سیاست پولی بانک مرکزی: کاهش تقاضای بانک‌ها و عدم کنترل تورم تا 13 بهمن

کاهش تقاضا و سخت‌گیری بانک مرکزی در بازار باز

بر اساس اعلام بانک مرکزی، شبکه بانکی در عملیات بازار باز منتهی به 13 بهمن ماه سال جاری، 553 هزار و 480 میلیارد تومان منابع مالی تقاضا کرده است. این رقم، ادامه روند نزولی سفارشات بانک‌ها را که از 22 دی‌ماه آغاز شده بود، تایید می‌کند. در همین راستا، بانک مرکزی نیز سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری در پیش گرفته و با میزان کمتری از درخواست‌ها موافقت کرده است.

• ارزش سفارشات پذیرفته شده: 190 هزار میلیارد تومان (معادل 34 درصد از کل درخواست‌ها).
• توافقات به سررسید رسیده: 200 همت.
• توافقات سررسید نشده: 190 همت.

وضعیت بازار قاعده‌مند (شبانه) تا 13 بهمن

زمانی که بانک‌ها در تامین منابع مالی مورد نیاز خود از طریق بازار باز با مشکل مواجه می‌شوند، به بازار قاعده‌مند یا همان بازار شبانه روی می‌آورند. در حال حاضر، نرخ سود در این بازار معادل 24 درصد است که تفاوتی با نرخ بهره بین‌بانکی ندارد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که سطح تامین منابع مالی در بازار قاعده‌مند نسبت به هفته‌های گذشته اندکی کاهش داشته است. ارزش اعتبارگیری بانک‌ها از 7 بهمن تا 13 بهمن ماه، بین 30 همت تا 60 همت گزارش شده است.

تحلیل روند کلی سیاست پولی بانک مرکزی

با وجود کاهش درخواست بانک‌ها برای منابع مالی، همچنان نیاز قابل توجهی به تامین مالی در شبکه بانکی مشاهده می‌شود. این وضعیت عمدتاً ناشی از کسری بودجه دولت، رکود در بنگاه‌های اقتصادی و نیاز آن‌ها به نقدینگی است.

بانک مرکزی، مطابق وظیفه ذاتی خود، باید با روند افزایشی تورم در اقتصاد ایران مقابله کند. از این رو، سخت‌گیری در پذیرش درخواست‌های تامین مالی بانک‌ها یکی از اقدامات اولیه در این مسیر است. این سیاست منجر شده تا برای مدتی طولانی، نرخ بهره بین‌بانکی در سقف بازه تعیین شده باقی بماند.

با این حال، نشانه‌ای از کنترل تورم هنوز مشاهده نمی‌شود. این امر می‌تواند به این معنا باشد که بانک مرکزی حداقل در کنترل تورم شکست خورده یا نتایج سیاست‌های آن هنوز آشکار نشده است. علاوه بر این، این نهاد در زمینه تسهیلات‌دهی نیز عملکرد نامطلوبی از خود به نمایش گذاشته است. به نظر می‌رسد حل بحران‌های پولی و مالی اقتصاد کشور، فراتر از اختیارات و تصمیمات کنونی بانک مرکزی قرار دارد.