اقدامات بی‌سابقه قم در حفاظت از تالاب‌ها و مقابله با شکار غیرمجاز

سیده مریم محمدی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قم، در سخنانی به مناسبت روز جهانی تالاب‌ها، با تأکید بر اهمیت تالاب‌های پنج‌گانه استان که حدود ۱۰ درصد از مساحت قم را در بر می‌گیرد، از دستاوردها و اقدامات منحصر به فرد این اداره کل در سال‌های اخیر خبر داد. این فعالیت‌ها با وجود محدودیت‌های سازمانی و امکانات اندک، نتایج چشمگیری در پی داشته است.

پیشگامی در تثبیت مالکیت و مدیریت یکپارچه

استان قم در اقدامی بی‌سابقه، پیشگام در اخذ سند رسمی تک‌برگ مالکیت برای تمامی تالاب‌ها به نام سازمان حفاظت محیط زیست در سطح کشور بوده است. این مهم با حمایت نهادهایی چون شورای حفظ حقوق بیت‌المال و اداره ثبت اسناد، در سال ۱۴۰۳ محقق شد تا بستر لازم برای حفاظت شایسته‌تر از این اکوسیستم‌های حیاتی فراهم آید.

در سطح ملی نیز، طرح جامع مدیریت حوزه دریاچه نمک پس از ده‌ها جلسه کارشناسی تهیه و به تصویب ستاد ملی تالاب‌های کشور رسید. این طرح، حوزه‌های تالابی ۹ استان مرتبط را تحت پوشش مدیریت یکپارچه قرار می‌دهد که گامی بلند در حفظ این میراث طبیعی محسوب می‌شود.

تأمین اعتبار و توسعه زیرساخت‌ها

با بهره‌گیری از ظرفیت مصوبات سفر ریاست جمهور، اداره کل حفاظت محیط زیست استان قم موفق به جذب ۵۵۰ میلیارد ریال اعتبار برای احیا و حفاظت از مناطق و تالاب‌های استان شده است. این بودجه، صرف ساخت پاسگاه محیط بانی «تالاب مره» و تقویت گشت‌ها و پایش‌های مستمر در این مناطق خواهد شد.

«با استفاده از ظرفیت مصوبات سفر ریاست محترم جمهور، موفق به اخذ ۵۵۰ میلیارد ریال اعتبار برای احیا و حفاظت از مناطق و تالاب‌های استان شدیم.»

احیا و ساماندهی تالاب دریاچه نمک

پس از گذشت چهار سال، ستاد احیا و ساماندهی تالاب دریاچه نمک قم در سال جاری تشکیل جلسه داد. این نشست به ریاست استاندار قم در وزارت کشور برگزار شد و مصوبات مهمی پیرامون تکالیف دستگاه‌های ذیربط در حوزه حفاظت از تالاب‌ها به تصویب رسید که نشان‌دهنده عزم جدی برای حل مشکلات این تالاب است.

ارتقای تالاب مره به منطقه حفاظت‌شده

با پیگیری‌های اداره کل حفاظت محیط زیست استان قم، به زودی ارتقای سطح تالاب مره در شورای عالی محیط زیست مطرح خواهد شد. در صورت تصویب، این تالاب که یک زیستگاه آبی بی‌بدیل در دل کویر مرکزی ایران است، به عنوان یک منطقه حفاظت شده ارتقا خواهد یافت که گام مهمی در حفظ تنوع زیستی آن محسوب می‌شود.

آموزش، فرهنگ‌سازی و مبارزه با تخلفات

محمدی بر ضرورت گسترش آموزش و فرهنگ‌سازی در حوزه تالاب‌ها تأکید کرد. اجرای برنامه‌های آموزشی متنوع از مهدکودک تا دانشگاه و جوامع محلی، همراه با برگزاری کارگاه‌های آموزشی طرح سیپا، از جمله اقدامات فرهنگی این اداره کل بوده است.

تالاب‌های استان قم، به ویژه در پاییز و زمستان، میزبان ده‌ها هزار پرنده مهاجر هستند. نظارت مستمر و شبانه‌روزی، حتی در ایام تعطیل، برای حفظ کارکرد این زیستگاه‌های ارزشمند در جریان است. در همین راستا، از ابتدای فصل آبگیری تالاب، بیش از ۱۰ مورد شکار و شروع به شکار غیرمجاز در سطح تالاب مره با هوشیاری محیط‌بانان کشف و شناسایی شده و پرونده متخلفان به دستگاه قضایی ارجاع شده است.