید

جبالبارزی در ادامه به تأثیر مخرب نوسانات ارزی بر سرمایه‌گذاری پرداخت و اظهار کرد: سرمایه‌گذاری بر اساس یک نرخ ارزی مشخص برنامه‌ریزی می‌شود، اما وقتی نرخ ارز به‌طور مداوم افزایش می‌یابد، توجیه اقتصادی طرح‌ها از بین می‌رود. وی مثالی آورد: «سرمایه‌گذاری که ابتدای سال با یک میلیون دلار معادل ۷۰ میلیارد تومان برنامه‌ریزی شده، امروز به حدود ۱۴۰ میلیارد تومان رسیده و طبیعی است که سرمایه‌گذار دیگر قادر به تکمیل طرح خود نباشد.»

این شرایط باعث می‌شود بسیاری از سرمایه‌گذاری‌ها، به‌ویژه در بخش تولید، از توجیه اقتصادی خارج شوند، مگر در مواردی که بنگاه‌ها صادرات‌محور باشند و درآمد دلاری داشته باشند.

مختل شدن برنامه‌ریزی تولیدکنندگان

نایب‌رئیس اول کمیسیون صنعت اتاق ایران به مشکلات تولیدکنندگان اشاره کرد و گفت: «تولیدکننده‌ای که امروز با یک نرخ مشخص قرارداد می‌بندد، ممکن است فردا با افزایش نرخ ارز دچار زیان شود. این بی‌ثباتی باعث شده تولیدکنندگان نتوانند برنامه‌ریزی کنند و برخی ترجیح می‌دهند فعالیت خود را متوقف کنند.»

او تأکید کرد که ادامه این روند، خروج تولیدکنندگان از چرخه تولید را به دنبال دارد و در نهایت مصرف‌کننده نیز متضرر می‌شود. افزایش قیمت کالاها قدرت خرید مصرف‌کننده را کاهش می‌دهد و بسیاری از کالاهای مصرفی و سرمایه‌ای از دسترس اقشار مختلف جامعه خارج می‌شوند.

جبالبارزی در پایان خاطرنشان کرد: «تورم در واقع به معنای فلج شدن تولید و مصرف است و در عین حال موجب می‌شود منابع به سمت فعالیت‌های غیرمولد، دلالی و سفته‌بازی هدایت شود.»