چالش‌های نظارت بر صنایع غذایی: تعدد نهادها و جرایم غیربازدارنده در ایران

در حاشیه چهاردهمین همایش تولیدکنندگان صنایع غذایی خراسان رضوی، مدیران ارشد سازمان غذا و دارو به بررسی چالش‌ها و دستاوردهای این حوزه پرداختند. از جمله مهم‌ترین مسائل مطرح شده، تعدد نهادهای نظارتی و عدم بازدارندگی جرایم در صنعت غذا بود که نیازمند بازنگری جدی در قوانین است.

تعدد نهادهای نظارتی؛ معضلی جدی

دکتر عبدالعظیم بهفر، مدیر کل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو، در این نشست خبری به یکی از مشکلات اساسی در حوزه نظارت بر غذا اشاره کرد: «در حوزه غذا بیش از ۴۰ دستگاه و بخش نظارتی فعال هستند و همین تعدد تصمیم‌گیرها در این حوزه یکی از مشکلات جدی است.» وی با ذکر مثالی توضیح داد که چگونه یک متخلف می‌تواند با استفاده از قوانین مختلف، از مجازات فرار کند، در حالی که در کشورهای دیگر، یک مجموعه واحد مسئول برخورد با متخلفان است.

آمار صدور گواهی‌ها در قطب خراسان

بهفر همچنین به آماری از فعالیت‌های نظارتی در استان‌های خراسان رضوی، شمالی و جنوبی طی ۹ ماهه سال جاری اشاره کرد:

• ۱۵۳۲ گواهی بهداشت
• ۹۴ گواهی انطباق و صادرات محصول خام کشاورزی
• ۶۶۳۹ گواهی اصلاح و تمدید پروانه ساخت
• ۱۶۶ گواهی مشاغل خانگی
• ۱۱۱۹ گواهی اصلاح، تاسیس و بهره‌برداری مرتبط با کارخانجات
• ۳۴۶ گواهی صلاحیت مسئول فنی

وی تاکید کرد که پروانه ارگانیک برای مواد غذایی تنها پس از تأیید محصول و تأیید سازمان ملی استاندارد صادر می‌شود.

لزوم به‌روزرسانی قوانین و افزایش جرایم

«یکی از مشکلات ما این است که جرایم و مجازات‌های صورت گرفته بازدارنده نیست و نیازمند به‌روزشدن قوانین مجازات‌ها هستیم. در کشورهای مختلف جرایم بازدارنده چند صد هزار دلاری لحاظ می‌گردد، اما رقم آن در کشور ما ناچیز است و باید نظارت‌ها بر فرآورده‌های ریسکی پرخطر، شدیدتر و برخوردهای آن قاطع‌تر باشد.»

نقش حیاتی تولید محصول سالم و نظارت گسترده

دکتر مهدی انصاری، مدیر کل آزمایشگاه‌های مرجع سازمان غذا و دارو، نیز بر اهمیت تولید مایحتاج سالم و باکیفیت برای مردم تأکید کرد. وی اظهار داشت: «ما علاوه بر نظارت بر محصولات سلامت، نظارت بر مواد خام خوردنی، آشامیدنی، میوه‌جات و سبزیجات را نیز داریم و سازمان غذا و دارو تنها مرجع صدور مجوز تولید و گواهی بهداشتی است.»

انصاری به نقش «سیب سلامت» در اطمینان‌بخشی به مصرف‌کنندگان اشاره کرد و افزود که از مجموع ۶۵ دانشگاه و دانشکده علوم پزشکی کشور، ۵۸ دانشگاه دارای آزمایشگاه هستند. سالانه ۲۵۰ هزار نمونه در حوزه سلامت مورد آزمون قرار می‌گیرند که ۵۰ درصد آنها مربوط به مواد خوراکی و آشامیدنی است. این آمار نشان‌دهنده جایگاه بالای نظارت‌های غذایی در حوزه سلامت کشور است.