تمدید مهلت مرمت کارخانه ریسباف اصفهان برای تبدیل به موزه بزرگ

تمدید مهلت نجات کارخانه ریسباف: گامی بلند برای موزه بزرگ اصفهان

کارخانه تاریخی ریسباف اصفهان، یکی از نمادهای صنعتی و معماری معاصر این شهر، که پیش از این در تملک بانک ملی قرار داشت، با پیگیری‌های مستمر دولت به وزارت میراث فرهنگی منتقل شد. هدف از این انتقال، مرمت و احیای این بنا در قالب یک موزه بزرگ طی مهلت اولیه سه‌ساله بود. اکنون، با وجود از دست رفتن بخش قابل توجهی از این زمان، متولیان امر با تصویب هیئت وزیران، مهلت مذکور را تمدید کرده‌اند.

فرصتی چهارساله برای یک پروژه ملی

امیر کرم‌زاده، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان، در نشست خبری اخیر خود در عمارت هنر و پیشه اعلام کرد که با تصویب هیئت وزیران، مهلت برای کارخانه ریسباف تمدید شده است. وی افزود: «در مجموع چهار سال فرصت داریم تا موزه بزرگ اصفهان را در قد و قواره این شهر موزه داشته باشیم.» این تمدید مهلت نتیجه جلسات متعدد استاندار اصفهان با بنیاد مستضعفان و وزیر میراث فرهنگی است که نشان‌دهنده عزم جدی برای به سرانجام رساندن این پروژه ملی است.

پیشتر نیز کرم‌زاده از پیگیری‌های وزارت میراث فرهنگی برای تمدید این فرصت سه‌ساله خبر داده بود تا امکان راه‌اندازی یک موزه بزرگ و بین‌المللی در این بنا فراهم شود.

ریسباف: میراثی صنعتی در قلب تاریخ

مجموعه کارخانه ریسباف، از آخرین بازمانده‌های کارخانه‌های ریسندگی پشم در اصفهان به شمار می‌رود. این بنا در مساحتی حدود ۷۴ هزار مترمربع و با زیربنایی حدود ۵۴ هزار مترمربع در محور تاریخی چهارباغ بالای اصفهان واقع شده است. ریسباف در سال ۱۳۸۱ به ثبت آثار ملی ایران رسید و از آن زمان تا آذر ماه ۱۴۰۲، در اختیار بانک ملی قرار داشت.

تصمیم برای انتقال مالکیت این بنا به میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با هدف ایجاد موزه منطقه‌ای اصفهان، از دوران دولت دهم مطرح شد. اما این فرآیند به دلیل «تعلق سرمایه مالی کارخانه ریسباف به سهامداران بانک ملی» با تعویق مواجه شد. سرانجام، در آذر ماه ۱۴۰۲، برای نجات این کارخانه تاریخی، ریسباف به طور رسمی به اداره کل میراث فرهنگی اصفهان تحویل داده شد.

ریشه‌های صنعتی اصفهان و تولد ریسباف

در دهه‌های ابتدایی ۱۳۰۰ شمسی، همزمان با آغاز گام‌های اولیه ایران برای صنعتی شدن، اصفهان به دلیل پیشینه درخشان خود در صنعت ریسندگی از دوران صفویه، به قطب مهمی برای صنعت نساجی کشور تبدیل شد. کارخانه عظیم ریسباف یکی از ۹ کارخانه بزرگی بود که در همین دوران بنا شد.

این کارخانه در سال ۱۳۱۱ با طراحی و همکاری مشترک مهندسان آلمانی نظیر «شونمان» و «نمینگرد» و استادکاران ایرانی همچون معتمدی و ماهر النقش، در نزدیکی سی و سه پل و زاینده‌رود و در امتداد محور تاریخی چهارباغ ساخته شد. اکنون، پس از ۹۳ سال، قرار است طراحی و چیدمان این بنا مرمت شده و به موزه بزرگ ایران تبدیل شود، تا بار دیگر تاریخ و فرهنگ صنعتی اصفهان را زنده کند.